Απόψε ολοκληρώνεται το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, με τον τελικό μεταξύ της Αργεντινής του Λιονέλ Μέσι, ίσως του καλύτερου παίκτη όλων των εποχών, και της Ισπανίας του Λουίς ντε λα Φουέντε, του προπονητή μιας ομάδας που κυριαρχεί στο γήπεδο με άριστη τεχνική, έλεγχο του παιχνιδιού, υπομονή και ψύχραιμη εκτέλεση του σχεδίου της. Από τη μία, η τέχνη και η έμπνευση ενός πρωτοφανούς ταλέντου που οδηγεί τους συμπαίκτες του στην υπέρβαση, από την άλλη, η συλλογική δύναμη της καλοδουλεμένης ομάδας που αποτελείται από εξαιρετικούς παίκτες με δύναμη και εμπειρία. Και μόνο απ’ αυτή την άποψη, έχοντας δει πώς έφθασαν οι δύο ομάδες στον τελικό, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο αποψινός αγώνας. Ομως, όλο το πρωτάθλημα ήταν συναρπαστικό, για όσα διαδραματίστηκαν στο τερέν, αλλά και γύρω από τα γήπεδα και στις πατρίδες των 48 ομάδων που συμμετείχαν.
Ολόκληρα έθνη ταυτίζονται με την τύχη της εθνικής ομάδας. Οσα διαδραματίζονται στο γήπεδο (αλλά και εκτός) ερμηνεύονται σαν έκφραση (και ενίοτε διόρθωση) της ιστορίας και σαν κατάθεση για το μέλλον του έθνους.
Για το σφιχταγκάλιασμα του προέδρου της διεθνούς ομοσπονδίας με τον Ντόναλντ Τραμπ, για την παρέμβαση του δεύτερου υπέρ της ομάδας των ΗΠΑ, για τις καταγγελίες για διαιτησία που ωφελούσε κάποιες ομάδες και χαντάκωνε άλλες, μεταξύ άλλων, έχουν γραφτεί πολλά. Και θα συνεχίσουν να γράφονται, καθώς ενώ κανείς δεν έπεσε από τα σύννεφα, ουδέποτε φάνηκε τόσο καθαρά πόσο αλλότρια συμφέροντα εκμεταλλεύονται τα πάθη που εγείρει το ποδόσφαιρο. Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του πρωταθλήματος: πως όχι μόνο οι φίλαθλοι και οι παίκτες, αλλά και ολόκληρα έθνη ταυτίζονται με τις αρετές, τις αδυναμίες και την τύχη της εθνικής ομάδας. Οσα διαδραματίζονται στο γήπεδο (αλλά και εκτός) ερμηνεύονται σαν έκφραση (και ενίοτε διόρθωση) της ιστορίας και σαν κατάθεση για το μέλλον του έθνους. Εξαλλοι πανηγυρισμοί εναλλάσσονται με βαρύ πένθος. Αυτό παρατηρούμε σε άφθονες δόσεις όταν παρακολουθούμε τη δημόσια συζήτηση στην Αγγλία, όπου οι κάποτε «φλεγματικοί» κάτοικοι της χώρας παραδίδονται σε παροξυσμούς συναισθημάτων, πετώντας στα σύννεφα με την παραμικρή ελπίδα επανάληψης του μοναδικού θριάμβου του 1966, πέφτοντας στα τάρταρα με κάθε αποκλεισμό, ενώ οι αναλύσεις σημειώνουν πως οι Αγγλοι αδυνατούν να παραδεχθούν πως όχι μόνο δεν είναι πια αυτοκρατορία, αλλά είναι μια «μέση» χώρα, χωρίς ιδιαίτερο βάρος στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. «Συνέλθετε, έναν αγώνα ποδοσφαίρου χάσατε, όχι κάποιο πόλεμο», θέλει να τους πει κανείς. Αυτό, όμως, φέρνει στον νου διάφορες διενέξεις που προκλήθηκαν από ποδοσφαιρικούς αγώνες, όπως τον «Πόλεμο των 100 ωρών» μεταξύ Ονδούρας και Ελ Σαλβαδόρ το 1969, μετά έναν προκριματικό αγώνα για το Μουντιάλ του 1970. Το πνεύμα αυτό ανέστησαν παίκτες της νικητήριας Αργεντινής μετά τον αγώνα με την Αγγλία την Τετάρτη, όταν ανήρτησαν πανό στο γήπεδο διακηρύσσοντας ότι τα νησιά Μαλβίνας (Φώκλαντ για τους Βρετανούς) ανήκουν στην Αργεντινή, υπενθυμίζοντας ότι οι δύο χώρες βρέθηκαν σε πόλεμο το 1982, όταν η Αργεντινή επιχείρησε να καταλάβει αυτή την απομείνασα γωνιά βρετανικής γης.
Φυσικό είναι να ερμηνεύουμε τα γεγονότα μέσα στο πλαίσιο που γνωρίζουμε, να βλέπουμε τις εθνικές ομάδες μας μέσα στο κλίμα στο οποίο μεγαλώσαμε, ακούγοντας για θριάμβους και αδικίες. Μαζί με φίλους, συγγενείς και όλη τη χώρα, ονειρευόμαστε μεγαλειώδεις εμφανίσεις και νίκες. Οταν η ομάδα πάει καλά ψηλώνουμε, πονάμε όταν χάνει. Και, όσο κυνικοί και αν γινόμαστε με τα όσα συμβαίνουν γύρω από το άθλημα, πάντα επιστρέφουμε, έτοιμοι να «διαβάσουμε» το χθες, το σήμερα και το αύριο μέσα από ένα παιχνίδι που μας ενώνει σε χαρές, υπερηφάνεια, θυμό, λύπες και ελπίδες. Το ότι φέτος η Ελλάδα δεν προκρίθηκε, όπως και άλλες, μεγαλύτερες «ποδοσφαιρομάνες» (βλ. Ιταλία), δεν σημαίνει ότι ο αγώνας έληξε. Συνεχίζεται.
