Σε μία πτήση προς Αθήνα, καθόμουν δίπλα σε μια νέα κοπέλα που διάβαζε κάτι σαχλό. Ερχόταν Ελλάδα για διακοπές. Κοίταζε από το παράθυρο, έπινε το νερό της. Κατάλαβα ότι δεν ελέγχει όλο το σώμα της μόνον όταν χρειάστηκε τουαλέτα. Μετακινούνταν αποτελεσματικά με τα χέρια και τον κορμό. Σκεφτόμουν: τι καλά που αυτή η κοπέλα ζει στη Γερμανία, όπου δεν σε βρίζουν, εάν καθυστερείς να διασχίσεις τον δρόμο και κανείς δεν σε ρωτάει με αυθάδεια τι έχεις όταν δεν δείχνεις εντελώς «καλά» και «κανονική». Ευχόμουν η Ελλάδα να μην της δείξει το άσχημο πρόσωπο, αλλά το άλλο, το καλό, το φιλόξενο, που βγαίνει μερικές φορές κάτω από στρώματα κούρασης και υπερπροσπάθειας και είναι συγκινητικό κι ειλικρινές.
Στην αμερικανική σειρά «Atypical» πρωταγωνιστής είναι ένας αυτιστικός νέος, ο Σαμ. Ο Σαμ πάει στα μαθήματά του, κάνει ψυχοθεραπεία και βόλτες στο ενυδρείο της περιοχής του. Εργάζεται σ’ ένα κατάστημα ηλεκτρικών ειδών, έχει ταλέντο στη ζωγραφική και μανία με τους πιγκουίνους. Φιλοδοξεί να πάρει πτυχίο, παρόλο που τα στατιστικά δεν είναι υπέρ του – το Πανεπιστήμιο δεν είναι συμπεριληπτικό.
Ο Σαμ είναι ένας γενναίος φοβιτσιάρης. Ακολουθώντας τις οδηγίες της ψυχοθεραπεύτριάς του φροντίζει να εκτίθεται σε καταστάσεις που τον ταράζουν. Ετσι, συναινεί σ’ ένα sleepover, δηλαδή, συμφωνεί να περάσει το βράδυ στο σπίτι του καλού του φίλου Ζαχίντ. Το σπίτι του νευροτυπικού Ζαχίντ είναι εξαιρετικά στρεσογόνο για τον αυτιστικό Σαμ, παρόλο που όλοι είναι φιλικοί κι ευγενικοί. Ο Σαμ τινάζεται με τον παραμικρό ήχο, πανικοβάλλεται και μέσα στη μαύρη νύχτα αποφασίζει να επιστρέψει με τα πόδια στο δικό του σπίτι φορώντας τις πιτζάμες του και μουρμουρίζοντας φράσεις στον εαυτό του – μία πρακτική καθησυχασμού.
Πάνω εκεί τον βρίσκει η αστυνομία. Ο Σαμ αδυνατεί να απαντήσει στις ερωτήσεις των ενστόλων, συλλαμβάνεται και περνάει τη νύχτα στο τμήμα! Μετά απ’ αυτό η οικογένειά του αναλαμβάνει να εκπαιδεύσει τους αστυνομικούς γύρω από το ζήτημα του αυτισμού. Η αστυνομία δεν έχει ιδέα ότι υπάρχει τέτοιο πράγμα. Πλήρως ανενημέρωτη έχει περάσει τον Σαμ για επικίνδυνο. Οι καλοί άνθρωποι αυτής της αμερικανικής κομεντί αποφασίζουν να διοργανώσουν, όπως είναι προβλέψιμο, μία καμπάνια ενημέρωσης ενστόλων για ζητήματα γύρω από τον αυτισμό, προκειμένου κανένα παιδί να μη χρειαστεί να βγάλει τη νύχτα στο κρατητήριο, επειδή πανικοβλήθηκε από τα φώτα, τις σειρήνες, τα όπλα, τη συνομιλία με αγνώστους.
Τα σκεφτόμουν όλ’ αυτά τη μέρα που εκτελέστηκε το αυτιστικό παιδί στο Αργος, o Θοδωρής. Σκοτωμένο χωρίς λόγο και αιτία, συνοψίζει και συμβολίζει το μίσος της ελληνικής κοινωνίας για τους ανάπηρους και τις ανάπηρες. Μίσος έμπρακτο. Πηχτό. Μίσος που κοστίζει ζωές, άλλοτε έτσι δραματικά και φανερά, όπως με τον Θοδωρή που πυροβολήθηκε σε αστυνομικό έλεγχο ρουτίνας, κι άλλοτε ήσυχα, όταν οι ανάπηροι βασανίζονται, καταθλίβονται ή «απλώς» χάνουν μέρες της ζωής τους, γιατί δεν υπάρχει οργανωμένη φροντίδα.
Είναι μίσος που ξεκινάει από την κατάσταση των δρόμων, περνάει στις αγενέστατες νοοτροπίες του γενικού πληθυσμού απέναντι σε οτιδήποτε διαφορετικό και κορυφώνεται στην αποτυχία ελέγχου, εποπτείας και εκπαίδευσης επαγγελματιών που φέρουν όπλα. Αραγε θα γίνει κάτι τώρα, μετά απ’ αυτό; Ή θα εμπεδωθεί ακόμη βαθύτερα η φασιστική ιδέα πως οι ανάπηροι πρέπει να κάθονται στο σπίτι, γιατί θα βρουν μπελά;
