Οσο κι αν η πολιτική πτυχή της επισήμου επισκέψεως του προέδρου Πούτιν στην Ελλάδα επισκιάσθηκε από την οικονομική, δεν παύει να είναι σημαντική, έστω και εάν δεν προέκυψε τίποτε το εντυπωσιακό. Οι ελληνορωσικές σχέσεις δεν είναι τυπικό παράδειγμα σχέσεων μιας δυτικοευρωπαϊκής χώρας με τη Μόσχα. Και για τις δύο πλευρές υπάρχει μία ιδιαιτερότητα, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στο ομόδοξο και στις ιστορικές ρίζες. Εδράζεται και στα σημερινά γεωπολιτικά δεδομένα.
Η Ελλάς είναι εδώ και δεκαετίες οργανικά ενταγμένη στις ευρωατλαντικές δομές. Το γεγονός, όμως, ότι γεωγραφικά ανήκει στα Βαλκάνια και κυρίως ότι για δεκαετίες αντιμετωπίζει πρόβλημα εθνικής ασφαλείας, την υποχρέωσε πολύ νωρίς να ανιχνεύσει πολιτικές, οι οποίες υπερέβαιναν το μονοδιάστατο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Δεν είναι τυχαίο ότι χωρίς να υποβαθμίσουν τη δέσμευση της Ελλάδος στο στρατόπεδο της Δύσεως, ο Γεώργιος Παπανδρέου στη δεκαετία του 1960, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής στη δεκαετία του 1970 και ο Ανδρέας Παπανδρέου στη δεκαετία του 1980 επιχείρησαν πολιτικά ανοίγματα προς τη Ρωσία και τις άλλες χώρες του ανατολικού συνασπισμού. Στόχος τους ήταν να διευρύνουν τον ορίζοντα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, αλλά κυρίως να εξισορροπήσουν όσο ήταν δυνατόν την τουρκική πίεση.
Σήμερα, τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. H κατάρρευση της Σοβιετικής Ενώσεως έχει προκαλέσει πολλά και οξύτατα προβλήματα στη Ρωσία. Το ειδικό βάρος της στη διεθνή σκηνή δεν είναι αυτό που ήταν άλλοτε, αλλά, παρ’ όλα αυτά, συνεχίζει να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, γιατί παραμένει όχι μόνο μία πυρηνική υπερδύναμη, αλλά και μία τεράστια χώρα, πλούσια σε πρώτες ύλες.
Σε αντίθεση με ορισμένους ηγετικούς κύκλους της Δύσεως, οι οποίοι, εμμέσως πλην σαφώς, επεδίωκαν τα προηγούμενα χρόνια να κρατήσουν τη Ρωσία εγκλωβισμένη στα προβλήματα της και σχετικώς απομονωμένη, η Αθήνα υποστήριξε πάντα στο μέτρο των δυνάμεών της την πολιτική ενισχύσεως της Ρωσίας, με σκοπό να ορθοποδήσει κοινωνικοοικονομικά και να διαδραματίσει τον διεθνή ρόλο που της αντιστοιχεί. Κι αυτό, επειδή θεωρούσε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα λειτουργούσε σταθεροποιητικά για το διεθνές σύστημα και ειδικότερα για την περιοχή μας. H προσέγγιση ΗΠΑ – Ρωσίας μετά την 11η Σεπτεμβρίου δικαίωσε αυτή την πολιτική.
Ειδικό ενδιαφέρον, πάντως, επιδεικνύει και η Μόσχα για την Αθήνα, γιατί της αναγνωρίζει ότι όλα αυτά τα χρόνια λειτούργησε εποικοδομητικά στο πλαίσιο της Δύσεως. H Ελλάς δεν έχει, βεβαίως, τη δυνατότητα να καθορίσει τη γραμμή πλεύσεως του NATO και της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, αλλά ο τρόπος που προσεγγίζει τα προβλήματα της ευρύτερης περιοχής είναι κατά κανόνα πολύ πιο κοντά στην πραγματικότητα και τις ευαισθησίες των λαών από ό,τι η οπτική των υπολοίπων δυτικών χωρών.
Για όσους τον επηρέασαν: «Είναι σκληρό αυτό που θα πω, αλλά συμφωνώ με τον Μπόρχες: ο Πάμπλο Νερούντα είναι ένας αδύνατος ποιητής.
