Αν θέλουμε να αντιληφθούμε την πραγματική έκταση των οικολογικών καταστροφών που έχει υποστεί η Ελλάδα τα τελευταία πέντε χρόνια, έχει νόημα να δούμε τι συμβαίνει στις άλλες μεσογειακές χώρες. Η πυρκαγιά που έκαιγε περιμετρικά του Μπορντό από τις 22 Ιουλίου και καταγράφεται ως η μεγαλύτερη στην ιστορία της Γαλλίας αποτέφρωσε 420.000 στρέμματα. Το αντίστοιχο, δικό της εθνικό ρεκόρ έσπασε φέτος και η Ισπανία, με τη φωτιά στην Αβιλα να έχει κατακάψει μισό εκατομμύριο στρέμματα.
Γνωρίζετε το μέγεθος της καταστροφής στη βόρεια Εύβοια πριν από πέντε χρόνια; Σχεδόν 500.000 στρέμματα. Για να μη μιλήσουμε για τον εφιάλτη του Εβρου το 2023 (955.000 στρέμματα). Η Ελλάδα, με το ένα τέταρτο της έκτασης της Γαλλίας και της Ισπανίας, έχει υποστεί πύρινους ολέθρους που μόλις φέτος δοκιμάζουν πολύ μεγαλύτερες και –θεωρητικά– πολύ καλύτερα προετοιμασμένες χώρες.
Ωστόσο, οι αριθμοί είναι συχνά παραπλανητικοί. Η Πορτογαλία, μια χώρα με ακόμα μικρότερη έκταση από την αντίστοιχη της Ελλάδας (92.200 τ. χλμ. έναντι 132.000 τ. χλμ.) μας «ανταγωνίζεται»: οι τρεις μεγαλύτερες πυρκαγιές στην Ευρώπη την τελευταία δεκαετία είναι πορτογαλικές και οι δύο ελληνικές (Εβρος και Εύβοια).
Είναι σαφές ότι ολόκληρη η Νότια Ευρώπη έχει προετοιμαστεί για έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια.
Κάθε χώρα έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες. Αυτό που επισημαίνουν συχνά οι ξένες αποστολές πυρόσβεσης όταν επιχειρούν στην Ελλάδα δεν είναι τόσο το ανάγλυφο ή οι υψηλές θερμοκρασίες που τους εντυπωσιάζουν, όσο ο συνδυασμός ξηρής καύσιμης ύλης, πολύ ισχυρών ανέμων και διάσπαρτης κατοίκησης. Αυτό εξηγεί γιατί οι απλές συγκρίσεις με βάση την έκταση ή τον αριθμό των εναέριων μέσων δεν λένε όλη την αλήθεια. Δείτε τους σχετικά μικρούς στόλους Canadair τόσο της Γαλλίας (12) όσο και της Ισπανίας (14). Εμείς διαθέτουμε 13 με παρόμοιο ιστορικό, αλλά κανείς δεν είναι σε θέση να διαβεβαιώσει για το αξιόμαχό τους. Το εντυπωσιακό δεν είναι μόνο το μέγεθος των στόλων, αλλά και η ηλικία τους. Τα περισσότερα Canadair της Νότιας Ευρώπης αγοράστηκαν πριν από δεκαετίες, όταν οι πυρκαγιές είχαν διαφορετική συχνότητα και ένταση.
Είναι σαφές ότι ολόκληρη η Νότια Ευρώπη έχει προετοιμαστεί για έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια. Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας διαθέτει θεωρητικά 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και ελικόπτερα που αποτελούν μέρος των εθνικών στόλων. Τι γίνεται, όμως, αν οι μετεωρολογικές συνθήκες θέσουν ταυτόχρονα σε επιφυλακή τις περισσότερες από τις πιο ευάλωτες χώρες; Ποια κυβέρνηση θα στείλει εναέρια μέσα σε μια τρίτη χώρα που δοκιμάζεται όταν διανύει η ίδια περίοδο υψηλής επικινδυνότητας; Οταν δασικές πυρκαγιές πλήττουν τη Σκωτία και τη Σκανδιναβία, η Ευρώπη οφείλει να αποκτήσει τη δική της, ανεξάρτητη, αυτόνομη δύναμη πυρός, ανάλογη των προκλήσεων που καλείται να αντιμετωπίσει στο άμεσο μέλλον, και όχι να επαφίεται στην καλοσύνη των ξένων.
