Το τελευταίο διάστημα πολλαπλασιάζεται ένα, καταρχήν περίεργο φαινόμενο. Αυξάνονται οι επιχειρήσεις που δεν δέχονται πιστωτικές κάρτες στις συναλλαγές τους. Είναι παράδοξο γιατί σε περίοδο κρίσης, ύφεσης και περιορισμού των πωλήσεων, είναι λάθος να αποκλείεις ένα μέσο πληρωμής που διευκολύνει (με το αζημίωτο για τις τράπεζες) τους πελάτες. Κι όμως, αυξάνονται τα πρατήρια βενζίνης, εστιατόρια και μικρά καταστήματα που δεν δέχονται κάρτες, ούτε πιστωτικές ούτε χρεωστικές. Και προφανώς η αιτία δεν είναι η επιβάρυνση για την προμήθεια που εισπράττει η κάρτα, καθώς αυτή περιλαμβάνεται στο κόστος που βαρύνει τους καταναλωτές…
Κι όμως τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί οι κάτοχοι καρτών. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΙΟΒΕ το 42% των καταναλωτών έχει πιστωτική κάρτα, το 25% έχει μόνο χρεωστική και το 34% έχει και πιστωτική και χρεωστική. Ολοι έχουν κάρτες αλλά μόλις το 12% τις χρησιμοποιεί καθημερινά για πληρωμές, αφού συνήθως προτιμούν τα μετρητά. Σε αντίστοιχη έρευνα στην Πορτογαλία, το 54% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι χρησιμοποιεί χρεωστικές κάρτες καθημερινά και το 30% μέχρι και δύο φορές την εβδομάδα.
Οσον αφορά τα ποσά που διακινούνται με κάρτες, το διάστημα από το 2000 έως το 2008, τα υπόλοιπα των πιστωτικών καρτών τετραπλασιάστηκαν, αλλά από το 2008 έως το 2012, την τετραετία της κρίσης, τα υπόλοιπα καρτών μειώθηκαν 35%.
Ο λόγος που αυξάνονται τα καταστήματα που δεν δέχονται κάρτες είναι φορολογικός. Από τη στιγμή που ο φορολογικός έλεγχος έχει πρόσβαση στα τραπεζικά στοιχεία και φυσικά στις πωλήσεις μέσω καρτών, αυτές δεν γίνονται δεκτές. Από εργαλεία πραγματοποίησης πωλήσεων μετατρέπονται σε απόδειξη φοροδιαφυγής, καθώς αποκαλύπτουν ένα αναμφισβήτητο όγκο πωλήσεων. Γι’ αυτό και κάποιοι αποκλείουν τις κάρτες, ενδεχομένως με κίνητρο για τον πελάτη την καλύτερη τιμή. Η κρίση αντί να περιορίσει τη «μαύρη» οικονομία την ενισχύει, καθώς κάποιοι καταφέρνουν να κρύβουν τα πραγματικά έσοδά τους. Κορυφαίοι στο παιχνίδι της φοροδιαφυγής, τα πρατήρια βενζίνης που παρά την πολυετή προσπάθεια πολλών κυβερνήσεων, δεν αποκαλύπτουν πόσα καύσιμα αγοράζουν και πόσα πωλούν. Το ελληνικό κράτος ασχολείται μάταια πολλά χρόνια για να λύσει αυτό το… σπουδαίο πρόβλημα!
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να παρέμβει στο καθεστώς λειτουργίας των πιστωτικών καρτών στην Ευρώπη με στόχο να γίνει πιο φιλικό για τους καταναλωτές. Προσπαθεί να περιορίσει τις προμήθειες που χρεώνουν οι τράπεζες για συναλλαγές σε διαφορετικά κράτη, να δώσει την ευχέρεια στους εμπόρους να αποδέχονται ή όχι κάρτες από συγκεκριμένες τράπεζες ώστε να ενισχύσει τον ανταγωνισμό αλλά και να επιτρέψει τη δημιουργία κοινής κάρτας που θα «δουλεύει» σε όλα τα διεθνή συστήματα πληρωμών… Προφανώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από την ελληνική πραγματικότητα αλλά δεν είναι η πρώτη φορά.
Αντίθετα, η ελληνική κυβέρνηση, θεωρεί ότι θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα με την καθιέρωση κληρώσεων από τις αποδείξεις που παίρνουν οι καταναλωτές για τις δαπάνες τους. Υποτίθεται ότι ο καταναλωτής θα έχει κίνητρο να ζητεί απόδειξη όχι επειδή θα έχει μείωση φόρου αλλά επειδή ελπίζει να κερδίσει στην κλήρωση. Θα πετύχει και στην Ελλάδα η ιδέα αυτή που είχε εφαρμοστεί στην Πορτογαλία; Ισως. Η ζωή είναι ένα λαχείο!
