Μπορεί το Βουκουρέστι να ανήκει στην -κατά Ράμσφελντ- αγαπητή «νέα Ευρώπη», αλλά για τον πρόεδρο Μπους δεν θα είναι καλή ανάμνηση. Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ μπορεί να μην ήταν ακριβώς Βατερλώ, αλλά δεν ήταν κι ό,τι καλύτερο για τον Αμερικανό πρόεδρο. Συγκριτικά με προηγούμενες συνόδους, η Ουάσιγκτον πήρε πολύ λιγότερα απ’ όσα ζήτησε. Η αλήθεια είναι, όμως, ότι ζήτησε πάρα πολλά και ως εκ τούτου εξώθησε τους Ευρωπαίους να αντιδράσουν.
Το λάθος του προέδρου Μπους είναι ότι έσπευσε να προεξοφλήσει πως οι θέσεις του θα γίνονταν αποδεκτές από το ΝΑΤΟ. Απ’ αυτή την άποψη, οι τελικές αποφάσεις της συνόδου κορυφής τσαλάκωσαν άσχημα το κύρος του. Αναμφίβολα, το γεγονός ότι είναι απερχόμενος διευκόλυνε πολύ τους Ευρωπαίους να απορρίψουν αρκετές από τις προτάσεις του.
Στην πραγματικότητα, η αμερικανική πολιτική και η ρωσική αντίδραση τους είχαν θέσει ενώπιον ενός διλήμματος. Εάν αποδέχονταν τις αμερικανικές θέσεις, η Γηραιά Ηπειρος θα βρισκόταν στο κέντρο ενός νέου Ψυχρού Πολέμου. Αυτό δεν ανησυχεί τις ΗΠΑ. Τις ανησυχεί το γεγονός ότι η «Αρκούδα» δεν είναι πια «στα γόνατα». Για να διατηρήσουν το στρατηγικό τους πλεονέκτημα, προωθούν την πολιτικοστρατιωτική περικύκλωση της Ρωσίας. Αυτό τον σκοπό εξυπηρετούν η διεύρυνση του ΝΑΤΟ μέχρι τα ρωσικά σύνορα, η εγκατάσταση της αντιπυραυλικής ασπίδας και η -όχι αβάσιμη- κριτική για δημοκρατικά ελλείμματα.
Σήμερα, η Μόσχα νιώθει πολύ μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Με όπλο την κρατική εξουσία και με προίκα την άνοδο των τιμών της ενέργειας, ο πρόεδρος Πούτιν «επανεθνικοποίησε» και την πολιτική και την οικονομία, που είχε αλωθεί από τους ολιγάρχες. Με την αμετροέπειά τους, οι ΗΠΑ ουσιαστικά τον εξώθησαν να ζητήσει πιο γρήγορα και πιο αποφασιστικά μια νέα ισορροπία, που να αντιστοιχεί στο μέγεθος και το δυναμικό της χώρας του.
Η επιθετική πολιτική των Αμερικανών είχε και έναν δευτερογενή στόχο: Να υποχρεώσει την Ευρώπη να στοιχιστεί πίσω τους, εγκαταλείποντας τα σχέδιά της για πολιτική χειραφέτηση κι ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων με τη Μόσχα. Η Γηραιά Ηπειρος έχει ζωτική ανάγκη την ενέργεια της Ρωσίας και η Ρωσία την τεχνολογία, τα προϊόντα και τις υπηρεσίες της Ευρώπης. Με άλλα λόγια, υπάρχει ισχυρή βάση αμοιβαίου συμφέροντος.
Η Ουάσιγκτον αντιτίθεται στη στρατηγική σχέση των Ευρωπαίων με τη Μόσχα, με το επιχείρημα ότι θα εξαρτηθούν ενεργειακά απ’ αυτήν, γεγονός που θα οδηγήσει και στην πολιτική εξάρτησή τους. Στην πραγματικότητα, οι ΗΠΑ προσπαθούν να ρυμουλκήσουν τη Γηραιά Ηπειρο σε μια πολιτική, που θα αναβιώνει με νέους όρους τη διαχωριστική γραμμή Δύση – Ανατολή, με τη διαφορά ότι τώρα θα είναι μετατοπισμένη πολύ ανατολικότερα.
Στο Βουκουρέστι, η «παλιά Ευρώπη» αντέδρασε, κρίνοντας ότι το περαιτέρω «στρίμωγμα» της Ρωσίας θα είχε αρνητικές παρενέργειες. Γι’ αυτό κι απέρριψε την άμεση εφαρμογή της αμερικανικής γραμμής, αφήνοντας, όμως, την πόρτα ανοικτή για προώθησή της σε άλλη συγκυρία. Στην πραγματικότητα, μπορεί ο πρόεδρος Μπους να «τσαλακώθηκε», αλλά η αμερικανική εξωτερική πολιτική δεν έφυγε από το Βουκουρέστι με άδεια χέρια…
