Η κλιματική αλλαγή μπορεί να γίνει παραλυτική. Οι καύσωνες στη Βόρεια Ευρώπη έχουν δημιουργήσει έχθρα και διχόνοιες. Οι εντελώς αφύσικες θερμοκρασίες εντείνουν το χάσμα γενεών. Στη Νότια Ευρώπη, οι θάλασσες γεμίζουν σκουπίδια και πάρκινγκ αυτοκινήτων που φτάνουν μέχρι τις παραλίες. Η υπερεκμετάλλευση προμοτάρεται σαν η μόνη δυνατή επιλογή. Ορισμένοι οδηγούνται σε πλήρη άρνηση.
Λένε την κλιματική αλλαγή ψέμα. Μέσω της τακτικής της διαρκούς, χαοτικής αμφισβήτησης ναρκοθετούν την πιθανότητα να συναντηθούμε σε μία κοινή αλήθεια: χρειαζόμαστε πράσινες πολιτικές, χθες. Κακολογούν τις/τους φυσικούς, βιολόγους, μαθηματικούς, γιατρούς, ωκεανολόγους, μετεωρολόγους κ.ά. που μιλούν για την κλιματική καταστροφή με δεδομένα (αμφισβητούν την ίδια τη δυνατότητα ύπαρξης επιστημονικών δεδομένων!). Λένε «woke» όποιον/όποια ισχυρίζεται πως υπάρχουν επιστήμες συντήρησης της ζωής που καλούν τους πολιτικούς να αναλάβουν επιτέλους τις ευθύνες τους περιορίζοντας τις εκπομπές, τις εξορύξεις, τη δόμηση κ.λπ. Εν τω μεταξύ, τα ιατρικά προβλήματα που σχετίζονται με την υποβάθμιση του αέρα και του νερού πολλαπλασιάζονται. Η άρνηση της κλιματικής αλλαγής είναι μηχανισμός άμυνας μπροστά σε κάτι τεράστιο που μας ξεπερνά και μας δημιουργεί οικο-ανησυχία, εάν όχι οικολογικό τρόμο. Υπάρχει, όμως, και άλλος δρόμος. Μία ομάδα ανθρώπων στη Σκωτία τον ακολούθησε.
Περίπου εκατό εθελοντές, ανάμεσά τους και επιστήμονες, ανέλαβαν με τα ίδια τους τα χέρια να συμβάλουν στη συντήρηση ενός πανάρχαιου, υγρού δάσους. Χρειάστηκαν χιλιάδες εργατοώρες. Οι εθελόντριες και οι εθελοντές μάζεψαν με τα ίδια τους τα χέρια σπόρους, φύτρες και κλαδιά. Φρόντισαν για χρόνια εκατομμύρια φυτά. Δημιούργησαν αποθήκες. Εμαθαν να χειρίζονται ενδελεχείς χάρτες και συστήματα επιτήρησης της συντήρησης του δάσους. Το εγχείρημα εξασφάλισε τη συνεργασία της Trees For Life και άλλων οργανώσεων αναδάσωσης και οικολογικής αποκατάστασης (απόδοσης εκτάσεων στην άγρια φύση).
Στην ομάδα συμμετείχαν αρκετοί συνταξιούχοι και νέες οικογένειες (σύμφωνα με ανταπόκριση του Guardian στη Σκωτία “Literally Growing The Future”). Οι εξορμήσεις για τη συγκομιδή σπόρων και καρπών απαιτούν αργή πεζοπορία και μεγάλη συγκέντρωση. Προσδίδουν στη μέρα των συμμετεχόντων νόημα. «Αντί να γκρινιάζω για την κλιματική αλλαγή, ήθελα να κάνω επιτέλους κάτι», είπε μία εθελόντρια. Η απάντηση στους αρνητές είναι η εμπλοκή. Η συμμετοχή σε εγχειρήματα που μετατρέπουν το άγχος για την κλιματική καταστροφή σε πράξεις με νόημα. Χώρια που κάθε εξόρμηση περιλαμβάνει άτυπα μαθήματα οικολογίας και βιολογίας, με αποτέλεσμα οι συμμετέχουσες να διδάσκονται πώς λειτουργούν πανάρχαια οικοσυστήματα. Μία εθελόντρια συμμετέχει και στη συντήρηση πεταλούδων. Αλλες ηρεμούν στην ιδέα πως κάνουν κάτι για τους ανθρώπους του μέλλοντος (η αναδάσωση ως εργασία επανορθωτική μίας βαθιάς διαγενεακής αδικίας). Δεν μιλώ καν για τη γαλήνη της περιήγησης στο βροχερό δάσος ή το φυτώριο.
Η διάσωση αφορά τοπικές ποικιλίες δέντρων. Διάφοροι τύποι ιρλανδικής βελανιδιάς, αγριοκερασιές, σημύδες, ίταμοι, βετούλες, άρκευθοι, φουντουκιές και άλλα. Δεν μπορώ να βάλω σε λέξεις την ομορφιά τέτοιων δέντρων. Ας πω μόνο αυτό: όταν βρίσκομαι κοντά σ’ ελαιόδεντρα, σκέφτομαι πως σκοτώνουμε τα δέντρα, επειδή τα ζηλεύουμε. Τα περισσότερα απ’ αυτά είναι προορισμένα να ζήσουν δεκαετίες, εάν όχι πάνω από εκατό χρόνια. Τα δέντρα είναι σημεία ταπείνωσης για τον άνθρωπο. Ισως αυτό να ήταν το πρόβλημα από την αρχή.
Τα δάση είναι ορόσημα, σημεία αναφοράς και σταθερές για τις τοπικές κοινωνίες. Κάτι που κληροδοτείται από γενιά σε γενιά, μαζί με ιστορίες και θρύλους του δάσους. Η κλιματική καταστροφή ως κληροδότημα δείχνει πόσο οι προηγούμενες γενιές δεν φρόντισαν για εμάς, είναι μια όψη της κλιματικής αδικίας. Οι προηγούμενοι «τελείωσαν» το περιβάλλον. Ποτέ δεν είναι αργά, όμως, για κάποιο ήσυχο επανορθωτικό έργο με νόημα.
