Το αφιέρωμα στη μουσική και αρχιτεκτονική κληρονομιά του Μικρασιατικού Ελληνισμού, με το οποίο η Ελληνική Εταιρεία Προστασίας Περιβάλλοντος και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, μαζί με το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, τίμησαν τα 80 χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, κλείνει αύριο, Πέμπτη 28 Νοεμβρίου, με έναν τελευταίο ομιλητή στον Κύκλο των οκτώ διαπρεπών ομιλητών που έδωσαν διαλέξεις σε ισάριθμες Πέμπτες, αρχής γενομένης από την Πέμπτη 3 Οκτωβρίου. O ομιλητής αυτός είναι από τους λίγους πλέον εναπομείναντες επιζώντες της πρώτης γενιάς των προσφύγων – εκείνων, δηλαδή, που ήταν παρόντες και σε ηλικία να βιώσουν τις πτυχές της τραγωδίας του ξεριζωμού από μια πατρίδα προηγμένη, πολιτισμένη, ήδη ευρωπαϊκή όπως ήταν η Σμύρνη του 1922, λίγο πριν από την Καταστροφή, τη φωτιά, την προσφυγιά. Στα 98 του χρόνια ο κ. Γεώργιος Θ. Κατραμόπουλος, με την όραση σβηστή, αλλά με τα μάτια της ψυχής στραμμένα στην εποχή εκείνη, όταν ήταν 17 χρόνων, με το ενδεικτικό του Αρμοστιακού Γυμνασίου και λαμπρές προοπτικές μπροστά στη Σμύρνη της χαράς και της εργασίας, μιλάει για εκείνες τις μέρες του εφιάλτη. Ηταν στην Προκυμαία, στο «Και» με τη φωτογραφική του μηχανή, όταν άκουσε θόρυβο, ποδοβολητά και μπήκαν οι Τσέτες καβάλα στ’ άλογα, με κραυγές που ηχούν ακόμη στ’ αυτιά του. Και μετά ήρθε η μυρωδιά του καπνού, από τη Σμύρνη που καιγόταν… Θα μας τα αφηγηθεί ο ίδιος, κοιτάζοντας στις ενθυμήσεις του από την τραγική αυτή εμπειρία. «Νιώθω ότι ο Θεός με αφήνει να ζω, για να μπορώ να καταθέτω όσα είδα κι έζησα. Γιατί η πατρίδα μου Σμύρνη θα ζει, όσο τη θυμόμαστε».
Αυτά γράφει στο τρίτο του βιβλίο «H Σμύρνη των Σμυρνιών», που θα κυκλοφορήσει μέσα στον Δεκέμβριο από την «Ωκεανίδα» της εκδότριας, και οικογενειακής φίλης, Λουίζας Ζαούση. Με το βιβλίο αυτό συμπληρώνεται τριλογία. «Σμύρνη μου αγαπημένη, πώς να σε ξεχάσω» το πρώτο, που «έγραψε», σε απευθείας αφήγηση σε κασέτες μαγνητοφώνου, και που έκανε 13 εκδόσεις. «Ενας Αιώνας, Δύο Πατρίδες», το δεύτερο, σε ηλικία 96 ετών, χρονικό επιβίωσης στα δύσκολα πρώτα χρόνια της προσφυγιάς ώσπου να στεριώσει στη νέα πατρίδα, την Ελλάδα, «που μας αγκάλιασε, και που την μπολιάσαμε, με νέο αίμα, και ιδέες και προκοπή».
Τώρα, στα 98 του, συμπλήρωσε, πάντα σε μοναχική αφήγηση, με δίπλα το μαγνητόφωνο, το δικό του «σεργιάνι στη Σμύρνη των Σμυρνιών», στην πόλη που είχε δρόμους, σχολειά, κίνηση, κέφι, κσομοπολίτικη ζωντάνια. «Μιλάνε για τη Σμύρνη σαν να ‘ναι μια πόλη-φάντασμα. Οχι για μένα, αυτό ποτέ! H Σμύρνη που έζησα, είναι πάντα γεμάτη από τραγούδια, κουβεντολόγι, μυρωδικά, με τους δρόμους της γεμάτους άμαξες, μαγαζιά και κομψές πελάτισσες, ένα «Παρίσι» της Ανατολής, όπως την είπαν. Με την ελληνική σημαία, όμως, πάντα στο μπαλκόνι, και στις καρδιές μας, τις πέρα για πέρα ελληνικές…». Αύριο, ώρα 8, στην Τριπόδων 28, στην Πλάκα, όπου τα ιδιόκτητα γραφεία της Ελληνικής Εταιρείας, με οικοδεσπότες τον Πρόεδρο κ. Κώστα Καρρά, τη συνιδρύτρια κ. Λυδία K. Καρρά και το επικοινωνιακό τμήμα της E.E. να υποδέχονται αυτούς, που θέλουν να ζει η πατρίδα Σμύρνη…
