Ενα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία στις ταινίες του Κρίστοφερ Νόλαν είναι η προσέγγιση του χρόνου. Μάλλον, του χωροχρόνου, αφού η Φυσική μάς έχει δείξει εδώ και εκατό και πλέον χρόνια ότι χώρος και χρόνος είναι στην ουσία ένα πράγμα: όταν ο χώρος καμπυλώνει, ο χρόνος επιβραδύνεται. Στην καθημερινότητά μας αυτό δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό, αλλά οι ανθρώπινες αισθήσεις και η καθημερινή εμπειρία δεν είναι πάντοτε ο ιδανικός οδηγός για όλα όσα συμβαίνουν στη φύση.
Το ότι ο Νόλαν ενδιαφέρεται πολύ για τις σύγχρονες θεωρίες της Φυσικής το έχει δείξει τουλάχιστον δύο φορές («Interstellar» και «Οπενχάιμερ»), ενώ και ο φροϋδικός κόσμος των ονείρων, με τη δική του παράλογη λογική και (παρ)αίσθηση του χωροχρόνου, αποτυπώνεται στην πιθανώς κορυφαία του στιγμή, το «Inception».
Το ότι ειδικά ο χρόνος, και πώς μπορεί να γίνει κυριολεκτικά αφηγηματικό αντικείμενο, τον απασχολεί, το έχει δείξει ουσιαστικά σε όλες του τις ταινίες, από το περίφημο «Memento» έως τη «Δουνκέρκη» και τώρα στην πολυσυζητημένη «Οδύσσεια».
Για την ακρίβεια, στο θεμελιακό αυτό έπος του Ομήρου βρίσκει ιδανικό σύμμαχο σε αυτό: η αφηγηματική δομή της «Οδύσσειας» δεν είναι ακριβώς γραμμική. Σίγουρα δεν ξεκινάει έτσι και πολλά από τα επεισόδια που ζει ο Οδυσσέας είτε μόνος είτε με τους συντρόφους του τα εξιστορεί αργότερα σε κάποιον. Εχουν ήδη συντελεστεί δηλαδή τα γεγονότα, αλλά μέσα στο έπος τοποθετούνται με τέτοιον τρόπο που οι χρονικές αντιμεταθέσεις παίζουν ουσιαστικό ρόλο στο πώς εξελίσσεται η αφήγηση – και πώς «αιχμαλωτίζει» τον αναγνώστη.
Αυτό, στην κινηματογραφική του διασκευή, ο Νόλαν το πιάνει καλά και το δουλεύει με μαεστρία, ειδικά στο πρώτο μέρος (έως περίπου το διάλειμμα), οπότε και η προσωπική αίσθηση που μου άφηνε η ταινία ήταν κάτι παραπάνω από θετική.
Ο προσεκτικός θεατής θα θυμάται τι είδους χρονικές αντιμεταθέσεις δοκιμάζει ο Νόλαν στην πολεμική «Δουνκέρκη»: εκεί ειδικά ο χρόνος είναι ο αθέατος μεν, αλλά ουσιαστικός πρωταγωνιστής. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που η «Οδύσσεια» τού άσκησε τέτοια έλξη ώστε να τη μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη.
Πέραν αυτού, αν μπορούσα να επιλέξω την πιο δραστική σκηνή της ταινίας, αυτή θα ήταν η μεταμόρφωση των συντρόφων του Οδυσσέα σε γουρούνια από την Κίρκη. Δίχως ίχνος εφέ στην ουσία, και με μια σωματικότητα που παραπέμπει σε έναν τελείως λοξό, σκοτεινό ερωτισμό, η εκπληκτική Σαμάνθα Μόρτον ως Κίρκη μεταμορφώνει τους άνδρες, όχι μόνο χάρη στον μαγικό ζωμό της αλλά και μέσα από ένα πολύ γκροτέσκο μασάζ πάνω στα ίδια τους τα σώματα.
Η εικονοποιία, επίσης, σε ό,τι αφορά την απεικόνιση του Δούρειου Ιππου έχει κάτι εξαιρετικά εικαστικό και ρεαλιστικό την ίδια στιγμή.
Μα δεν είναι τυχαίος σκηνοθέτης ο Κρίστοφερ Νόλαν. Μπορεί στην «Οδύσσεια» πολλά να πήγαν πολύ στραβά –ταπεινή, προσωπική μου γνώμη–, αλλά σίγουρα επέλεξε να πέσει από ψηλά. Πολύ ψηλά μάλιστα.
