Με το αυτοκίνητο τέσσερις περίπου ώρες χωρίζουν τη Θεσσαλονίκη από τη Σόφια, μία από τις νέες πρωτεύουσες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Πολλοί Βούλγαροι κρύβουν όχι επιτυχώς την ανυπομονησία τους να ενσωματωθούν λειτουργικά στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Για ορισμένους, ο δρόμος αυτός προϋποθέτει τη δυνατότητα αγοραστικής δύναμης. «Σιγά – σιγά», λένε στους Ελληνες συνομιλητές τους, «συμβαίνει και εκεί αυτό που συμβαίνει και εδώ». Αναφέρονται στην ανάπτυξη της καταναλωτικής κουλτούρας, που, παρά τα όσα της καταλογίζονται στη θεωρία, οι Ελληνες αναδεικνύονται ισόβιοι και ενθουσιώδεις τροφοδότες της.
Είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα αποκτά φυσικά σύνορα με χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και την εγγύτητα της Ιταλίας υπερσκέλισε τώρα η πλάτη με πλάτη επαφή με τη Βουλγαρία. Και είναι αξιοσημείωτο που η Θεσσαλονίκη αναπροσαρμόζει για μία ακόμη φορά τον τρόπο με τον οποίο βλέπει ή θα έπρεπε να βλέπει τη γειτονιά της. Για τη Θεσσαλονίκη, η Σόφια είναι ένα μητροπολιτικό προάστιο σε μία ευρύτερη ενδοχώρα και για τη Σόφια, η Θεσσαλονίκη είναι η φυσική διέξοδος στο Αιγαίο, τους θαλάσσιους δρόμους και τον Νότο. Είναι μία ενδιαφέρουσα στροφή της ιστορίας με αυτήν την ανάδυση ενός νέου αστικού και οικονομικού δίπολου που δεν εμφανίζεται πλέον στην άκρη της Ευρώπης αλλά μέσα στους κόλπους της. Για τη Θεσσαλονίκη του τώρα η προοπτική αυτή μόνο θετική πρόκληση μπορεί να είναι. Πλούσιοι Βούλγαροι μπορούν να έχουν τα εξοχικά τους στη Χαλκιδική και τη Θάσο, και όχι απαραίτητα πλούσιοι Θεσσαλονικείς μπορούν να πηγαινοέρχονται στη Φιλιππούπολη για τα Σαββατοκύριακα.
Εκατό χρόνια πίσω η σημερινή πραγματικότητα θα ήταν εξωφρενική φαντασία. Η Θεσσαλονίκη ήταν ακόμη μία οθωμανική πόλη που διεκδικούσαν οι Ελληνες και οι Βούλγαροι, που δεν ήθελαν να εγκαταλείψουν οι Τούρκοι και που ακόμη και οι Αψβούργοι στον επιθανάτιο ρόγχο τους εποφθαλμιούσαν, ιδίως μετά την ενσωμάτωση της Βοσνίας στην αυτοκρατορία τους. Αυτές τις ημέρες, που αναμένεται η άφιξη του Βρετανού ιστορικού Μαρκ Μαζάουερ για την παρουσίαση της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου του «Θεσσαλονίκη, πόλη των φαντασμάτων» (εκδ. Αλεξάνδρεια), υπάρχει αυτή η ιστορική συγκυρία μίας ακόμη ευκαιρίας για τη Θεσσαλονίκη. Κατά μία άλλη έννοια, η ευκαιρία είναι ακόμη πιο δελεαστική για τη Σόφια αλλά όπως και να το δει κανείς είναι μία εξαιρετική αφετηρία γία μία ελληνοβουλγαρική φιλία στο ιστορικό, πολιτισμικό και οικονομικό περιβάλλον των Νοτίων Βαλκανίων. Το βιβλίο του Μαζάουερ δίνει πολλές απαντήσεις για να κατανοήσει κανείς τι σημαίνει ο νέος άξονας Θεσσαλονίκης – Σόφιας.
