Όλοι οι ακροδεξιοί λαϊκιστές είναι διεφθαρμένοι. Ας ξεκινήσουμε με αυτό το αξίωμα. Ο Ζαΐγ Μπολσονάρου ξέπλενε χρήμα εισάγοντας παράνομα κοσμήματα. Ο Βίκτορ Όρμπαν «έσπρωχνε» έργα ΕΣΠΑ ύψους δισεκατομμυρίων σε φίλους του. Ο Νετανιάχου είναι υπόδικος για δωροδοκίες. Η Μαρίν Λε Πεν θα κατέβει υποψήφια στις γαλλικές Προεδρικές εκλογές φορώντας βραχιολάκι. Ο Τραμπ. Ο Τραμπ! Όλοι μα όλοι οι λαϊκιστές που ωρύονται κατά των μεταναστών και των ελίτ αποδεικνύεται αργά ή γρήγορα ότι τα παίρνουν. Οπότε δεν προκάλεσε καμία έκπληξη η εμφάνιση μερικών νέων σκανδάλων για το πώς ο βρετανός ηγέτης του ακροδεξιού Reform Νάιτζελ Φαράτζ τα παίρνει, κι αυτός, από διάφορους σκοτεινούς χρηματοδότες. Το διαφορετικό και το αξιοσημείωτο σε αυτή την περίπτωση είναι κάτι άλλο που συνέβη τις προηγούμενες ημέρες, μια πολιτική εξέλιξη ταυτόχρονα ξεκαρδιστική αλλά και αντιπροσωπευτική του πού βρίσκεται η πολιτική στις ημέρες μας.
Αυτό που συνέβη, ήταν ο Κόμης Καδόφατσας.
«Κόμης Καδόφατσας» είναι μια απόπειρα να αποδώσω στα ελληνικά το «Count Binface», το όνομα μιας περσόνας που υποδύεται εδώ και μερικά χρόνια ο κωμικός Τζον Χάρβεϊ. Ο Κόμης Καδόφατσας είναι ένας τύπος που φορά μια φουτουριστική στολή με έναν κάδο σκουπιδιών στο κεφάλι, και εμφανίζεται πότε πότε στο πολιτικό σκηνικό του Ηνωμένου Βασιλείου κάνοντας ένα συνδυασμό performance art και ακτιβισμού. Υπάρχει παράδοση σ’ αυτό τον τομέα στη χώρα εκείνη, μια χώρα όπου ούτως ή άλλως το χιούμορ παίζει μεγάλο ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτισμικής -και πολιτικής- ταυτότητας. Ένας άλλος χαρακτήρας εμφανίζεται υποψήφιος ντυμένος αλεπού, για να διαμαρτυρηθεί για το κυνήγι της αλεπούς, για παράδειγμα. Αλλά ο πιο γνωστός και πανταχού παρών τα τελευταία χρόνια είναι ο Κόμης Καδόφατσας, ο οποίος, σύμφωνα με όσα δηλώνει στις σπαρταριστές του συνεντεύξεις, είναι ένας εξωγήινος ηλικίας 5000 ετών από τον πλανήτη Σίγμα 9, του οποίου το προεκλογικό πρόγραμμα περιλαμβάνει προτάσεις πολιτικής όπως την κατάργηση του VAR, τον περιορισμό του κόστους των κρουασάν, τη μετονομασία της Γέφυρας του Λονδίνου σε Φοίβη Γουόλερ-Μπριτζ (από την γνωστή ηθοποιό και σεναριογράφο), τη μεταφορά του στεγνωτήρα χεριών μιας συγκεκριμένης παμπ «σε πιο λογικό μέρος» και την κρατικοποίηση της τραγουδίστριας Αντέλ. Προτείνει, επίσης, οι ποδηλάτες που παραβιάζουν τον ΚΟΚ να εξαναγκάζονται στο εξής να κυκλοφορούν με μονόκυκλο.
Με αυτές τις πολιτικές θέσεις ο Κόμης Καδόφατσας κατεβαίνει υποψήφιος σε διάφορες τοπικές και εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις -κατέβηκε και ως αντίπαλος του Μπόρις Τζόνσον για την πρωθυπουργία-, προκαλώντας γέλιο και προσθέτοντας έναν τόνο ανατρεπτικής θυμηδίας σε διαδικασίες που σε κάποιες περιπτώσεις είχαν από μόνες τους, σε κάποιο βαθμό, το χαρακτήρα του γελοίου. Δεν συμβαίνει μόνο στην Αγγλία, προφανώς. Από τότε που η πολιτική έγινε content για τα μίντια (ακόμα και πριν από την έλευση των social media) τέτοιοι εκκεντρικοί ή αστείοι υποψήφιοι εμφανίζονταν συχνά σε πολλές δημοκρατίες -σε κάποιο βαθμό, και με πολύ περισσότερη σοβαροφάνεια, και στη δική μας. Σπάνια, όμως, αυτές οι απόπειρες οδηγούσαν σε πραγματικό πολιτικό αποτύπωμα.
Πριν από λίγες ημέρες, αντιμέτωπος με αποφάσεις των ελεγκτικών αρχών για τις υποθέσεις διαφθοράς που αντιμετωπίζει, ο Νάιτζελ Φαράτζ αποφάσισε να κάνει μια κατά τη γνώμη του επιδέξια πολιτική ντρίπλα. Αν όντως τον παραπέμπαν στη δικαιοσύνη για τον παράνομο χρηματισμό του από διάφορους επιχειρηματίες, θα αντιμετώπιζε μια ατιμωτική έκπτωση του από το βουλευτικό του αξίωμα, οπότε είπε να προλάβει τις εξελίξεις, και παραιτήθηκε από την έδρα του, δηλώνοντας ότι θα ξανακατέβει υποψήφιος στις επαναληπτικές εκλογές. Για να διαλέξει ο λαός αν αξίζει ή δεν αξίζει να βρίσκεται στη Βουλή, και όχι οι κατά τη γνώμη του «στημένες» επιτροπές. Θεωρούσε ότι η εκλογική του περιφέρεια, το παγκοσμίως άγνωστο Κλάκτον, μια από τις φτωχότερες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου, με πληθυσμό σχεδόν αποκλειστικά λευκών χριστιανών, που είχε ψηφίσει υπέρ του Brexit σε ποσοστά άνω του 70%, θα τον ξαναστείλει στη Βουλή, άνετα. Αυτό που δεν είχε υπολογίσει ήταν η αντίδραση των υπόλοιπων κομμάτων, που ήταν άμεση, συντονισμένη και ξεκάθαρη: κανένα δεν θα κατέβαζε υποψήφιο στις επαναληπτικές εκλογές. «Κατέβα μόνος σου», ήταν το μήνυμα, ένα σαμποτάζ στην εξώφθαλμη απόπειρα του Φαράτζ να αναβαπτιστεί σε μια «εύκολη» εκλογική διαδικασία. Και μια κίνηση που είχε και ένα άλλο αναπάντεχο αποτέλεσμα: άφησε το πεδίο ελεύθερο, για να εμφανιστεί κάποιος άλλος αντίπαλος. Εκτός του πολιτικού συστήματος. Κάποιος εξωγήινος.
Στις επαναληπτικές εκλογές στο Κλάκτον ο Φαράτζ, που την προηγούμενη φορά είχε κερδίσει το 48% των ψήφων, δεν θα είναι ο μόνος υποψήφιος. Θα έχει αντίπαλο.
Πολλοί από τους ψηφοφόρους της παραθαλάσσιας περιφέρειας είναι ηλικιωμένοι brexiteers που φοβούνται τους μετανάστες (που δεν έχουν), πιστοί στον αντισυστημικό λόγο της ακροδεξιάς. Αλλά πολλοί άλλοι, δεν είναι. Στις 13 Αυγούστου, αυτοί, οι άλλοι, χωρίς την επιλογή άλλων παραδοσιακών υποψηφίων από άλλα κόμματα, θα έχουν την ευκαιρία να συνασπιστούν πίσω από έναν άλλο αντισυστημικό υποψήφιο, και να κάνουν το πιο αστείο πράγμα στην πρόσφατη ιστορία του κοινοβουλευτισμού.
Να στείλουν στη Βουλή τον Κόμη Καδόφατσα.
Είναι αυτή μια λύση για τα προβλήματα της δημοκρατίας στο Ηνωμένο Βασίλειο; Όχι. Είναι μια λύση για το πρόβλημα της ακροδεξιάς, που καλπάζει σχεδόν παντού, διαβρώνοντας δημοκρατίες και θεσμούς; Επίσης, όχι. Θα είναι ο Κόμης Καδόφατσας ένας χρήσιμος και αποτελεσματικός βουλευτής για την περιφέρεια του; Πάλι, μάλλον, όχι. Η εκλογή του μπορεί να ενταφιάσει την ούτως ή άλλως προβληματική καριέρα του αντιδημοφιλούς Φαράτζ, μπορεί όμως έτσι να ανοίξει το δρόμο για το ακόμα πιο ακροδεξιό και αποκρουστικό Restore Britain. Κανείς δεν ξέρει.
Το σίγουρο είναι ότι σε έναν κόσμο όμως που βομβαρδίζεται διαρκώς από κακές ειδήσεις, η προοπτική μιας τέτοιας εξέλιξης μοιάζει, λίγο, σαν ένα πρόσκαιρο βάλσαμο. Κάτι, ρε παιδί μου, που θα μας υπενθυμίζει ότι η κατάρρευση της δημοκρατίας δεν είναι αναπόφευκτη, ότι κάποιες αχτίδες ελπίδας, κάποιες εστίες αντίδρασης υπάρχουν, έστω και αστείες, έστω και γελοίες, έστω και μ’ έναν πλαστικό κάδο φορεμένο στο κεφάλι.
