Είναι οδυνηρό να έχεις βίαια αποσπαστεί από τον χώρο σου, να ζεις με κομμένες τις άμεσες ρίζες, σαν εξόριστος στην ίδια σου την πόλη. Το σπίτι είναι ένα ευρύχωρο δέρμα πάνω στο δέρμα. Η συνειδητοποίηση πως αυτό έχει πια οριστικά χαθεί, πως ό,τι μέσα του υπήρξε είναι σήμερα άδειες λέξεις, δεν μετριάζει την απόγνωση, την παραλυτική αίσθηση του κενού, τις στενάχωρες σκέψεις για την πολυετή γραφειοκρατική και δικαστική ανηφόρα. Πορίσματα και εκθέσεις για τα αίτια του κακού δεν θα σβήσουν γρήγορα την αβάσταχτη εικόνα της κατάρρευσης του τετραώροφου με ένα ανατριχιαστικό μουγκανητό. Oταν όλα έγιναν μπάζα, σκόνη, παρελθόν. Τα λουλούδια στο μπαλκόνι, οι φωνές των ανέμων στα κιγκλιδώματα, το φως του δειλινού στους χρυσοκόκκινους τοίχους, τα ασάλευτα τεκμήρια των ακατάπαυστων ημερών. Μόνο το κλειδί έμεινε στο χέρι. Και μια περίφραξη γύρω από τα ερείπια. Αύριο ίσως ένα «σημείο μηδέν», σαν ξερή κοίτη διαγεγραμμένης ζωής. Πόσες μνήμες, πόσες ελπίδες, πόσες στιγμές, πόσα μικροπράγματα που έμειναν μισοτελειωμένα μέσα στους άλλοτε όρθιους τοίχους μπορεί να χωρέσει η ισοπεδωμένη γη;
Η είδηση της κατάρρευσης της πολυκατοικίας στα Κάτω Πετράλωνα πάγωσε τις ψηφιακές κοινότητες. Σε καιρό ειρήνης, σε μια ήσυχη γειτονιά της Αθήνας που δεν χτυπήθηκε από σεισμό ή άλλη καταστροφή, ένα κτίριο, το οποίο θα μπορούσε να στεγάζει το δικό μας σπίτι, έγινε συντρίμμια. Και αμέσως τα ερείπια απέκτησαν νέο οδυνηρό βάθος. Οξυναν τη θλίψη για τους ενοίκους της πολυκατοικίας στην οδό Αλκμήνης, αλλά και για όλους εκείνους που σέρνουν το μαρτύριο των ημερών τους ανάμεσα στα χαλάσματα και στους νεκρούς των πολέμων και των μεγάλων φυσικών καταστροφών. Περισσότερα από 58.000 σπίτια κατέρρευσαν στους πρόσφατους σεισμούς στη Βενεζουέλα θάβοντας κάτω από διαλυμένα τσιμέντα τουλάχιστον 2.900 ανθρώπους και τραυματίζοντας περισσότερους από 10.000. Κατά τους 15 μήνες βομβαρδισμών στη Λωρίδα της Γάζας καταστράφηκαν 335.000 κτίρια – το 92% των κατοικιών. Στις πρόσφατες συγκρούσεις στον Λίβανο επλήγησαν ή ισοπεδώθηκαν 90.000 σπίτια. Κατά τη διάρκεια του 108ήμερου πολέμου ΗΠΑ – Ιράν κατέρρευσαν στο Ιράν 122.000 κτίσματα. Στην Ουκρανία, από την 24η Φεβρουαρίου 2022 έως σήμερα έχουν υποστεί ζημιές ή καταστραφεί 2,5 εκατ. κατοικίες – το 13% του οικιστικού αποθέματος της χώρας. Στη Συρία, κατά τον 14ετή εμφύλιο καταστράφηκαν μερικώς ή ολοσχερώς περίπου 3 εκατ. σπίτια. Τα μεγάλα πολύνεκρα δράματα δεν διαγράφουν τα μικρότερα. Κυρίως τα οικεία. Ο πόνος είναι κοντινός, σχεδόν απτός. Γρήγορα, όμως, γινόμαστε στη συμφορά πιο λίγοι. Παύουμε να αναστενάζουμε υπό το βάρος της όποιας λύπης. Ξεχνάμε. Ξεχάσαμε. Αναμενόμενο. Αντλούμε τις αντοχές μας από την κοντή μας μνήμη. Μόνον εκείνοι που έχασαν δεν ξεχνούν.
