Στο ύψος πάντοτε της δικής της αποστολής η Στοά του Βιβλίου της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας τιμά τον Μικρασιατικό ελληνισμό με την ευκαιρία της αποφράδος επειτείου των ογδόντα χρόνων από την Καταστροφή του 1922. Επέλεξε να δώσει «μια Εκθεση αφιερωμένη στην Εκπαίδευση ως σταθερή και αιώνια αξία, για να υπογραμμίσει την προσφορά της Σμύρνης ως λίκνου πολιτιστικής ανάπτυξης μέχρι το 1922» όπως διαβάζουμε στον πρόλογο του άρτιου καταλόγου για την Εκθεση αυτή.
«Η Σμύρνη και ο πολιτισμός -γράφει ο Κατάλογος- που άνθησε στα παράλια της Μικράς Ασίας μεταλαμπάδευσε την ιωνική σκέψη στο νεοσύστατο ακόμη ελληνικό κράτος και έδωσε καρπούς που έκαναν πολύ σύντομα την εμφάνισή τους στα Γράμματα και στις Τέχνες. H πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ελάχιστο φόρο τιμής στους εκπαιδευτικούς της Σμύρνης που με τη δράση τους την κατέστησαν φάρο παιδείας και πολιτισμού. H Εκθεση περιλαμβάνει βιβλία του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, όπως μέρος της συλλογής Χατζηδήμου του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, και βιβλία από τις συλλογές της Ενωσης Σμυρναίων, της Εστίας Νέας Σμύρνης και του ΕΛΙΑ. Παράλληλα εκτίθενται φωτογραφίες και εκπαιδευτικά έγγραφα της εποχής από τα αρχεία της Ενωσης Σμυρναίων και του συλλέκτη Αντώνη Σεβ. Μαΐλλη.
Τα εγκαίνια της έκθεσης γίνονται αύριο, Δευτέρα 23 Σεπτεμβρίου, ώρα 8.00 στη Στοά Λόγου και Τέχνης της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, στο Αρσάκειο Μέγαρο (από Πεσμαζόγλου) και θα διαρκέσει ώς τις 28, ημέρα Σάββατο. Απευθύνεται σε μαθητές, φοιτητές, εκπαιδευτικούς αλλά και σε μη ειδικό κοινό γιατί «θεωρούμε πως είναι ένα θέμα το οποίο αγγίζει την ευαισθησία κάθε Ελληνα πολίτη».
Πραγματοποιήθηκε από την Ομάδα Οργάνωσης, την οποία αποτελούν οι Δημήτρης Κακαβελάκης, Αγγελική Στρατηγοπούλου και Αγγελος Νικολόπουλος. Στην επιμέλεια και σύνταξη βιβλιογραφίας η Γιολάντα Αγγελοπούλου και ο Σπύρος Μπάκας. O ποιοτικός και τόσο κατατοπιστικός κατάλογος τυπώθηκε με την ευγενική χορηγία της εταιρείας Αφοι Βερόπουλοι AEBE, που η αλυσίδα των καταστημάτων της ξεκίνησε από τη Σμύρνη με την ίδια επωνυμία «Αφοι Βερόπουλοι» – ένα ακόμη σημάδι ευρωστίας και πνεύματος προόδου των Σμυρναίων αλλά και όλων των Μικρασιατών.
Στα αυριανά εγκαίνια θα μιλήσει ως αυτόπτης μάρτυς και αφηγητής των εφιαλτικών στιγμών που έζησαν οι Σμυρνιοί τις μέρες της Καταστροφής του ’22 ο Σμυρναιογράφος -στη δύση του βίου του- κ. Γεώργιος Θεοφάνους Κατραμόπουλος, που έφυγε 17 ετών από τη φωτιά. Συμμαθητής του Αριστοτέλη Ωνάση στην ιδιωτική Σχολή Αρώνη και μετέπειτα στην Ευαγγελική Σχολή, έχει καταθέσει τη μαρτυρία του σε δύο βιβλία, και ετοιμάζεται το τρίτο, για να συμπληρωθεί η Τριλογία της «Σμύρνης αγαπημένης» (από την «Ωκεανίδα»).
Οπως έγραψε ο Σεφέρης, το πρώτο Νόμπελ της Ελλάδος:
«Γυρεύω το παλιό μου σπίτι
με τ’ αψηλά τα παραθύρια
σκοτεινιασμένα απ’ τον κισσό
γυρεύω την αρχαία κολόνα
που κοίταζε ο θαλασσινός».
