Μόλις είχε ξυπνήσει ο Μάθιου Νίμιτς και πλήρωνε τον λογαριασμό σε ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης για να συνεχίσει το ταξίδι του στην Αθήνα προερχόμενος από τα Σκόπια, όταν τον πλησίασε ρεπόρτερ τηλεοπτικού σταθμού και του ζήτησε δήλωση για τη διαπραγματευτική διαδικασία. Ο έμπειρος διπλωμάτης απέφυγε να αναφερθεί στην ουσία του ταξιδιού του και περιορίστηκε να εκθειάσει τις ομορφιές της πόλης την οποία, όπως είπε, χαίρεται να επισκέπτεται.
«Τι είναι για σας, Θεσσαλονίκη ή Σολούν;», πέταξε ο ρεπόρτερ, όμως ο Αμερικανός δεν «τσίμπησε» και του έκανε το χατίρι. «Θεσσαλονίκη, φυσικά» απάντησε χαμογελώντας και εκεί έκοψε τη συζήτηση. Περιχαρής ο συνάδελφος έτρεξε στο κανάλι το οποίο προέβαλε δεόντως τις «αποκλειστικές δηλώσεις Νίμιτς», πανηγυρίζοντας περίπου γιατί ο μεσολαβητής για το όνομα υιοθέτησε την ονομασία «Θεσσαλονίκη» και όχι το βδελυρό «Σόλουν» που υποκρύπτει «αλυτρωτισμό των Σκοπιανών».
Τι να πει κανείς; Οτι τη Θεσσαλονίκη δεν την αποκαλούν «Σόλουν» μόνο οι επίβουλοι βόρειοι γείτονές μας αλλά και οι «αδερφοί» Σέρβοι και οι συνευρωπαίοι μας Βούλγαροι, Κροάτες, και γενικά οι Σλάβοι; Μήπως είναι ένας επιπλέον λόγος που πρέπει να ανησυχούμε και να ψάχνουμε και για άλλους από βορρά εχθρούς; Ο νεαρός ρεπόρτερ δεν ζήτησε βεβαίως από τον Νίμιτς να πάρει θέση για το όνομα της Θεσσαλονίκης, γιατί έτσι του κατέβηκε. Μετέφερε ένα καλλιεργούμενο από γνωστούς υπερπατριωτικούς κύκλους κλίμα ανησυχίας και ευερεθιστότητας, γύρω από το πώς λένε τη Θεσσαλονίκη οι «Σκοπιανοί», που αγγίζει τα όρια της γραφικότητας. Την αποκαλούν «Σόλουν»; Αντε, πάνω τους, να τους καταγγείλουμε ότι την επιβουλεύονται και αργότερα θα μας την πάρουν κιόλας.
Δεν είναι βεβαίως σοβαρά πράγματα αυτά, δείχνουν όμως την ατμόσφαιρα άγνοιας και σύγχυσης στην οποία εξακολουθεί να κινείται το καυτό για την εξωτερική -και όχι μόνο- πολιτική μας θέμα της διένεξης με τα Σκόπια. Δυστυχώς δεν διδαχθήκαμε από το κουκούλωμα επί δεκαετίες του μακεδονικού ζητήματος και της γνωστής θεωρίας του «ανύπαρκτου», που είχε ως αποτέλεσμα να βρεθούμε ως Ελληνες βαθιά νυχτωμένοι όταν αυτό επανεμφανίστηκε με οξύτερη μορφή μετά την κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας. Επιμένουμε να κλείνουμε τα μάτια και συνεχίζουμε το ίδιο βιολί. Το μακεδονικό υπάρχει ως πρόβλημα στην περιοχή από την κατάρρευση της οθωμανικής αυτοκρατορίας και τη διαμόρφωση του βαλκανικού χάρτη και σήμερα εξελίσσεται ίσως η κρισιμότερη φάση του. Το γνωρίζουν αυτό οι πάντες πλην ημών, που δεν θέλουμε όχι να το παραδεχθούμε, αλλά ούτε να το πιάσουμε στο στόμα μας.
Η πολιτική μας ηγεσία υιοθέτησε την ανιστόρητη θεωρία περί «Σκοπιανών» -αλήθεια, τους πολίτες της Γευγελής ή του Μοναστηρίου πώς πρέπει να τους ονομάσουμε;- και αναρωτιέμαι τι θα απαντούσε η καθ’ ύλην αρμόδια υπουργός Εξωτερικών ή και ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, και πρώην ΥΠΕΞ, εάν ένας ρεπόρτερ τους έθετε το ερώτημα, γιατί «σκοπιανό» και όχι «μακεδονικό», όπως φαντάζομαι θα το διάβασαν στα ιστορικά μας βιβλία, έστω και στα ψιλά γράμματα.
