Τη ∆ευτέρα 31 Αυγούστου θα μπει τέλος σε μια πολύ ελληνική ιστορία διάρκειας 113 ετών. Θα είναι η τελευταία ημέρα λειτουργίας του πολυκαταστήματος που διαδοχικές γενιές Αθηναίων γνώρισαν και αγάπησαν με την επωνυμία «Αφοί Λαμπρόπουλοι», στη συμβολή των οδών Σταδίου και Αιόλου, στα Χαυτεία. Τις τελευταίες δεκαετίες ήταν η σκιά του εαυτού του, ευνουχισμένο και από την ατυχή μετονομασία του σε κάτι που δεν έλεγε απολύτως τίποτα σε κανέναν.
Στην πραγματικότητα κλείνει ο τελευταίος διακόπτης του αθηναϊκού εμπορίου του 20ού αιώνα και σβήνει το έσχατο ίχνος από όλες αυτές τις φοβερές οικογένειες που έστησαν από το πουθενά τους δικούς μας ναούς κατανάλωσης: τον Κατράντζο, τον Δραγώνα, τον Γεωργακά (Μινιόν), τους αδελφούς Τσιτσόπουλους (Ατενέ) και, φυσικά, τους Λαμπρόπουλους. Πρώτα η εγχώρια τρομοκρατία (εμπρησμοί 1980-81), μετά η παγκοσμιοποίηση του λιανικού εμπορίου και πιο πρόσφατα η σαρωτική διάδοση των ψηφιακών αγορών, όλα έβαλαν το χεράκι τους για το ξεδόντιασμα μιας μικρής εποποιίας. Αξίζει να θυμηθούμε ότι ο Ξενοφών Λαμπρόπουλος, ο πατριάρχης της μεγάλης αυτής εμπορικής φαμίλιας, άφησε το 1898 την πολυμελή οικογένειά του στην Κοντοβάζαινα της ορεινής Αρκαδίας για να κυνηγήσει το όνειρό του στη μεγάλη πόλη. Ακολούθησε και ο αδελφός του.
Τι δημιουργεί σήμερα η Αθήνα που, σε πενήντα χρόνια, θα θεωρείται εξίσου αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς της;
Σε αυτό το σημείο, ας μου επιτρέψουν οι αναγνώστες μια πιο προσωπική αναφορά: ο παππούς μου Βασίλης Ρηγόπουλος, συνομήλικος και συγχωριανός του Λαμπρόπουλου, έπραξε περίπου το ίδιο. Και, από τύχη (;), βρέθηκε να εργάζεται στο ξενοδοχείο «Μπρίστολ», στο νούμερο 57 της οδού Σταδίου, δύο βήματα –κυριολεκτικά– από το κατάστημα του μετέπειτα διάσημου συντοπίτη του. Συμπτώσεις…
Η υποχώρηση των τοπικών εμπορικών σημάτων έναντι των μεγάλων διεθνών αλυσίδων δεν είναι, προφανώς, ελληνική πρωτοτυπία. Περπατάς στην Ερμού και θα μπορούσες να βρίσκε-σαι στη Βαρσοβία, στο Βερολίνο, στο Μάντσεστερ.
Το ενδιαφέρον είναι ότι μόλις λίγα μέτρα πιο πάνω από τις μελαγχολικές βιτρίνες του «Λαμπρόπουλου» ετοιμάζεται να εγκαινιαστεί η νέα εποχή της Στοάς Αρσακείου· αυτή τη φορά ως προορισμός γαστρονομίας και πολιτισμού. Δεν έχει λειτουργήσει για να το αξιολογήσω, όμως για την ώρα μού φτάνει που στεγάζει προϊόντα τα οποία δεν χρειάζονται αεροπλάνο για να φτάσουν μέχρι σε εμάς. Το θέμα, λοιπόν, δεν είναι ένας ακόμη αποχαιρετισμός σε ένα ιστορικό πολυκατάστημα, αλλά κάτι αρκετά διαφορετικό: μπορεί η Αθήνα να «παραγάγει» νέες επιχειρήσεις που θα αποκτήσουν σε βάθος χρόνου τη βαρύτητα που είχε κάποτε ένας «Λαμπρόπουλος» ή ένα «Μινιόν»; Ή θα περιοριστεί στο να κάνει χώρο για καταστήματα που αποφασίζονται στα κεντρικά γραφεία κάποιας πολυεθνικής στην Κουάλα Λουμπούρ;
