Οταν το Atlantic Council ζήτησε να γράψω, μαζί με άλλους ερευνητές του από το εξωτερικό, τι σημαίνει η Αμερική για μένα, ως μία συνεισφορά στα αφιερώματα για τα 250 χρόνια από τη Διακήρυξη της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας, ήξερα ότι έπρεπε να μιλήσω σε πρώτο πρόσωπο. Χαρακτηριστικά, οι περισσότεροι συμμετέχοντες, πολλοί πρώην πρεσβευτές στις ΗΠΑ αλλά και πρώην πολιτικοί και δημοσιογράφοι από την Ευρώπη αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο, επικεντρωθήκαμε στην προσωπική μας εμπειρία.
Για μένα η Αμερική είναι η χώρα των ευκαιριών. Στο αποκορύφωμα της ελληνικής οικονομικής κρίσης οι ΗΠΑ με υποδέχτηκαν με σεβασμό και συμπόνια – ιδιότητες που πολλοί από τους Ευρωπαίους εταίρους μας δεν επιδείκνυαν τότε. Δεν αναφέρθηκα καν στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στην ελληνική κρίση χρέους, που συνέβαλε στην παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη, αντικείμενο το οποίο κάλυψα ερευνητικά και δημοσιογραφικά ως ανταποκρίτρια της «Καθημερινής».
Τόνισα όμως ότι ως ερευνήτρια σε αμερικανικά πανεπιστήμια και μέσα από τη δουλειά μου ως δημοσιογράφος και αναλύτρια, η Αμερική μού προσέφερε πρόσβαση στα εργαλεία –πόρους, δίκτυα, γνώσεις– που ενίσχυσαν τη φωνή μου σε δύσκολες εποχές. Παράλληλα, τόνωσε το ηθικό μου με την αποφασιστικότητα και το πνεύμα δράσης που τη διακρίνουν, βοηθώντας με να χαράξω τη δική μου πορεία. Μου έδωσε έτσι τη δυνατότητα να συμβάλω στην προώθηση μιας ιστορικής συμμαχίας, η οποία έχει ανθήσει πέρα από κομματικές γραμμές, ενισχύοντας την οικονομική συνεργασία και τους δεσμούς μεταξύ των δύο λαών. Οπως υπογράμμισα, η όποια επιτυχία μου είναι επιτυχία της ίδιας της Αμερικής, στον βαθμό που δίνει αυτές τις ευκαιρίες εμπνέοντας αυτά τα συναισθήματα.
Αλλοι αναλυτές επικεντρώθηκαν στον ρόλο των ΗΠΑ ως συμβόλου δημοκρατίας και ελευθερίας στην πατρίδα τους, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για την απομάκρυνση των ΗΠΑ από τον ηγετικό τους ρόλο διεθνώς, αλλά και από τους δημοκρατικούς ελέγχους στο εσωτερικό της χώρας. Οπως το θέτει το Atlantic Council, μαζί με «τα ειλικρινή τους συναισθήματα για τον αντίκτυπο των Ηνωμένων Πολιτειών στη ζωή τους», οι γράφοντες ανέδειξαν «με καθαρή ματιά τις αδυναμίες της χώρας», στη βάση μιας «βαθιάς αντίληψης για τη θέση της Αμερικής στον κόσμο».
Επιλέγοντας να επικεντρωθεί στην Αμερική όπως τη βλέπουν ξένοι που την έχουν βιώσει προσωπικά, το αφιέρωμα αναδεικνύει ίσως το καλύτερο πρόσωπο των ΗΠΑ, εκείνο που συνεχίζει να εμπνέεται από το αμερικανικό όνειρο και παραμένει ανοιχτό στον κόσμο.
Την ίδια στιγμή, όμως, αποκαλύπτει και το υψηλό διακύβευμα για το μέλλον, για το αν οι ΗΠΑ διατηρήσουν τον σταθεροποιητικό διεθνή ρόλο τους, συνεχίζοντας να εκπροσωπούν, και να εμπνέουν, τις αρχές της ανεξαρτησίας, της ελευθερίας και της ισότητας.
* Η κ. Κατερίνα Σώκου είναι Nonresident Senior Fellow στο Atlantic Council και ερευνήτρια εξωτερικού στο ΕΛΙΑΜΕΠ.
