Οσοι αγαπούν την Ιστορία και ιδίως την ελκυστική, εκλαϊκευτική αφήγηση ενός ιστορικού γεγονότος, έχω ένα βιβλίο να τους προτείνω για το υπόλοιπο του καλοκαιριού (που είναι ο Αύγουστος, για τους περισσότερους δηλαδή η πλέον ράθυμη φάση του θέρους).
Ακόμη περισσότερο, όσοι αγαπούν τον Μεσαίωνα, ας διαβάσουν προσεκτικά. Κυκλοφόρησε πρόσφατα το ογκώδες, άκρως χορταστικό «Σταυροφόροι. Η επική ιστορία των πολέμων για τους Αγίους Τόπους» (μτφρ.: Μάριος Κουτσούκος, εκδ. Utopia, σελ. 750) του Βρετανού ιστορικού και δημοσιογράφου Νταν Τζόουνς. Ο Τζόουνς είναι συγγραφέας και του διεθνούς best seller «Οι Ναΐτες», στενού «συγγενούς» των «Σταυροφόρων», το οποίο επίσης κυκλοφόρησε στη χώρα μας από τον ίδιο εκδοτικό οίκο πολύ πρόσφατα.
Εύλογα θα ρωτήσει κάποιος: Μετά την τρίτομη, κλασική πλέον, «Ιστορία των Σταυροφοριών» του σπουδαίου Στίβεν Ράνσιμαν (ιδού ένας μεγάλος μετρ της δραστικής ιστορικής αφήγησης), γιατί να πάμε σε ένα νέο πόνημα με το ίδιο θέμα;
Λοιπόν, κατ’ αρχάς, το εμβληματικό αυτό έργο του Ράνσιμαν (που είχε κυκλοφορήσει το 2006 από τις εκδόσεις Γκοβόστη) είναι εξαντλημένο. Κατά δεύτερον, καλό είναι να δοκιμάζουμε και κάτι νέο κάθε τόσο. Τα κλασικά έργα, μυθοπλαστικά και μη, δεν γράφτηκαν για να μας εγκλωβίσουν στον κόσμο τους αλλά, μεταξύ των άλλων, και για να μπορούμε να διακρίνουμε σε μεταγενέστερες αντίστοιχες προσπάθειες τι αξίζει και τι όχι.
Ο Τζόουνς, γεννημένος στο Ρέντινγκ το 1981, και σπουδαγμένος με δάφνες στο Κέμπριτζ, είναι ειδήμων στη μεσαιωνική Αγγλία, ενώ έχει στο ενεργητικό του σειρά από άκρως επιτυχημένα ιστορικά πονήματα, καθώς και ιστορικά μυθιστορήματα. Ξέρει πώς να κάνει τη δουλειά, θέλω να πω. Και φέρνει έναν φρέσκο αέρα και μια πιο σύγχρονη ματιά σε ένα τεράστιο κεφάλαιο της ευρωπαϊκής ιστορίας, κομβικό για τη σχέση της Ευρώπης με το Ισλάμ και την πολιτισμική σημασία της επίδρασης του Χριστιανισμού.
Ο Τζόουνς ξεκινάει την αφήγησή του το 1188, όταν οι Σταυροφορίες έχουν ήδη ξεκινήσει από το 1095, οπότε ο Πάπας Ουρβανός Β΄ κήρυξε επισήμως την Α΄ Σταυροφορία.
Το 1188 ο Αγγλος αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι πήγε στην Ουαλλία για να στρατολογήσει άνδρες. Οι σταυροφόροι της Ανατολής χρειάζονταν ενισχύσεις.
Τι σήμαινε για έναν άνδρα τότε ένα τέτοιο κάλεσμα; Πρώτον, ένα ταξίδι προς και από την Ανατολή διάρκειας περίπου ενάμιση χρόνου. «Στην πορεία», γράφει ο Τζόουνς, «θα αντιμετώπιζαν μεγάλο ενδεχόμενο να ναυαγήσουν, να πέσουν θύματα ληστείας ή ενέδρας ή να πεθάνουν από κάποια ασθένεια, πολύ πριν φτάσουν καν στον προορισμό τους, το χριστιανικό βασίλειο της Ιερουσαλήμ, στην Παλαιστίνη. Οι πιθανότητες να επιστρέψουν με σημαντικά λάφυρα ήταν αμελητέες. Πράγματι, οι πιθανότητες απλώς να επιστρέψουν σπίτι τους ήταν τραγικά μικρές».
Γιατί, λοιπόν, να κάνουν κάτι τόσο αυτοκτονικό; Η συνέχεια αύριο.
