Οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις άφησαν μεικτά συναισθήματα στους ψηφοφόρους. Το ποσοστό αποχής ανέδειξε νικητές όσους απαξιώνουν την εκλογική διαδικασία και θέτουν εαυτούς εκτός δημοκρατικής παιδιάς. Ενας μεγάλος αριθμός ατόμων που εχθρεύονται τον κοινοβουλευτισμό πήγε στη Χρυσή Αυγή και ένας λίγο μικρότερος στο ΚΚΕ. Ο ΣΥΡΙΖΑ έφτασε, καθώς φαίνεται, στα όριά του που δεν θα ξεπεράσει αν δεν κινηθεί σε ρεαλιστικότερη πορεία όπως το ΠΑΣΟΚ πριν από αυτό. Η επανάληψη του συνθήματος ότι πρώτευσε σε εκλογές αριστερό κόμμα για πρώτη φορά, αποτελεί κατάφωρη ανακρίβεια. Το ΠΑΣΟΚ του 1981 ήταν κατά πολύ ριζοσπαστικότερο στις επαγγελίες του από τον ΣΥΡΙΖΑ και περισσότερο αντιευρωπαϊκό, ανεξάρτητα από τις κατοπινές μεταμορφώσεις του. Ο ΣΥΡΙΖΑ ούτε την Ε.Ε. απορρίπτει, αλλά ούτε και το ΝΑΤΟ.
Οι περισσότεροι εκλεγμένοι ευρωβουλευτές δεν διακρίνονται για τις ικανότητές τους να προσφέρουν κάτι στην Ευρωβουλή. Εξαίρεση αποτελούν οι Μαρία Σπυράκη, Μανώλης Κεφαλογιάννης, Γιώργος Κύρτσος, Παντελής Καψής και ο Γιώργος Γραμματικάκης. Από όσους έμειναν απέξω ξεχωρίζουν ο Παναγιώτης Ιωακειμίδης, η Αντιγόνη Λυμπεράκη, η Βάσω Κιντή, ο Περικλής Βαλλιανός και ο Αλέξανδρος Μαλλιάς, με χρήσιμες για το Ευρωκοινοβούλιο ικανότητες.
Η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ έχασαν περίπου 1,2 εκατομμύριο ψήφους από τις εκλογές του 2012 αν και το ΠΑΣΟΚ διέψευσε την άκρα απαισιοδοξία των δημοσκοπήσεων. Καταποντισμένοι των εκλογών υπήρξαν η ΔΗΜΑΡ και οι Ανεξάρτητοι Ελληνες. Και η μεν ΔΗΜΑΡ τελείωσε, όμως οι ΑΝΕΛ κινδυνεύουν να επιζήσουν με τη Ραχήλ Μακρή επικεφαλής του Εκτελεστικού Γραφείου – κάτι δηλαδή σαν τη Μαντάμ Ντεφάρζ του Καρόλου Ντίκενς ενώπιον της γκιλοτίνας (Συγγνώμη Φαληρέα).
Το φανερό μήνυμα για την κεντροαριστερά είναι ότι θα πρέπει σύντομα να ενώσει τις δυνάμεις της – «Ελιά, «Ποτάμι» και τους άκαπνους 57 πλέον. Δεν θα ήταν κακή ιδέα να προσχωρήσει στην προσπάθεια και η Δράση με τους φιλελεύθερους οπαδούς της. Τα απομεινάρια της ΔΗΜΑΡ αντί να τρώγονται μεταξύ τους ας ενώσουν και αυτοί την περιουσία τους με τους άλλους. Οσοι έφυγαν ήδη προς τον ΣΥΡΙΖΑ θα κάνουν καλό γιατί το κόμμα χρειάζεται μεταγγίσεις σοβαρότητας.
Η εντύπωση που δημιούργησε η επιτυχία της κυρίας Δούρου βασίζεται σε όλως απρόσμενες για το συγκεκριμένο κόμμα ευκαιριακές ψήφους από τη δεξιά. Το φαινόμενο όμως είναι απίθανο να επαναληφθεί. Οι ευκαιριακές ψήφοι δόθηκαν άπαξ τη δεύτερη Κυριακή στις αυτοδιοικητικές εκλογές χωρίς όμως εντυπωσιακές ανατροπές. Αν ο ΣΥΡΙΖΑ πιστεύει στα θαύματα τότε ας μην κάνει τίποτα. Αντίθετα η επιτυχία Μπουτάρη – Καμίνη δείχνει ότι εκεί που πρυτάνευσε η μετριοπάθεια και η συναίνεση, τα αποτελέσματα υπήρξαν αυτά που ξέρουμε. Ο θρίαμβος στο μέγιστο τμήμα της επικράτειας ωστόσο ανήκει στη Ν.Δ. με μερικούς εξαιρετικούς νικητές των αυτοδιοικητικών εκλογών.
Το συμπέρασμα είναι ότι τα δύο άκρα εξουσίας θα πρέπει σταδιακά να κινηθούν προς τους κοινούς τόπους σύγκλισης που αναδεικνύουν οι περιστάσεις, εσωτερικές και εξωτερικές. Η Ν.Δ. να αποκτήσει περισσότερα λειτουργικά και μετριοπαθή στοιχεία που να θυμίζουν τους σοβαρούς υπουργούς – και εννοούμε νέα και όχι μεταχειρισμένα στοιχεία. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να απαλλαγεί σταδιακά από στελέχη που δεν επηρεάζονται από τον νόμο της βαρύτητας και να αυξήσει τους νέους που καταλαβαίνουν τον κόσμο μέσα στον οποίο βρίσκονται και δεν εννοώ εκείνον που μας έδινε «ραντεβού στα γουναράδικα».
Λίγη γνώση της Ιστορίας δεν θα έβλαπτε. Πιστεύω ότι νέοι ιστορικοί σαν αυτούς που κοσμούν τις κυριακάτικες εκπομπές του Αρη Πορτοσάλτε στον ΣΚΑΪ θα είχαν πολλά να πουν για ένα κοντινό παρελθόν που η άγνοια έχει μυθοποιήσει. Η απομυθοποίηση δεν έρχεται μόνη της αν δεν κοινοποιηθεί. Προσεχώς θα μάθουμε πολλά ακόμη από τα αρχεία του πρώην ανατολικού μπλοκ που ανοίγουν με τρομερή ταχύτητα. Η Αλβανία, η Ρουμανία, η Σερβία και η ΠΓΔΜ, μας επιφυλάσσουν μεγάλες εκπλήξεις, ιδιαίτερα σε όσους επενδύουν στις δόξες του παρελθόντος.
Υ.Γ. : Η πυκνή αφισοκόλληση του κ. Αλαβάνου στην Αθήνα υπήρξε αντιστρόφως ανάλογη με την επιτυχία του στην κάλπη. Ευτυχώς οι ψηφοφόροι τιμωρούν κάποιους ενόχους.
* Ο κ. Θάνος Βερέμης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
