Εκείνες τις λίγες ώρες του τελικού του Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου η προσοχή και οι ελπίδες εκατομμυρίων ανθρώπων συγκεντρώθηκαν πάνω στην μπάλα. Ορισμένοι προσέδωσαν πολιτικά χαρακτηριστικά. Η Ισπανία είχε εκφραστεί ξεκάθαρα εναντίον των συστηματικών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Παλαιστίνη. Το Διαδίκτυο είχε γεμίσει βίντεο Παλαιστινίων με την ισπανική σημαία. Ο καταζητούμενος από το Διεθνές Δικαστήριο Μπέντζαμιν Νετανιάχου ευχήθηκε καλή τύχη στην Αργεντινή.
Αντικείμενο συζήτησης και χλευασμού έγινε και η στάση Τραμπ. Ενώ ο πρόεδρος δεν χάνει ευκαιρία να παρουσιάσει την Ευρώπη σαν παρηκμασμένη, λούζερ και ηττημένη (απηχώντας, έτσι, παλιές πια θεωρίες της Νέας Δεξιάς που υποτιμούν τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, τον κοσμοπολιτισμό και την ανοιχτότητα), η νίκη της Ισπανίας τον ανάγκασε ν’ αλλάξει τροπάρι. Χαμογελαστός και καταγέλαστος αναγκάστηκε να σφίξει τα χέρια της εθνικής αντιπροσωπείας της Ισπανίας, με την οποία είχε δηλώσει πως κόβει κάθε πάρε δώσε, γιατί είναι «κακοί άνθρωποι». Ευρωπαίοι ηγέτες και πολιτικοί οργανισμοί δεν άργησαν να πλημμυρίσουν το Διαδίκτυο με συνθήματα του στυλ «γυρίζει στην Ευρώπη». Χρειαζόμασταν μια νίκη.
Πολλοί παθιάστηκαν με τον σταρ της Ισπανίας Λαμίν Γιαμάλ, που είναι κάτι σαν τον δικό μας Γιάννη Αντετοκούνμπο. Τα ονόματά του είναι αραβικά, γεννήθηκε μέσα στις οικονομικές δυσκολίες σε συνοικία της εργατικής τάξης στην Καταλωνία, με μπαμπά από το Μαρόκο και μαμά από την Ισημερινή Γουινέα. Σήμερα «αξίζει» μερικά εκατομμύρια.
Πώς να μην παθιαστείς με το ποδόσφαιρο όταν είναι από τις ελάχιστες κοινές μας αναφορές; Οταν, μαζί με τις συναυλίες, είναι ένα από τα ελάχιστα πράγματα που κάνουμε μαζί και μας παθιάζουν από κοινού; Ως λαϊκό άθλημα, διατηρεί το τελετουργικό της χαλαρής συγκέντρωσης μίας ομάδας ανθρώπων Κυριακή βράδυ και υπόσχεται αυτό που υπόσχονται οι θρησκείες: μπορεί αυτός εδώ ο κόσμος να είναι γεμάτος αδικία και δυσκολίες, υπάρχουν, όμως, στιγμές που τα ξεχνάς όλα, που το καλό νικά, που η βιοπάλη σβήνει μπροστά στη μαγεία και οι «τελευταίοι» γίνονται πρώτοι.
Το ποδόσφαιρο, η μουσική, το μπάσκετ είναι βασικές διέξοδοι για τους φτωχούς και τους γόνους μεταναστών στην Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Γαλλία. Η λάμψη, όμως, μπορεί να θολώσει τη μεγάλη εικόνα, ενώ οι ιστορίες θριάμβου συσκωτίζουν το γεγονός πως τα αθλήματα βασίζονται στη λοταρία της τύχης: οι επιδόσεις εξαρτώνται από τη δουλειά, αλλά και από εξαιρετικά σπάνια, τυχαία χαρακτηριστικά όπως η σωματική διάπλαση και το ταλέντο. Η παραμυθία είναι παροδική.
Οταν οι προβολείς κλείνουν,η Κυριακή τελειώνει και μία νέα εβδομάδα ξεκινά. Η συντριπτική πλειονότητα των παιδιών τύπου Γιαμάλ ή Γιάννη γυρίζουν σε μια σκληρή καθημερινότητα, με στερήσεις, ρατσισμό, απειλές και σκληρή δουλειά που όμως δεν αμείβεται με εκατομμύρια. Υπάρχουν μαύρες Ευρωπαίες που δεν κλωτσάνε την μπάλα όπως ο Γιαμάλ ή δεν γεννήθηκαν με τα χαρακτηριστικά και τη φιλοπονία του Γιάννη. Σ’ αυτές δεν απονέμουμε τιμές, δεν τους δίνουμε να σηκώσουν περήφανα τη σημαία του έθνους, μερικές φορές δεν τους δίνουμε καν ιθαγένεια.
Φερόμαστε με σκληρότητα σε όσες/όσους φροντίζουν τους παππούδες μας ή μαζεύουν τα φρούτα μας, γιατί κανείς δεν μας έχει μάθει να βλέπουμε τη συγκομιδή της φράουλας σε ξένο τόπο σαν νίκη. Τη σκληρότητα εντείνει εκείνο το ένστικτο που λέει να πηγαίνουμε πάντα με τους δυνατούς και να κλωτσάμε τους από κάτω. Οπως όμως δήλωσε και ο Πάπας όταν επισκέφτηκε δομές μεταναστών στα Κανάρια Νησιά, «είμαστε όλοι με κάποιον τρόπο μετανάστες», κι ίσως γι’ αυτό μάς πωρώνουν οι ιστορίες όσων άρχισαν να παίζουν ποδόσφαιρο ή μπάσκετ μες στα τσιμέντα.
