Κραυγάζουν οι «προοδευτικοί» σχολιαστές, αναφερόμενοι στο πρόσφατο κύμα βίας. Ποτέ, ακόμη και όταν η δράση των δολοφόνων της «17 Νοέμβρη» βρισκόταν στο απόγειό της, ουδείς κατηγόρησε τον Κύρκο ή τον Φλωράκη για αυτά τα εγκλήματα. Ομως, από την άλλη πλευρά, οι δολοφόνοι ανήκαν σε ένα κομμάτι της Αριστεράς, αυτό που αυτοπροσδιορίζεται ως επαναστατικό και έχει τις ρίζες του στην ερμηνεία του μαρξισμού – λενινισμού. Ως γνωστόν, τα «ιερά» κείμενα επιδέχονται πολλές ερμηνείες, εξ ου και η ύπαρξη αιρέσεων, σεχτών, ιεράς κομματικής εξέτασης, για τη διαφύλαξη της ορθόδοξης, μιας και μοναδικής ερμηνείας. Σε άλλες εποχές η ορθοδοξία επιβαλλόταν με βίαιους τρόπους, που είχαν τη μορφή μαζικών εκκαθαρίσεων.
Συνεπώς, όσο άδικη είναι η απόδοση των ευθυνών στην πληθυντική Αριστερά –πάντα οι γενικεύσεις συσκοτίζουν–, άλλο τόσο δικαιολογημένη είναι η αναφορά στις ιδεολογικές καταστατικές αρχές των δολοφόνων. Αυτή η αναντίρρητη ιδεολογική συνάφεια ερμηνεύει και την ενοχική αμηχανία με την οποία αντιμετωπίζουν τα στελέχη της θεσμικής Αριστεράς τους ένοπλους συντρόφους τους. Αν η θεσμική Αριστερά, σε όλες τις εκφράσεις της, έχει επιλέξει την πολιτική δραστηριότητα εντός του υφιστάμενου συνταγματικού πλαισίου, υπάρχει και μια άλλη Αριστερά, περιθωριακή, που έχει επιλέξει άλλες μορφές αγώνα που εκκινούν από τον ακτιβισμό και καταλήγουν στις δολοφονίες. Και αυτό, ως γνωστόν, είναι ένα πανευρωπαϊκό φαινόμενο.
Στην Ελλάδα η πολιτική βία επιβιώνει καθώς ένα κομμάτι της κοινωνίας βλέπει τους τρομοκράτες ως λαϊκούς εκδικητές. Και οι ευθύνες της θεσμικής Αριστεράς είναι σημαντικές για αυτό το φαινόμενο.
Οφείλω να υπενθυμίσω πως οι τρομοκρατικές ενέργειες από τη Μεταπολίτευση και μετά, στη συντριπτική τους πλειονότητα, είχαν αριστερό πρόσημο και τα θύματά τους ανήκαν σε αυτό που οι τρομοκράτες αποκαλούσαν αστικό στρατόπεδο. Βεβαίως, το ερμηνευτικό σχήμα το οποίο είχαν συγκροτήσει οι αγκιτάτορες της θεσμικής Αριστεράς ήταν αρκετά βολικό για τον χώρο τους και είχε δύο σκέλη: πρώτον, η βία που ασκούσαν οι ακροδεξιοί και οι νεοναζιστές είχε σαφέστατο ιδεολογικό χαρακτήρα. Ετσι, δεν ήταν μόνον απολύτως καταδικαστέα, αλλά απαιτούσε και τη λαϊκή συσπείρωση για την αντιμετώπισή της. Δεύτερον, η βία των επαναστατημένων συντρόφων τους αντικειμενικά βοηθούσε τα σχέδια της άρχουσας τάξης και των πολιτικών κομμάτων που την εκπροσωπούσαν, ενώ σε πλείστες όσες περιπτώσεις η αρχική εκτίμηση για μια τρομοκρατική ενέργεια ήταν πως επρόκειτο για έργο προβοκατόρων. Με απλά λόγια, μονά-ζυγά δικά τους.
Στην Ιταλία οι κομμουνιστές δεν βρέθηκαν μόνον στους δρόμους απέναντι στις Ερυθρές Ταξιαρχίες και τις συναφείς ένοπλες αριστερές ομάδες, αλλά διεξήγαγαν και έναν ιδεολογικό αγώνα υπέρ του δημοκρατικού δρόμου για τον σοσιαλισμό. Εκεί η κουλτούρα της βίας και της ένοπλης πάλης ηττήθηκε, διότι απομονώθηκε ιδεολογικά και πολιτικά. Ο ιστορικός συμβιβασμός δεν ήταν απλώς μια πολιτική γραμμή, αλλά μια στρατηγική θεώρηση της πορείας μιας ολόκληρης κοινωνίας. Στην πατρίδα μας η πολιτική βία επιβιώνει, καθώς ένα κομμάτι της κοινωνίας μας βλέπει τους τρομοκράτες ως λαϊκούς εκδικητές. Και οι ευθύνες της θεσμικής Αριστεράς είναι σημαντικές για αυτό το φαινόμενο.
