Πριν από μερικούς μήνες, ο επικεφαλής του γερμανικού κολοσσού της πολεμικής βιομηχανίας Rheinmetall προκάλεσε αντιδράσεις διεθνώς όταν χλεύασε την πάνδημη προσπάθεια των Ουκρανών να αντισταθούν στη Ρωσία με πολλά και φθηνά μη επανδρωμένα αεροχήματα (drones). «Ετσι παίζουμε με Lego», σχολίασε ο Αρμιν Πάπεργκερ, σε συνέντευξή του στο αμερικανικό περιοδικό Atlantic. «Πρόκειται για Ουκρανές νοικοκυρές. Εχουν εκτυπωτές 3D στην κουζίνα και παράγουν εξαρτήματα για drones», είπε. Αντιμέτωπη με το κύμα χλεύης που ακολούθησε, καθώς οι εμπνευσμένοι αυτοσχεδιασμοί των Ουκρανών έχουν κερδίσει τον σεβασμό κάθε σοβαρού παρατηρητή, η εταιρεία αναγκάστηκε να ζητήσει συγγνώμη και να δηλώσει «απόλυτο σεβασμό» προς την ουκρανική αμυντική προσπάθεια. Λίγες εβδομάδες αργότερα, όταν η Αμερική και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν, η Ουκρανία προσέφερε τις εξειδικευμένες γνώσεις της στην κατασκευή drones και στην αεράμυνα στις ΗΠΑ και σε χώρες του Περσικού Κόλπου που δέχονταν επιθέσεις από το Ιράν. Χθες, ο υπουργός Αμυνας της Νοτίου Κορέας ανακοίνωσε πως όλα τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων της χώρας –500.000 άτομα– θα εκπαιδευτούν στη χρήση drone, σε μια ριζική αναμόρφωση της άμυνας της χώρας. Η Ελλάδα, όπως πολλές άλλες χώρες, παράγει δικά της drones, και το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) του υπουργείου Αμυνας συνεργάζεται με εταιρείες του εγχώριου αμυντικού «οικοσυστήματος» για την ανάπτυξη πολλών μορφών μη επανδρωμένων οχημάτων και anti-drone συστημάτων.
Χιλιάδες νέου τύπου «έφεδροι» θα μπορούσαν να εκπαιδευτούν εθελοντικά στη χρήση συστημάτων, ως «δεύτερης γραμμής» άμυνας στην ηλεκτρονική θωράκιση της χώρας.
Ο κόσμος έχει περάσει σε φάση μεγάλων ανατροπών στην καθημερινότητα και στην άμυνα. Και οι τρεις προαναφερθείσες περιπτώσεις αναδεικνύουν την ανάγκη να προσαρμοστούμε σε αυτή τη νέα πραγματικότητα. Μπορεί να διαφέρουν μεταξύ τους σε λεπτομέρειες, όμως κοινή είναι η ανάγκη για τη συμμετοχή του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού ανθρώπων και παραγόντων στην παραγωγή και χρήση των νέων οπλικών συστημάτων. Η μεταφορά των «Ουκρανών νοικοκυρών που φτιάχνουν drone στην κουζίνα τους», η εκπαίδευση 500.000 μελών των ενόπλων δυνάμεων μιας χώρας στη χρήση drone, και η ανάγκη της Ελλάδας να θωρακιστεί γρήγορα και με κάθε τρόπο (καθώς ο πληθυσμός της είναι μικρός και οι προκλήσεις μεγάλες) οδηγούν σε ένα συμπέρασμα: είναι ανάγκη περισσότεροι Ελληνες απ’ όσους βρίσκονται στις ένοπλες δυνάμεις να εκπαιδευτούν στη χρήση των νέων οπλικών συστημάτων. Δηλαδή, πολίτες που είτε υπηρέτησαν τη θητεία τους είτε όχι (όπως οι γυναίκες), είτε νέοι είτε μεγαλύτεροι, θα μπορούσαν να ενταχθούν εθελοντικά σε προγράμματα όπου θα εκπαιδεύονταν στη χρήση συστημάτων, ως «δεύτερης γραμμής» άμυνας στην ηλεκτρονική θωράκιση της χώρας. Από συγκεκριμένα σημεία με εξειδικευμένο και ελεγχόμενο εξοπλισμό, θα μπορούσαν να συνδεθούν με τον πυρήνα των επιχειρήσεων στις οποίες θα ήταν εγγεγραμμένοι. Χιλιάδες νέου τύπου «έφεδροι» θα προσέφεραν πολύτιμη βοήθεια στην παρακολούθηση οθονών και μεταφορά/ανάγνωση δεδομένων.
Οπως παλιά υπήρχαν πολιτοφύλακες, θα μπορούσαν να σχηματιστούν ομάδες πολιτών που θα ήταν εκπαιδευμένοι και έτοιμοι να συνδράμουν άμεσα στην ηλεκτρονική προστασία της χώρας. Κεντρική εποπτεία των συνδέσεων θα απέτρεπε τις «αυτονομήσεις» που χαρακτήριζαν πολιτοφυλακές στο παρελθόν (ενίοτε με τραγικές συνέπειες), καθώς και τις όποιες κυβερνοεπιθέσεις που σίγουρα θα προέκυπταν. Οι σημερινές συνθήκες δείχνουν ότι δεν μπορούμε να βασιστούμε ούτε σε παραδοσιακές μορφές άμυνας, ούτε σε συμμάχους. Το ότι οι ΗΠΑ και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες δεν εμποδίζονται από το να ενισχύουν την Τουρκία την ώρα που η κυβέρνηση της επιτίθεται και στους πολίτες της και υπονομεύει τα κυρίαρχα δικαιώματα γειτόνων, υπογραμμίζει την ανάγκη για εθνικό πρόγραμμα άμυνας. Οι φρεγάτες, τα αεροσκάφη και τα βαριά όπλα είναι απαραίτητα. Ομως, σήμερα δεν αρκούν. Χρειάζονται δίαυλοι και μηχανισμοί για την ουσιαστική συμμετοχή όσων πολιτών μπορούν να προσφέρουν υπηρεσία.
