Υπάρχει μια εκπληκτική συλλογή διηγημάτων του σπουδαίου Αμερικανού διηγηματογράφου Ρέιμοντ Κάρβερ (1938-1988), που τιτλοφορείται «Για τι πράγμα μιλάμε όταν μιλάμε για αγάπη» (είναι δυστυχώς εξαντλημένη).
Στο δικό του βιβλίο «Ο κηπουρός και ο θάνατος», ο Βούλγαρος συγγραφέας Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ (μτφρ.: Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, εκδ. Ικαρος) αναρωτιέται: «Για τι μιλάμε όταν μιλάμε για τον θάνατο; Για εκείνον που έφυγε ή για εμάς τους ίδιους; Για την απουσία και μόνο; Αυτό που έφυγε μας λείπει τόσο πολύ, που με την απουσία του γεμίζει κάθε ελεύθερη στιγμή».
Ο συγγραφέας μιλάει για τον θάνατο του γηραιού πατέρα του και τον ρόλο που έπαιξε η φροντίδα ενός μικρού κήπου από τον τελευταίο στο λυκόφως της ζωής του.
«Ηξερα πως αυτός ο κήπος ήταν ξεχωριστός. Του είχε σώσει τη ζωή μετά από την πρώτη μάχη με τον καρκίνο, του είχε χαρίσει δεκαεπτά χρόνια, αλλά στο τέλος θα ήταν αυτός που θα τον εξόντωνε. (…) Ο κήπος ήταν η άλλη του πιθανή ζωή, η φωνή του και όλες οι σιωπές του. Μιλούσε μέσα από αυτόν και οι λέξεις του ήταν μήλα, κεράσια, μεγάλες κόκκινες ντομάτες. Το πρώτο πράγμα που έκανε όταν έφτανα εκεί ήταν να με πάρει από το χέρι και να μου τον δείξει. Κάθε φορά ο κήπος ήταν διαφορετικός».
Ο γιος-συγγραφέας αγαπάει τον κήπο, μα την ίδια ώρα τον μισεί κιόλας. «Εκείνος και ο κήπος γίνονταν ένα. Εκείνος, όμως, δεν τον άφηνε, αλλά ούτε κι ο κήπος τον άφηνε πια. Υπήρχε μια παράξενη μοιραία σύνδεση, μια συμφωνία α λα Φάουστ ανάμεσά τους. Αυτός ο κήπος θα μπορούσε να είναι η καταστροφή του».
Είναι αυτό που συχνά αγαπάμε, αλλά που θα είναι και η καταστροφή μας. Δεν μιλάμε εδώ για εθισμούς και άλλα σύνδρομα. Μιλάμε για αυτό που μας γεμίζει αλλά που, όπως κάθε τι άλλο σε αυτό τον κόσμο, έχει το τίμημά του. Διότι ο πατέρας του συγγραφέα «είχε την ικανότητα να μετατρέπει κάθε κομμάτι γης σε κήπο, κάθε κατοικία σε αληθινό σπίτι. Πρόκειται για σπάνιο χάρισμα».
Το λες και ευλογία. Αλλά σε κάθε δράση υπάρχει και αντίδραση. Σε κάθε ενέργεια υπάρχει η εντροπία. Δεν μπορείς να κάνεις χωρίς αυτά. Είναι η ζωή. Οι ζωές όλων μας μάλλον.
«Λες τα λουλούδια να είναι τα μυστικά περισκόπια των νεκρών που βρίσκονται από κάτω και παρατηρούν τον κόσμο μέσα από τα κοτσάνια τους;» αναρωτιέται ο συγγραφέας.
Ισως αυτό να σημαίνει «μιλώ για τον θάνατο».
Αλλά όχι. Παρακάτω λέει: «Για τι μιλάμε όταν μιλάμε για τον θάνατο; Για τη ζωή φυσικά. Για όλη τη θαυμαστή της παροδικότητα».
