Στο τρίτο κεφάλαιο του βιβλίου του «Σταυροφόροι. Η επική ιστορία των πολέμων για τους Αγίους Τόπους» (μτφρ.: Μάριος Κουτσούκος, εκδ. Utopia, σελ. 750) ο Νταν Τζόουνς μεταφέρει τον αναγνώστη στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί γεννιέται η Βυζαντινή πριγκίπισσα Αννα Κομνηνή, στις 2 Δεκεμβρίου 1083, στον Πορφυρό Θάλαμο του Μεγάλου Παλατιού – εξ ου και πορφυρογέννητη.
Οταν μεγαλώσει, η Αννα θα γράψει την περίφημη «Αλεξιάδα», αφήγηση που εκκινεί από την πραξικοπηματική άνοδο του πατέρα της Αλέξιου στον θρόνο το 1081, κυρίως όμως παρέχει «μια εξαιρετικά λεπτομερή εικόνα για την ταραχώδη πολιτική ζωή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στις αρχές του 12ου αιώνα».
Πάνω απ’ όλα, η Αννα αναφέρεται στη «μοιραία απόφαση του Αλέξιου να ζητήσει από τους Δυτικούς χριστιανούς ηγεμόνες να τον βοηθήσουν στη σταθεροποίηση του βασιλείου του, κάτι το οποίο τελικά άνοιξε τον δρόμο προς την Ανατολή για τους στρατούς των σταυροφόρων, οι οποίοι εξόρμησαν από εκεί, προκαλώντας τρομερές αλλαγές που καθόρισαν μια ολόκληρη εποχή».
Το Βυζάντιο αντιμετώπιζε απειλές από τους Νορμανδούς στα δυτικά, τους Πετσενέγους στον βορρά και τους Σελτζούκους στην ανατολή. Το 1071 το Βυζάντιο υπέστη από τους Σελτζούκους (τους οποίους η Αννα αποκαλεί βάρβαρους, απολίτιστους «Τούρκους») ταπεινωτική ήττα.
«Η είδηση ότι το Βυζάντιο βρισκόταν στο χείλος του γκρεμού είχε εξαπλωθεί μέχρι τις Αυλές της Δυτικής Ευρώπης. Οι βάρβαροι βρίσκονταν προ των πυλών της Ρώμης – και δεν ήταν η πρώτη φορά». Ο Αλέξιος ήταν πλέον πεπεισμένος ότι «η μόνη ελπίδα να σώσει τον θρόνο του ήταν να παροτρύνει άλλους να δώσουν μάχες για λογαριασμό του».
Το 1091 αποστέλλεται μια επιστολή από την Κωνσταντινούπολη στον «Ροβέρτο, άρχοντα και ένδοξο κόμη της Φλάνδρας, και σε όλους τους πρίγκιπες σε ολόκληρο το βασίλειο, εραστές της χριστιανικής πίστης, λαϊκούς καθώς και κληρικούς».
Ο Τζόουνς γράφει ότι δεν είναι σίγουρο ποιος έγραψε τη συγκεκριμένη επιστολή, αλλά το πιθανότερο είναι να την έγραψε ο Αλέξιος. Ετσι κι αλλιώς, υπήρξαν και άλλες, πολλές τέτοιες «επείγουσες επιστολές». Η κατάσταση ήταν σοβαρή. «Ο Αλέξιος, αν και σε δεινή θέση, δεν ήταν ανόητος», σχολιάζει ο Τζόουνς. Ηξερε καλά ποιους καλούσε σε βοήθεια, τους Φράγκους που ήταν «διαβόητοι για το “ανεξέλεγκτο πάθος τους, τον άστατο χαρακτήρα και την απρόβλεπτη συμπεριφορά τους”». Η Αννα γράφει ότι ο πατέρας της τα είχε λάβει όλα αυτά υπόψη του. Παρ’ όλα αυτά, τους κάλεσε να έρθουν.
Αυτό που δεν περίμενε ο Αλέξιος ήταν ότι θα συνέρρεε ολόκληρη η Δύση στο κάλεσμά του. Ο Τζόουνς γράφει ότι η αρχική έκκληση του Αλέξιου «αλλοιώθηκε, τροποποιήθηκε και παρουσιάστηκε σε ένα πολύ πρόθυμο ακροατήριο από έναν επικίνδυνα γοητευτικό ρήτορα, τον Πάπα Ουρβανό Β΄. Η αντίδραση που προκάλεσε στο ποίμνιό του έμελλε να αλλάξει, επί αιώνες, την ιστορική πορεία στη Μεσόγειο αλλά και πέρα από αυτήν».
