«Δεν μπορείς να πεις ότι η τυπική οικογένεια του μέλλοντος είναι μια οικογένεια με δύο γονείς και τρία παιδιά».
Πρέπει να βρίσκεται κανείς σε μεγάλη ένδεια επιχειρημάτων και να έχει στενέψει απελπιστικά ο ορίζοντάς του για να παρερμηνεύσει αυτήν την αποστροφή του λόγου της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου σε συνέδριο του περασμένου Μαΐου, στο οποίο αναφέρθηκε στη συμπερίληψη και στη διαφορετικότητα. Και μόνο το γεγονός ότι τότε δεν είχε προκαλέσει καμία αναταραχή και τώρα ανασύρθηκε για να εξυπηρετήσει την ακραία συντηρητική ατζέντα γύρω από την οποία έχει κτίσει την επανεμφάνισή του στο πολιτικό προσκήνιο ένας πρώην πρωθυπουργός, είναι αρκετό. Από κοντά, φυσικά, και η χορωδία αρχηγών ακροδεξιών κομμάτων.
Φαίνεται όμως ότι η «συντηρητική στροφή» είναι μια υπολογίσιμη δύναμη στους Ελληνες ψηφοφόρους, διαφορετικά δεν θα ένιωθε υποχρεωμένη η κ. Μιχαηλίδου «να ξεκαθαρίσει» (όπως είπε) τις θέσεις της στην τηλεόραση της ΕΡΤ την επόμενη μέρα.
«Είμαι παιδί πυρηνικής οικογένειας και διάλεξα εγώ να κάνω τη δική μου πυρηνική οικογένεια, τον άνδρα μου, το παιδί μου. Είμαι βαθιά ευγνώμων στην ελληνική πυρηνική οικογένεια και θεωρώ ότι η πρόοδος που έχουμε ως έθνος σε πολύ μεγάλο βαθμό στηρίζεται στις αξίες της ελληνικής πυρηνικής οικογένειας, το πώς αγαπάμε, το πώς σεβόμαστε τους παππούδες μας, πώς μαθαίνουμε στα παιδιά μας να σέβονται εμάς και εμείς μέσα από αυτά να σεβόμαστε εκείνα». Πρόσθεσε βέβαια ότι «όμως, εγώ δεν είμαι υπουργός μόνο της δικής μου οικογένειας. Είμαι υπουργός κάθε οικογένειας»· αλλά η διόρθωση έγινε ορατή. Η λέξη «πυρηνική» είχε αντικαταστήσει τη «διαφορετικότητα».
Η συντηρητική στροφή, πέρα από το δημοσκοπικό όφελος ή κόστος, προοιωνίζεται για την κοινωνία μόνο στασιμότητα και διχασμό.
Οτιδήποτε θυμίζει, έστω, γουόκ κουλτούρα οφείλει να αποκηρυχθεί, να εξαερωθεί, ως ουδέποτε να υπήρξε. Παρά τις δικαιολογημένες ενστάσεις και την κριτική που έχει δεχθεί η πολιτική ορθότητα, που λειτουργεί κι αυτή με άλλης μορφής κοινωνικούς αποκλεισμούς και ποσοστώσεις, δεν είναι η «συμπερίληψη» που αποδομεί την «παραδοσιακή ελληνική οικογένεια». Ο θεσμός αυτοϋπονομεύεται, καθώς γίνονται όλο και περισσότερο φανερές παθογένειες, ψυχαναγκασμοί, υποκριτικές και, συχνά, κακοποιητικές συμπεριφορές. Η «πυρηνική ελληνική οικογένεια» δεν αποτελεί τη μοναδική κοινωνική πραγματικότητα σήμερα, διότι η ίδια η ζωή, ο τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας όποιας μορφής «νοικοκυριού», δεν υπακούει σε αυστηρά καλούπια. Η άρνηση της πραγματικότητας δεν την εξαφανίζει. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι, στη χώρα μας, πορεύονται έχοντας διαμορφώσει ένα δικό τους σχήμα – πλέγμα σχέσεων. Αγνοώντας ή καταδικάζοντας αυτά τα σχήματα δεν προστατεύονται αξίες. αλλά ενισχύονται ο κοινωνικός αποκλεισμός και οι ανισότητες.
Ο προεκλογικός επιταχυντής μοιάζει να αλέθει, για να εξοικονομήσει δυνάμεις και να αντέξει έως τις κάλπες. Η κυβέρνηση δεν παραδέχεται, προφανώς επισήμως, αλλά το δείχνει εμμέσως πλην σαφώς ότι αυτοτραυματίστηκε με τη θεσμοθέτηση του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών. Εως το τέλος της προεκλογικής διαδρομής θα αποφεύγει, χωρίς να αποκλείει, να μιλάει για «διαφορετικότητα». Δύσκολη εξίσωση. Θα ησυχάσει τους εσωκομματικούς τριγμούς και το προς τα δεξιά φλερτ ορισμένων βουλευτών της με αυτόν τον τρόπο; Και οι ψηφοφόροι που πίστεψαν στο εκσυγχρονιστικό της πρόσωπο θα παραμείνουν ή θα αναζητήσουν νέα «στέγη»;
Η συντηρητική στροφή, πέρα από το δημοσκοπικό όφελος ή κόστος, προοιωνίζεται για την κοινωνία μόνο στασιμότητα και διχασμό. Αθόρυβη αναδίπλωση δεν σημαίνει και αόρατη. Δεν είναι μόνο ο γενικευμένος φόβος και οι γεωπολιτικές αναταραχές που αποτελούν ισχυρό χαρτί για όποιον διατείνεται ότι μπορεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα. Η οπισθοδρόμηση, ίσως, δεν είναι δημοσκοπικά μετρήσιμη. Ομως, κοινωνική συνοχή χωρίς συμπερίληψη δεν υπάρχει. Ο όποιος μετασχηματισμός δεν συντελείται με αποδιοπομπαίους –γουόκ– τράγους, με κατασκευασμένες απειλές που στοχοποιούν σεξουαλικές επιλογές για το δημογραφικό πρόβλημα ή τη γήρανση του πληθυσμού.
Το μέλλον, που ούτως ή άλλως αγνοούμε, δεν υπάρχει χωρίς ποικιλομορφία. Τα στερεότυπα που επιβάλλονται, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, γεννούν στρεβλώσεις. Και φαίνονται. Ακόμη και στην πιο «τακτοποιημένη» οικογενειακή φωτογραφία. Κυρίως σε αυτήν.
