Οι απώτεροι σκοποί της τρομοκρατίας είναι έτσι κι αλλιώς ακραία συμβολικοί, ανεδαφικοί και παράλογοι. Tα πλήγματα στην «άρχουσα τάξη», σε «φονιάδες των λαών» και σε «προδότες», αλλά και οι παράπλευρες απώλειες των σκοπούμενων πληγμάτων, δεν διέπονται από κάποια στρατηγική σοφία που επικυρώνεται όταν οι τρομοκράτες υιοθετούν ορισμένο όνομα ή δημοσιεύουν πολιτικό μανιφέστο. Μπορείς να είσαι τρομοκράτης και χωρίς τρομοκρατικό branding, είτε το όραμά σου είναι ακτιβιστικό είτε τιμωρητικό, είτε ανήκεις σε μικρή είτε σε μεγάλη οργάνωση, εφόσον σε κάθε περίπτωση μετέρχεσαι βίαια μέσα που οδηγούν ή μπορεί να οδηγήσουν σε θάνατο. Οι δολοφονικές επιθέσεις σε στελέχη της Ν.Δ. στη Θεσσαλονίκη, που προκάλεσαν τελικά τον θάνατο της Βάγιας Νέστορα και τον τραυματισμό τεσσάρων ακόμη προσώπων, είναι αυτό ακριβώς που φαίνεται να είναι. Τρομοκρατικά χτυπήματα. Δεν έχει σημασία εάν και ποιος θα αναλάβει την ευθύνη, ποιο είναι το σκεπτικό της πράξης και πού τοποθετούνται στον πολιτικό χάρτη οι δράστες. Οι στόχοι επελέγησαν με κριτήριο ιδεολογικοπολιτικό, το ζητούμενο ήταν ο τρόμος σε οποιαδήποτε ένταση και η μέθοδος που εφαρμόστηκε επιβεβαίωσε το ζητούμενο: οι εμπρηστικές επιθέσεις θα μπορούσαν να πλήξουν μόνο τους άμεσους στόχους τους ή και πολλά άτομα ακόμη· το πλήγμα θα μπορούσε να συνίσταται σε υλική ζημιά, τραυματισμό, θάνατο ή σε όλα αυτά μαζί, όπως και συνέβη. Αν μοιάζει με τρομοκράτη, περπατά σαν τρομοκράτης και τρομοκρατεί σαν τρομοκράτης, τότε μάλλον τρομοκράτης είναι.
Η κουλτούρα της βίας
Το γεγονός ότι το περιστατικό δεν έχει προκαλέσει τη μαζική οργή που του αρμόζει, δεν έχει να κάνει μόνο με το αν τυποποιήθηκε ως τρομοκρατικό με τη βούλα ή όχι. Σχετίζεται άμεσα και με τη γενικότερη εξοικείωση της ελληνικής κοινωνίας με τη βία – που σε συνδυασμό με την ατιμωρησία γεννάει απάθεια μπροστά στο έγκλημα. Συνδέεται όμως ακόμη πιο στενά με την ιδιαίτερη κουλτούρα πολιτικής βίας που καλλιεργήθηκε από οργανώσεις σαν τη 17Ν, κι έπειτα διυλίστηκε και νομιμοποιήθηκε ηθικά από πολιτικούς χώρους που βλέπουν τον «ένοπλο αγώνα» με τρυφερότητα ή ακόμη κι ως αναπόσπαστο κεφάλαιο του υπαρξιακού τους αφηγήματος. Η τάση αυτή καθιστά τη διαρκή απειλή μέινστριμ, αποδεκτό κομμάτι του πολιτικού παιχνιδιού. Η θέαση της πολιτικής βίας με συμπάθεια και η σχετικοποίησή της έχουν έτσι διαχυθεί στη συλλογική συνείδηση ως αντιδημοφιλής αλλά δόκιμη άποψη, ως αντισυστημική στάση που τάχα δικαιολογείται από την εκάστοτε κρίση (πολιτική, οικονομική, αξιακή κ.λπ.). Σταδιακά, η τρομοκρατία χάνει το σημασιολογικό της βάρος: τα Μέσα μιλούν για «επίθεση με γκαζάκια» σαν από αυθόρμητη ανάγκη να μετριάσουν τη βαρύτητα της πολιτικής δολοφονίας· σχολιαστές στο Ιντερνετ βλέπουν τη στοχοποίηση των στελεχών της Ν.Δ. ως ψηφοθηρική προβοκάτσια· άλλοι είτε αγνοούν επιδεικτικά το γεγονός είτε το αναλύουν ως «αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών» – δεν φταίει ο θύτης για την πράξη, δηλαδή, αλλά το θύμα που την προκάλεσε. Οι τρομοκράτες είναι κοινωνοί της περιρρέουσας ατμόσφαιρας· ξέρουν ότι ακόμη κι αν δεν γίνουν αποδέκτες επαίνων, σίγουρα δεν θα εισπράξουν συλλογική καταδίκη.
Η σημασία ενός ροπάλου
Είναι απαραίτητη η τήρηση ενός στοιχειώδους μέτρου. Τα τρικάκια δεν είναι βόμβες· οι καταλήψεις δεν είναι δολοφονίες. Εκτιμήσεις σαν αυτή του βουλευτή της Ν.Δ. Κωνσταντίνου Κυρανάκη, πως η επίθεση στη Θεσσαλονίκη αποτελεί αντίποινα εκτοπισμένων από το ΑΠΘ αναρχικών, είναι αυθαίρετες, επικίνδυνες και αντιθεσμικές. Από την άλλη, ας μην προσποιούμαστε ότι ο ολέθριος αντιδεξιός φανατισμός γεννιέται εν κενώ. Η σκευή των τραμπούκων τους οποίους τείνουμε να αντιμετωπίζουμε ενδοτικά, ως άκακους λειτουργούς μιας δογματικής τελετουργίας, δεν ήταν ποτέ διακοσμητική: τα ρόπαλα δεν ήταν αξεσουάρ, οι μολότοφ δεν ήταν παιχνίδια, οι απειλές δεν ήταν κούφια λόγια. Είναι αυτονόητο πως όποιος θεωρεί τη βία θεμιτή, θα τη χρησιμοποιήσει όταν αισθανθεί την ασφάλεια να το κάνει. Η κυβέρνηση έχει μεγάλη ευθύνη για αυτή την απαράδεκτη αίσθηση ασφάλειας. Eχει όμως και η κοινωνία ευθύνη, που προσφέρει στους κακοποιούς ηθικά ερείσματα για να δοκιμάζουν τα όρια της κακότητάς τους.
