Οταν διαβάζω τη λέξη χαλάρωση πλέον, πιάνω το πορτοφόλι μου. Πού να πρωτοχαλαρώσει κανείς στο κέντρο της Αθήνας; Υπάρχουν αμέτρητες ψιλοπαρόμοιες καφετέριες που πουλάνε φαγητό. Η καθεμιά διαθέτει δικό της αφήγημα, γραμμένο με υπερβολικά πολλές λέξεις στα αγγλικά, και λανσάρεται ως κάτι μοναδικό. Εφόσον έχει κανείς χρήματα και χρόνο για ξόδεμα ίσως «χαλαρώσει».
Ακόμα και στους ντόπιους το κέντρο απευθύνεται πλέον με λεξιλόγιο τουριστικό. Τους καλεί σε μία χαλάρωση με κοκτέιλ, φαγητά, νύχια κ.λπ. Ωραία όλ’ αυτά, όμως, οι κάτοικοι της πόλης δεν είναι διακοπές στην πόλη. Η ποιότητα της ζωής τους δεν εξαρτάται από το επίπεδο του άπερολ σπριτς στο κέντρο (ασυναγώνιστο) ή από τη γαστρονομία (πάρα πολύ καλή). Εξαρτάται από την πρόσβαση σε τόπους χαλάρωσης χωρίς εισαγωγικά και χωρίς αντίτιμο.
Από πλατειούλες στο Κουκάκι που έχουν ενταχθεί στον ιστό καταστημάτων, μέχρι το Ζάππειο και τα Εξάρχεια, ο δημόσιος χώρος κυριολεκτικά εξαφανίζεται. Η «χαλάρωση» των ανθρώπων που εργάζονται στο κέντρο γίνεται είτε μέσα στους ίδιους τους χώρους της εργασίας τους είτε σε εστιατόρια και μπαρ. Ελάχιστα είναι τα σημεία του κέντρου όπου μπορείς να ξαποστάσεις χωρίς να καταναλώνεις υπερβολικά. Μετριούνται στα δάχτυλα. Κι εκεί, δεν ξέρεις πότε θα στηθεί εξέδρα, θα γίνει πάρτι, μπαζάρ, επίδειξη προϊόντων, μαραθώνιος με σπόνσορες, «pop up μουσικό ιβέντ» κ.λπ.
Οπου ο χώρος παραμένει δημόσιος δεν είναι χαλαρωτικός, αλλά στρεσογόνος. Το κέντρο δίνει την εντύπωση ελευθεριακού (libertarian) αστικού εγχειρήματος. Οι ιδιώτες έχουν αναλάβει να φέρουν εις πέρας αποστολές που παραδοσιακά ανήκουν στο κράτος και στον Δήμο. Ετσι, κάνοντας μια βόλτα στα Εξάρχεια, βλέπει κανείς την προσπάθεια ιδιωτών και συλλογικοτήτων να καθαρίσουν τον δρόμο τους ή να δημιουργήσουν συνθήκες χαλάρωσης με φυτά, μουσική και διαρκείς επιθέσεις στη βρώμα των πεζοδρομίων. Βάζουν γλάστρες, βάζουν υπαλλήλους να τρίψουν τη μάκα, βάζουν τη σπάτουλα να ξύσει τις τσίχλες, βάζουν το μυαλό τους να δουλέψει ώστε η Ασκληπιού, μες στην κίνηση και στο καυσαέριο, να γίνει «χαλαρωτική».
Εν τω μεταξύ, η «χαλάρωση» στα παρκάκια και τα παγκάκια, ειδικά νωρίς το πρωί ή μεσημέρια με ζέστη, απαιτεί έναν βαθμό κοινωνικής αναισθησίας, καθώς βλέπεις γύρω σου ανθρώπους παρατημένους από την πολιτεία να ψάχνουν τη δόση τους ή να κοιμούνται πάνω σε πρόχειρα στρώματα με κοριούς. Πώς να χαλαρώσεις νωρίς το πρωί στους δρόμους γύρω από την Ομόνοια, προσερχόμενη στη δουλειά σου, όταν αντικρίζεις εξαθλιωμένους συνανθρώπους σου και ποντίκια; Πώς συμβάλλει στη χαλάρωσή σου το άνοιγμα ενός νέου φούρνου;
Δεν είναι όλοι τουρίστες, αυτό θέλω να πω. Υπάρχουν άνθρωποι που πηγαίνουν στο κέντρο για δουλειά. Στις σοβαρές χώρες η διευκόλυνση των εργαζομένων είναι προτεραιότητα, αφού επηρεάζει την παραγωγικότητα και τον πλούτο συνολικά. Αυτή, όμως, σχετίζεται με τον ρυθμό άφιξης των λεωφορείων, με τα δέντρα στους δρόμους, τα περιποιημένα παρκάκια και την πρόσβαση σε μία προβλέψιμη, ήσυχη καθημερινότητα. Δεν έχει σχέση με τα χιπ παγωτατζίδικα και το άνοιγμα νέων φούρνων. Ετσι όπως είναι τώρα η κατάσταση, οι κάτοικοι της χώρας θέλουν να γίνουν τουρίστες στην Ελλάδα και εργαζόμενοι αλλού.
