Εχει προηγηθεί ένα αναγγελτικό σημείωμά μας για την έκθεση με τίτλο «H Θεσσαλονίκη των Ζωγράφων – Περιηγητών του 19ου και 20ού αι.», που απετέλεσε εικαστικό γεγονός και πήρε και ιδιαίτερη λάμψη -αν όχι πολιτική διάσταση-, επειδή τα εγκαίνια τέλεσε ο πρόεδρος της Ν.Δ. κ. Κώστας Καραμανλής με τη σύζυγό του Νατάσα, ακόμη πιο όμορφη τώρα με τη γλυκύτητα της νεαρής μητέρας! Σε αυτήν την έκθεση, που οργάνωσε και επιμελήθηκε άψογα η κ. Φανή – Μαρία Τσιγκάκου, επιμελήτρια του Τμήματος Ζωγραφικής και Χαρακτικών του Μουσείου Μπενάκη, υπεύθυνη και για τον ωραίο κατάλογο που τη συνοδεύει, η οικογένεια έπαιξε μεγάλο ρόλο γιατί το γοητευτικό «Οπτικό Χρονικό της Θεσσαλονίκης», όπως προβάλλει μέσα από τις «παλιές εικόνες», «είναι καρπός πολύχρονης έρευνας και αγάπης», όπως η κ. Τσιγκάκου γράφει στον πρόλογό της για τη συλλογή Καλφαγιάν, που παρουσιάζεται για πρώτη φορά, ενώ τα μέλη της οικογένειας είναι εξέχοντες Θεσσαλονικείς, αρμενικής καταγωγής, με πατριωτικά αισθήματα και καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα. H μητέρα Αναΐς και οι γιοι Ρουπέν και Αρσέν είναι γκαλερίστες και συλλέκτες. Οσο για τον πατέρα, τον κ. Καραμπέτ Καλφαγιάν, που έχει το όνομα του παππού του Garabed Gazarian, ο οποίος ήρθε στη Θεσσαλονίκη από το Τοκάτ (Ευδοκία) της Ανατολίας στο τέλος του 19ου αιώνα, είναι γνωστός για την αγάπη του και τις γνώσεις του για την ιστορία και τους αγώνες για ελευθερία και ανεξαρτησία τόσο της Ελλάδας όσο και της Αρμενίας. Την αρχή της συλλογής έκανε ο γιος Ρουπέν, όπως εξηγεί στο δικό του εισαγωγικό σημείωμα, όταν απέκτησε στο Λονδίνο, μέσω της φίλης του KareTaylor, διευθύντριας Τμήματος Υδατογραφιών και Αγγλικών Πινάκων στο Sprinks, έναν πίνακα ζωγραφικής από τη Θεσσαλονίκη του 1834, που είχε φιλοτεχνήσει η Charlotte Smith, πιθανώς ταξιδιώτισσα εκείνης της εποχής και αγνώστων λοιπών στοιχείων. «Αυτό ήταν η απαρχή της συλλογής αλλά και μιας ονειρικής «περιπέτειας». Μας κατέλαβε όλους στην οικογένεια το «πάθος» της αναζήτησης παρόμοιων έργων. Τελευταία στην προσπάθεια αυτήν προσετέθη και η σύζυγος του αδελφού μου, Βερόνικα. Τα περισσότερα έργα, με λίγες εξαιρέσεις, όπως ο εκπληκτικός πίνακας του Λουδοβίκου Θήρσειου του 1858, που βρέθηκε στην Ελλάδα, έχουν αγοραστεί στη Δυτική Ευρώπη και στην Αμερική. Το «κυνήγι» και το ασίγαστο αυτό πάθος για την απόκτηση έργων με θέμα τη Θεσσαλονίκη, δεν θα σταματήσει φυσικά σ’ αυτήν την έκθεση. H προσπάθεια θα συνεχιστεί, για νέα και μοναδικά αποκτήματα», γράφει ο Ρουπέν Καλφαγιάν, που τον γνωρίζουμε καλά και ξέρουμε τον μεταδοτικό του ενθουσιασμό για την τέχνη! H έκθεση, που θα συνεχιστεί ώς τις 20 Δεκεμβρίου -έχουμε όλοι καιρό να τη δούμε στο ωραίο περιβάλλον της Δημοτικής Πινακοθήκης, στη Βασιλίσσης Ολγας και 25ης Μαρτίου- εντάσσεται στο πλαίσιο των ΛΗ΄ Δημήτριων, και πραγματοποιήθηκε χάρις στο θερμό ενδιαφέρον του δημάρχου Θεσσαλονίκης κ. Βασίλη Παπαγεωργόπουλου και του αντιδημάρχου κ. Αντώνη Γυφτόπουλου. Οσο για την οικογένεια Καλφαγιάν, ήταν όλοι τους εκεί, η οικογενειακή φωτογραφία μιλάει καθαρά για την αγαπητή αστική οικογένεια της Θεσσαλονίκης!
Και μέσα από τον κατάλογο, με το ελληνικό και αγγλικό ενημερωτικό κείμενο της Φανής-Μαρίας Τσιγκάκου, ξεχωρίσαμε τα σχέδια της Charlotte Smith, που έκανε την καλή αρχή για τη συλλογή, και τον πίνακα του πολύ γνωστού ζωγράφου – περιηγητού Ludwig August JohanThiersch (1852-1909), γιου του Βαυαρού φιλέλληνα Friedrich Thiersch, ο οποίος έχει φιλοτεχνήσει τις αγιογραφίες της ρωσικής Εκκλησίας στην Αθήνα και αγιογράφησε τους ορθόδοξους ναούς της Αγίας Τριάδος της Βιέννης, της Αγίας Σοφίας του Μάντσεστερ και του Αγίου Στεφάνου των Παρισίων. Καλφαγιάν, ευχαριστούμε για τη συλλογή και καλή συνέχεια!
