Οταν οι θάνατοι είναι σχεδόν διπλάσιοι των γεννήσεων, όταν νέοι αναζητούν την τύχη τους αλλού, όταν και οι μετανάστες φεύγουν, κάτι δεν πάει καλά στη χώρα. Και όταν αναλογιστούμε ότι τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα απομακρύνεται από την κρίση, με πολιτική σταθερότητα και οικονομική ανάπτυξη, αναρωτιόμαστε τι θα ακολουθήσει εάν τα πράγματα δυσκολέψουν πάλι. Τα στοιχεία είναι αμείλικτα: το 2025 οι γεννήσεις στην Ελλάδα ήταν 65.400 και οι θάνατοι 120.800. Επίσης, σε ένα χρόνο, ο αριθμός μεταναστών που ζουν στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 140.500, ή 51,4%, ενώ ο αριθμός των εργαζόμενων αλλοδαπών μειώθηκε κατά 74.400, φθάνοντας στις 97.500, σύμφωνα με το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών («Κ», 14/7/26).
Γνωρίζοντας την ανάγκη για εργαζομένους σε όλους τους τομείς της οικονομίας, τίθεται το ερώτημα: Τι πάει τόσο στραβά που και στις «καλές εποχές» τόσοι Ελληνες και ξένοι δεν μπορούν να δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στη χώρα, να επενδύσουν τον χρόνο και τις ελπίδες τους εδώ; Προφανώς οι αμοιβές, οι συνθήκες εργασίας και οι προοπτικές δεν είναι ικανοποιητικές, ενώ η στέγαση είναι δυσανάλογα ακριβή για τους εργαζομένους. Επιπλέον, το εκπαιδευτικό σύστημα δεν παράγει αρκετούς εργαζομένους με ειδικές γνώσεις για τομείς πέρα από την εστίαση, τη φιλοξενία και την αγροτική παραγωγή.
Υπάρχει, όμως, και άλλος σημαντικός παράγοντας που διώχνει ανθρώπους και δεν υπολογίζεται σε αυτές τις συζητήσεις: η ποιότητα ζωής στην Ελλάδα. Αυτό αναδεικνύει χθεσινό ρεπορτάζ της «Κ»: σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα έρευνας του υπουργείου Εσωτερικών, οι πολίτες αξιολογούν με μόλις 4,13 (με άριστα το 10) τις υπηρεσίες δήμων και περιφερειών. Τα κυριότερα προβλήματα είναι η έλλειψη χώρων στάθμευσης, η κατάσταση των πεζοδρομίων και του οδικού δικτύου, η απουσία υποδομών για άτομα με αναπηρία και η διαχείριση των αδέσποτων ζώων. Αυτά αφορούν όλους τους κατοίκους και επισκέπτες. Εάν προσθέσουμε τον επιθετικό τόνο με τον οποίο οι τελευταίοι δύο αρμόδιοι υπουργοί μιλούν για μετανάστες, ίσως αρχίσουμε να κατανοούμε γιατί τόσοι αλλοδαποί επιλέγουν να δοκιμάσουν την τύχη τους αλλού. Δεν είναι μόνο τα μεγάλα ζητήματα, όπως η εκπαίδευση, η δικαιοσύνη, η υγεία, που καθορίζουν τη ζωή μας, αλλά και τα μικρά, τα καθημερινά. Πάνω απ’ όλα, είναι το πόσο ευπρόσδεκτοι αισθανόμαστε.
