Οταν στις αρχές της δεκαετίας του ’90 καθιερώθηκαν οι αντικειμενικές τιμές ακινήτων, ήταν μια επανάσταση διαφάνειας και φορολογικής δικαιοσύνης. Ολόκληρος ο τομέας της οικοδομής είχε συνηθίσει για διάφορους λόγους να λειτουργεί στη μαύρη αγορά, να δηλώνονται κατά τη μεταβίβαση ακινήτων εικονικές αξίες και οι συναλλαγές να γίνονται με μετρητά.
Τότε, οι εμπνευστές του νέου συστήματος διατύπωναν σε όλους τους τόνους ότι το νέο σύστημα είναι αντικειμενικό, καθώς λαμβάνει υπόψη τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του κάθε ακινήτου αλλά και τις πραγματικές αγοραίες τιμές που ισχύουν στην αγορά από τις οποίες οι αντικειμενικές τιμές ήταν χαμηλότερες. Αφηναν μάλιστα την αδιόρατη απειλή ότι κάποια στιγμή οι αντικειμενικές πρέπει να ταυτιστούν με τις πραγματικές τιμές ακινήτων.
Σήμερα, τίποτα από όλα αυτά δεν ισχύει. Οι αντικειμενικές τιμές ακινήτων δεν είναι πια μέτρο εξυγίανσης αλλά επιβολής άδικης φορολογίας και ένα από τα αίτια της πλήρους καθίζησης της οικονομικής δραστηριότητας. Κι αυτό γιατί χάθηκε η ουσία της αντικειμενικότητας. Οι τιμές δεν έχουν προσαρμοστεί στην πραγματικότητα, με αποτέλεσμα οι αντικειμενικές τιμές να είναι 30-60% υψηλότερες από τις πραγματικές! Οταν κάποιος αγοράσει ακίνητο είναι αναγκασμένος να πληρώσει φόρο με βάση αυτές τις τιμές, να δικαιολογήσει το ανάλογο «πόθεν έσχες». Ακόμη κι αν αγοράσει το ακίνητο με δημοπρασία από τράπεζα ή το Δημόσιο! Επιπλέον, με βάση αυτές τις εξωπραγματικές αντικειμενικές τιμές, επιβάλλονται τα διάφορα χαράτσια που αλλάζουν ονόματα, αλλά παραμένουν το ίδιο άδικα. Γιατί φορολογείται περιουσία που δεν υπάρχει, η οποία αγοράστηκε με εισόδημα που είχε φορολογηθεί…
Κάποιοι σκέπτονται να λύσουν το πρόβλημα με ημίμετρα και λάθος κινήσεις. Σκέπτονται (αν το ρήμα «σκέπτομαι» ταιριάζει στην περίσταση…), λέει, να καταργήσουν για διάστημα δύο ετών το «πόθεν έσχες» στην αγορά ακινήτων για να κινηθεί πάλι η αγορά. Δηλαδή θα διευκολύνουν παλιούς και νέους φοροφυγάδες να αγοράσουν ακίνητα σε χαμηλές τιμές. Και θα τους διευκολύνουν δίνοντας την ευχέρεια να αγοράσουν ακίνητα χωρίς «πόθεν έσχες» και σε αντάλλαγμα θα πληρώσουν την υψηλή φορολογία. Η κίνηση αυτή μπορεί να βοηθήσει κάποιους, αλλά δεν βοηθάει την κτηματαγορά. Ούτε είναι επιλογή μιας χρηστής διοίκησης να ανοίγουν παραθυράκια φοροφυγάδων.
Η μόνη σωστή επιλογή είναι να επιστρέψουμε στην αλήθεια. Οι αντικειμενικές τιμές να είναι αντικειμενικές. Να προσαρμοστούν στην πραγματική αγορά και σταθερά να αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο. Και να διατηρηθούν παράλληλα «πόθεν έσχες» και τεκμήρια για όλους. Αν νομίζουν ότι δεν πρέπει να υπάρχει «πόθεν έσχες» για ακίνητα, να καταργηθεί μόνιμα. Η επιστροφή στην πραγματικότητα είναι η μοναδική λύση για να ξεκινήσει πάλι η κτηματαγορά. Βέβαια αυτό πιθανότατα θα μειώσει προσωρινά τα φορολογικά έσοδα που εισπράττονται άδικα. Τα έσοδα που προκύπτουν από φορολογία ανύπαρκτης περιουσίας. Θα μειώσει ενδεχομένως την άδικη φορολογία που νομιμοποιεί ηθικά τη φοροδιαφυγή.
Πέρα όμως από το θέμα της ηθικής φορολογικής πολιτικής, υπάρχει και η αποτελεσματικότητα. Η υπερβολική φορολογία των ακινήτων για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα αποδίδει, αλλά μετά απλώς καταστρέφει τον κλάδο και μειώνει τα έσοδα. Δεν είναι αποδοτική πολιτική και γι’ αυτό πρέπει να αλλάξει.
