Βρέθηκε μέσα στα χαρτιά του, σ’ έναν μεγάλο φάκελο, δεν έχει τίτλο, ούτε ημερομηνία, ούτε υπογραφή. Είναι το πρώτο σχέδιο, με διορθώσεις, με στίξη. Δεν υπάρχει τίποτε άλλο, πιασμένα με συρραπτικό τρία φύλλα κιτρινισμένο δημοσιογραφικό χαρτί, που πάντα υπήρχε σπίτι, και που είχε πάρει μαζί του, αρκετές στοίβες, στις σπουδές του έξω, γιατί ήταν, λέει, ωραίο χαρτί, μαλακό για γράψιμο. Στην τρίτη σελίδα (που έχει ξεφύγει από τη σύνδεση) αρκετά κάτω από τις τελευταίες τέσσερις με κεφαλαία λέξεις, είναι μόνο κάτι αριθμοί: 119-20, 140, 194-5 R 263-5. Πρέπει κάτι να σήμαιναν κι αυτές. Σαν στίχους από μια «Οδύσσεια» με R λατινικό.
Σήμερα, στις 5 το απόγευμα στο Ολύμπιον, στην αίθουσα «Παύλος Ζάννας» το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης -η νέα του διεύθυνση για να κυριολεκτούμε- τιμά τον σκηνοθέτη Αλέξη Μπίστικα με ένα Αφιέρωμα με τις ταινίες που άφησε «Πριν από το Χάραμα» την τελευταία και μοναδική ταινία μεγάλου μήκους. Προβάλλονται τρεις ταινίες τα «Μάρμαρα», «H Γραβάτα» και «Το Ξέφωτο» (The Clearing). Συνέχεια, με τις υπόλοιπες, την άλλη Κυριακή, 27/11.
Οι ταινίες ανήκουν στο κοινό, σε αυτό, ειδικά, το κοινό της Θεσσαλονίκης, που γι’ αυτό τις έφερνε μία κάθε χρόνο, σαν τάμα, για να προλάβει να αφήσει το αχνάρι του στον ελληνικό κινηματογράφο που τόσο αγαπούσε. Σήμερα, στη Θεσσαλονίκη, όπως έγραψε η Βένια Γεωργακοπούλου στην «Ελευθεροτυπία» 30/10/05 «ο Αλέξης ξαναγυρίζει στα παλιά του τα λημέρια. Εξι μόλις χρόνια κράτησε η γνωριμία μας με τον σκηνοθέτη Αλέξη Μπίστικα. Ηταν υπεραρκετά για να τον αγαπήσουμε».
«Ο Αλέξης Μπίστικας είναι πάντα παρών» γράφει η Μαρία Κατσουνάκη στην «Καθημερινή» 16/10/2005 «θα ήταν σήμερα 41 ετών. Εφυγε από τη ζωή στα 31 του πριν από 10 ακριβώς χρόνια. Τότε είχαμε γράψει ότι «ο θάνατος κλάδεψε τη ζωή του αλλά όχι τον ανθό του».
Σήμερα, επαναφέροντας στο προσκήνιο το έργο του, με αφορμή το αφιέρωμα που ετοίμασε το 46ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, διαπιστώνουμε ότι διατηρεί το ανατρεπτικό του βάθος, το εικονοπλαστικό θάρρος του και αυτό το ανταποδοτικό βλέμμα που «συνομιλεί» με τους ήρωές του.
Δέκα χρόνια μετά, στο 35ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, το 1994, σε αναπηρικό καροτσάκι, έφερε την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία «Το Χάραμα», για να διαγωνισθεί «σαν ίσος προς ίσον» έδωσε συνέντευξη Τύπου, εξήγησε πως στόχος του είναι «να επιστρέψει ο κόσμος στις αίθουσες του κινηματογράφου, να δώσει μια ταινία με αρχή, μέση, και τέλος». Δεν φοβήθηκε ποτέ το τέλος. «Βάδισε» με απίστευτη αξιοπρέπεια και γλυκύτητα στον σταυρικό του θάνατο. Οι γιατροί του ξέρουν. Σ’ εμάς άφησε στο δωμάτιό του, μέσα στα ντουλάπια του τις ταινίες του στα μεταλλικά κουτιά τους -τις μπομπίνες- τρία πανεπιστημιακά διπλώματα στον τοίχο του γραφείου του και τα γραπτά του, τη διατριβή του με θέμα την «Επιστροφή των Μαρμάρων» που ήταν το όραμά του. «Στη Μελίνα», άλλωστε, τη μεγάλη του αγάπη, είναι αφιερωμένα «Τα Μάρμαρα» που θα δείτε απόψε. Οσο για το «Ξέφωτο», την προτελευταία ταινία του, που με αυτήν πήρε το Master’s σκηνοθεσίας από το Royal College of Arts, σήμερα το πρωτοσυναντούμε στο Γραπτό του. H μητέρα του και η οικογένειά του, και οι φίλοι του, που τόσο τους αγαπούσε, πιστεύουν ότι το βρήκε. Γιατί το ‘ψαξε πολύ.
Γι’ αυτά τα δέκα χρόνια που πέρασαν, με απόλυτη σιγή ώς τώρα, σήμερα, χάρη στο Αφιέρωμα του 46ου Φεστιβάλ και στον νέο σκηνοθέτη, τον Θάνο Αναστόπουλο, που το επιμελήθηκε -«δεν πρόλαβα να τον γνωρίσω, τώρα του σφίγγω το χέρι»- ο Αλέξης γυρίζει και πάλι στην αγαπημένη Θεσσαλονίκη των προσδοκιών. «Τα φώτα θα ανάψουν, η μπάντα θα παίζει, τέλος δεν θα ‘χει η γιορτή μας, γιορτή που δεν έχει αρχίσει».
