Πριν από δύο χρόνια ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν ο αποδιοπομπαίος του δυτικού συστήματος και ο τότε Αμερικανός ομόλογός του, Τζο Μπάιντεν, από τους εμπαθέστερους επικριτές του. Στις μέρες μας, παραμονές της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα, 7 και 8 Ιουλίου, ο κ. Ερντογάν είναι ο παράκλητος του ηγέτη του Ελευθέρου Κόσμου, του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, των επιτρόπων της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Και εάν οι Ρωμαίοι έλεγαν ότι παροδική είναι η δόξα του κόσμου, στην περίπτωση του Τούρκου προέδρου φαίνεται να ισχύει πως transit est miseria mundi. Εχει ο καιρός γυρίσματα.
Στη διάρκεια της μακροτάτης ιστορίας της ως αυτοκρατορίας αρχικώς και ως εθνικιστικής οντότητος εν συνεχεία από το 1923, ποικίλες ήσαν οι διακυμάνσεις των σχέσεων αυτής της χώρας με τις μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης.
Και εάν κανείς αναζητούσε κάποια αντιστοιχία με τους εναγκαλισμούς των ημερών μας θα έπρεπε να φτάσει έως την 30ή Μαρτίου 1856, όταν με τη Συνθήκη των Παρισίων μετά το τέλος του Κριμαϊκού Πολέμου, επί Αμπντούλ Μετσίντ, η Οθωμανική Αυτοκρατορία εντάχθηκε στο Δημόσιο Δίκαιο και στο Σύστημα της Ευρώπης. Το πρακτικό αποτέλεσμα της εξελίξεως εκείνης ήταν ότι στη διάρκεια μιας εικοσαετίας η Αυτοκρατορία συνήψε δεκαοκτώ δάνεια από ξένους οίκους.
Το Ισραήλ, ως χώρα εξαρτώμενη απολύτως από τις ΗΠΑ εκούσα – άκουσα θα ακολουθήσει τις υποδείξεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, που δεν είναι βέβαιο τι τελικώς έχει ακριβώς στον νου του.
Σε επίπεδο πολιτικό τα αποτελέσματα της προσεγγίσεως με την Ευρώπη υπήρξαν θεαματικότερα, όταν ο Αμπντούλ Αζίζ, που διαδέχθηκε τον Μετσίντ στον θρόνο, υπήρξε ο πρώτος σουλτάνος που επισκέφθηκε την Ευρώπη το 1867. Το Παρίσι του Ναπολέοντος Γ΄, το Λονδίνο της βασίλισσας Βικτωρίας και η Βιέννη του αυτοκράτορα Φραγκίσκου Ιωσήφ των Αψβούργων τον υποδέχθηκαν με λαμπρότητα. Η απόπειρα μεταρρυθμίσεων την εποχή εκείνη έφερε θεωρητικώς την Οθωμανική Αυτοκρατορία εγγύτερα στη Δύση, αλλά ταυτόχρονα την έθεσε στο στόχαστρο της ευρωπαϊκής κριτικής. Από εξωτική αυτοκρατορία άρχισε να αντιμετωπίζεται σταδιακά ως απροσάρμοστη.
Στις μέρες μας συμβαίνει το αντίθετο. Η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφαλείας Κάγια Κάλας, η οποία είχε συνομιλίες με τον κ. Ερντογάν, εξήρε μεταξύ άλλων την Τουρκία ως «εταίρο-κλειδί για θέματα ασφαλείας, μεταναστεύσεως και ενεργείας».
Οι εντάσεις της Ενώσεως και του Ευρωκοινοβουλίου έναντι της Τουρκίας αποσιωπήθηκαν «επεί πόνος άλλος έπειγε», με άλλα λόγια η δημιουργία μιας νέας τάξεως πραγμάτων σε αυτή την περιοχή.
Ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι η μόνη αντίδραση προήλθε από τον υπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ Γκίντεον Σάαρ, που χαρακτήρισε τη δήλωση της κ. Κάλας και τις παραλείψεις της «εξαιρετικό παράδειγμα υποκρισίας». Αλλά το Ισραήλ δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ ή της Ε.Ε. Διεκδικεί ρόλο ηγεμονικό εις την περιοχή, που ουδείς είναι διατεθειμένος να του αναγνωρίσει. Ομως ως χώρα εξαρτώμενη απολύτως από τις ΗΠΑ εκούσα – άκουσα θα ακολουθήσει τις υποδείξεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, που δεν είναι βέβαιο τι τελικώς έχει ακριβώς στον νου του. Τελούμε εν αναμονή, κατά συνέπεια.
