Οπως κάθε χρόνο τέτοιες ημέρες, η ομιλία του πρωθυπουργού στα εγκαίνια της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης θα καθορίσει όχι μόνο τις ορίζουσες της οικονομικής πολιτικής, που θα ακολουθήσει η κυβέρνηση, αλλά σε σημαντικό βαθμό και το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί το επόμενο διάστημα η πολιτική αντιπαράθεση. Ολα αυτά ισχύουν πολύ περισσότερο, αφού είναι η πρώτη φορά που ο κ. Κώστας Καραμανλής θα μιλήσει απ’ αυτό το βήμα ως πρωθυπουργός. Και μάλιστα, χωρίς τους περιορισμούς, που το προηγούμενο διάστημα επέβαλε η διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων.
Απαλλαγμένη απ’ αυτό το άγχος, η κυβέρνηση της Ν.Δ. έχει πλέον την άνεση να προχωρήσει σε κινήσεις, που μέχρι προσφάτως απέφευγε για να μην προκαλέσει κλυδωνισμούς και τριβές. Αυτό δεν αφορά μόνο την αντικατάσταση κρατικών αξιωματούχων, αλλά και την εφαρμογή πολιτικών, οι οποίες παρέμεναν στο συρτάρι. Απ’ αυτή την άποψη, εκ των πραγμάτων το τοπίο θα καταστεί προσεχώς πιο σαφές.
Μετά την πάροδο ενός εξαμήνου, άλλωστε, η περίοδος χάριτος προς τον κ. Καραμανλή και τους υπουργούς του αρχίζει να εξανεμίζεται. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα έλθουν αντιμέτωποι σε πρώτη φάση με την εκδήλωση δυσαρέσκειας και αργότερα με κοινωνικές πιέσεις. Είναι κοινό μυστικό ότι η κατάσταση της οικονομίας είναι προβληματική, γεγονός που ενδέχεται να αναδειχθεί σε «πληγή» για τη νέα κυβέρνηση.
Το ζητούμενο από τον πρωθυπουργό στη Θεσσαλονίκη δεν είναι να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο θα περιορίσει τις δημοσιονομικές ανισορροπίες, όταν πρέπει ταυτοχρόνως να ανταποκριθεί, έστω και στοιχειωδώς, στις προσδοκίες που ο ίδιος τροφοδότησε με τις προεκλογικές εξαγγελίες, αλλά και με τις μετεκλογικές δηλώσεις του. Το μεγάλο ζητούμενο είναι να δρομολογήσει με την ομιλία του μια νέα αναπτυξιακή προοπτική για τη χώρα.
Η οικονομία δεν χρειάζεται θεραπείες σοκ. Χρειάζεται συνέπεια και συνέχεια. Χρειάζεται σταθερούς κανόνες του παιχνιδιού, εξάλειψη κατά το δυνατόν των γραφειοκρατικών εμποδίων και κυρίως πολλές μελετημένες αναπτυξιακές παρεμβάσεις σε τοπικό και κλαδικό επίπεδο. Αυτό που έχει ανάγκη ο τόπος είναι να αξιοποιηθούν υφιστάμενες δυνατότητες και να απελευθερωθούν παραγωγικές δυνάμεις.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι απαιτούνται πόροι, αλλά όχι τόσο μεγάλοι, ώστε να αποτελούν απαγορευτικό εμπόδιο. Στην πραγματικότητα, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η υπέρβαση αγκυλώσεων, αλλά και της παρωχημένης νοοτροπίας του «άρπα κόλα». H μοναδική λύση είναι να διευκολυνθεί η ανάληψη επιχειρηματικών πρωτοβουλιών, που να ανταποκρίνονται σε υπαρκτά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Ετσι μόνο θα παραχθεί πλούτος. Διαφορετικά, η ελληνική οικονομία κινδυνεύει να διολισθήσει για τα καλά στο τέλμα της στασιμότητας και πιθανώς της κρίσης.
Προφανώς, η ίδια η κυβέρνηση μπορεί να αναλάβει τέτοιες πρωτοβουλίες μόνο σε ορισμένους τομείς, κυρίως σε ό,τι αφορά τις υποδομές. Το ζητούμενο από τον πρωθυπουργό, όμως, δεν είναι να ανταποκριθεί μόνο σε αυτό το καθήκον. Είναι πρωτίστως να δώσει με σαφήνεια και πειστικότητα το στίγμα μιας νέας αναπτυξιακής προοπτικής για την Ελλάδα και να κινητοποιήσει τις κοινωνικές δυνάμεις προς αυτή την κατεύθυνση.
Η καθαρή εκλογική νίκη του τον περασμένο Μάρτιο και η ακόμη μεγαλύτερη στις ευρωεκλογές του Ιουνίου έχουν καταστήσει τον κ. Καραμανλή κυρίαρχο του πολιτικού παιχνιδιού. Με άλλα λόγια, έχει την άνεση να κινηθεί κατά βούληση. Αυτό είναι μεγάλο πλεονέκτημα, αλλά ταυτοχρόνως του στερεί και κάθε δικαιολογία.
