Ακούω διάφορους υπουργούς να ειρωνεύονται με μεγάλη ευκολία τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων, από τις οποίες προκύπτει ότι 60% των πολιτών εκφράζουν την απογοήτευσή τους για την οικονομική τους κατάσταση – κάποιοι λένε ότι δεν μπορούν να αποταμιεύσουν ούτε ένα ευρώ ή ότι δεν μπορούν να βγάλουν τον μήνα.
Μα καλά, πώς γίνεται το 60% να περνάει δύσκολα και να έχουμε ουρές χιλιομέτρων στα διόδια κάθε Σαββατοκύριακο, όλα τα εστιατόρια να είναι γεμάτα και τα ταξίδια στο εξωτερικό να αυξάνονται κάθε χρόνο, λένε οι κυβερνητικοί, αμφισβητώντας ευθέως τα ευρήματα.
Ομως το ένα δεν διαψεύδει το άλλο. Πράγματι, ένα μέρος των Ελλήνων βλέπει το εισόδημα να ανεβαίνει από χρονιά σε χρονιά –500.000 πολίτες βρήκαν δουλειά με την ανάπτυξη της οικονομίας–, δουλειές ανοίγουν, επιχειρηματικές ευκαιρίες εμφανίζονται, κλάδοι όπως ο τουρισμός, το real estate, η οικοδομή, η εστίαση, η μεταποίηση αναπτύσσονται με γοργούς ρυθμούς. Ωστόσο, μπορεί ο μέσος μισθός στη χώρα να ανεβαίνει, αλλά το ίδιο ή και περισσότερο ανεβαίνει και το κόστος ζωής. Η ακρίβεια αναδεικνύεται σε όλες τις μετρήσεις ως το πιο οξύ πρόβλημα των Ελλήνων.
Η ακρίβεια στο σούπερ μάρκετ, στις τιμές της ενέργειας, στις τιμές των καυσίμων, αλλά κυρίως στα ενοίκια και στις πωλήσεις ακινήτων. Μπορεί να βγάζεις περισσότερα χρήματα σήμερα από ό,τι το 2019, αν όμως για το αυξημένο ενοίκιο πρέπει να πληρώσεις το μισό σου εισόδημα, χάθηκες. Θυμίζω ότι το Deloitte Property Index, μία από τις πιο αξιόπιστες πηγές σύγκρισης ακινήτων, τοποθετεί την Αθήνα στις πρώτες θέσεις των πιο ακριβών ακινήτων σε σχέση με το εισόδημα. Για να αποκτήσει κάποιος ένα διαμέρισμα 70 τετραγωνικών στην Αθήνα χρειάζεται (στρογγυλεμένα) μισθούς 15 ετών, όσο και στο πανάκριβο Αμστερνταμ. Στο Παρίσι χρειάζεσαι μισθούς 14 ετών, στο Λονδίνο 12, στη Λισσαβώνα και στη Μαδρίτη 10, στη Ρώμη 8. Αλλά 5 έτη στην Πράγα, 3 στην Μπρατισλάβα και 2 έτη στο Τορίνο.
Περισσότεροι από τους μισούς Ελληνες βάζουν στην τσέπη 900-1.000 ευρώ καθαρά τον μήνα.
Και τα εισοδήματα του κόσμου αυξάνονται, αλλά με πολύ χαμηλότερους ρυθμούς. Μια ματιά να ρίξει κανείς στις εκθέσεις της «Εργάνης» (υπουργείο Εργασίας), θα δει ότι σχεδόν το 61% των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα, δηλαδή περίπου 1,5 εκατ. πολίτες, έχει μηνιαίο εισόδημα έως 1.200 ευρώ μεικτά. Τα ίδια περίπου συμβαίνουν και με τα εισοδήματα των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα.
Πόσο μάλλον αν δει κανείς τις συντάξεις των περίπου 2,5 εκατ. συνταξιούχων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του «Ηλιος» –επίσης του υπουργείου Εργασίας– 6 στις 10 συντάξεις είναι κάτω από 1.000 ευρώ μεικτά. Η μέση κύρια σύνταξη στην Ελλάδα είναι 866 ευρώ μεικτά και η μέση επικουρική, 192 ευρώ.
Με μια απλή πρόσθεση καταλαβαίνει κανείς ότι περισσότεροι από τους μισούς Ελληνες βάζουν στην τσέπη 900-1.000 ευρώ καθαρά τον μήνα. Και με αυτά τα χρήματα, το να φύγεις το Σαββατοκύριακο εκδρομή, να ταξιδεύεις στο εξωτερικό για διακοπές ή να τρως συχνά σε εστιατόρια είναι μάλλον όνειρο θερινής νυκτός. Ακόμη κι αν με κάποιον τρόπο καταφέρνεις και βγάζεις επιπλέον 300 ευρώ μαύρα με κάποια πρόσθετη εργασία πέρα από το οκτάωρο της κανονικής σου δουλειάς.
Με λίγα λόγια, η καθημερινότητα παραμένει δύσκολη για εκατομμύρια πολίτες. Και οι προσδοκίες που πολλοί από αυτούς είχαν ότι με την ανάπτυξη που θα φέρει η Ν.Δ. θα επιστρέψουμε στις πολύ καλές μέρες του 2008-2009 δεν επαληθεύθηκαν. Μπορεί η κυβέρνηση να έκανε όσα μπορούσε, αλλά τα εισοδήματα των πολιτών είχαν καταρρεύσει με τα μνημόνια και χρειάζονται πολλά χρόνια για να γυρίσουν στην προμνημονιακή εποχή.
Το χειρότερο είναι ότι με τις οικονομικές δυσκολίες που περνάει για σειρά ετών μεγάλο ποσοστό των Ελλήνων, κάποιοι έχουν αρχίσει να ξεχνούν πόσο δυσκολότερη ήταν η ζωή τους στα πέτρινα χρόνια της σκληρής λιτότητας του 2011-2019. Χαρακτηριστικά είναι τα αποτελέσματα πρόσφατης δημοσκόπησης της εταιρείας GPO. Στην ερώτηση «Πότε ήταν καλύτερα τα πράγματα για εσάς και την οικογένειά σας», το 28,9% λέει «στα 7 χρόνια της Ν.Δ.». Το 26,7%, όμως, λέει ότι τα καλύτερα χρόνια ήταν αυτά της πενταετίας ΣΥΡΙΖΑ. Και το πιο απίστευτο: 41% των πολιτών απαντούν ότι η ζωή τους ήταν ίδια και στις δύο αυτές περιόδους. Δηλαδή, η περίοδος των αιματηρών μνημονιακών περικοπών και της γιγαντιαίας φορολόγησης της μεσαίας τάξης δεν διαφέρει για σημαντικό μέρος των πολιτών από τα χρόνια της κανονικότητας και της ισχυρής ανάπτυξης. Είναι φανερό ότι το μέρισμα της ανάπτυξης δεν έχει αγγίξει εξίσου όλους τους Ελληνες.
