Η αυθαιρεσία δεν είναι εφήμερη σαν τις κατασκευές που ξηλώνονται σε μια νύχτα. Είναι νοοτροπία διαρκείας. Πάνω της χτίζονται ανώγεια και κατώγεια. Δεν έχει ταξικά χαρακτηριστικά. Των «πλουσίων» μπορεί να είναι πιο ορατή και των «φτωχών» να μην απασχολεί στον ίδιο βαθμό τη δημοσιότητα, όμως οι συνέπειες πλήττουν την καθημερινότητα όλων. Το αίσθημα της «οικειοποίησης» του δημόσιου χώρου, είτε αφορά τον τρόπο που μεταχειριζόμαστε τα σκουπίδια είτε τοπόσημα της πόλης, είναι διάχυτο. Οι πεζόδρομοι-πάρκινγκ, τα κατειλημμένα πεζοδρόμια από τραπεζοκαθίσματα, η παραβατικότητα στην οδήγηση (από πατίνι μέχρι αυτοκίνητο) –η καταγραφή θα μπορούσε να συνεχιστεί χωρίς τελεία– είναι στοιχεία που αθροίζονται, εντείνοντας αισθήματα δυσφορίας και απαξίωσης. Η υπαίθρια κατασκευή στον κήπο του Ζαππείου απομακρύνθηκε μετά την κατακραυγή, όπως και η περυσινή σκαλωσιά μπροστά στο Καλλιμάρμαρο. Φωνές πολιτών προστατεύουν κατά καιρούς τον, ελάχιστο εναπομείναντα, δημόσιο χώρο, αποτρέποντας και την αισθητική βαρβαρότητα.
Η οικειοποίηση του δημοσίου χώρου λογίζεται ή όχι ως αυθαιρεσία; Ακόμη και αν ακολουθούνται –όπως ισχυρίζονται οι ιδιώτες– όλες οι νομότυπες διαδικασίες. Και πάλι. Κάθε λέξη που γράφουμε μοιάζει να ανοίγει ένα υποκεφάλαιο καχυποψίας. Οταν η εμπιστοσύνη κλονίζεται καθημερινά, τα αναχώματα λιγοστεύουν. Ακόμη και οι έννοιες βρίσκονται σε σύγχυση, γιατί ενίοτε η αυθαιρεσία εμφανίζεται ως προστασία. Για παράδειγμα, αυτό που συμβαίνει με τα προσφυγικά: καταρρέουν, αλλά οποιοδήποτε σχέδιο ανάπλασης του ιστορικού συγκροτήματος βρίσκεται απέναντι σε ετοιμοπόλεμες «συλλογικότητες» και «καταληψίες». Αυτοί, όμως, που αρνούνται την ανάπλαση αυτοανακηρύσσονται «προστάτες».
Μύλος. Οταν κάθε κοινωνική ομάδα ή δραστηριότητα έχει το δικό της πολιτικό πρόσημο και οι αντιδράσεις συχνά-πυκνά δεν κινούνται από την (όλο και πιο) επείγουσα ανάγκη ενός βιώσιμου αστικού περιβάλλοντος, αλλά από την «ιδεολογική» (σε πολλά εισαγωγικά) ταυτότητα του καθενός, πώς είναι δυνατόν να επιτευχθεί συναίνεση; Ακόμη και σε εξόφθαλμες παραβιάσεις, βρίσκονται πάντα εκείνοι που προσάπτουν σε όσους ξεσηκώνονται ότι κάνουν «την τρίχα τριχιά». Ή ότι οι λόγοι είναι «πολιτικοί». Δεν κρίνεται η ουσία του αιτήματος, αλλά η προέλευσή του. Οχι. Ούτε εμείς ζούμε καλά ούτε αυτοί καλύτερα. Δεν «κουκουλώνονται» τα προβλήματα όπως στα παραμύθια. Κάθε παρανομία που εμποδίζει την απρόσκοπτη διέλευση, πραγματικά και συμβολικά, υποχρεώνει σε διαρκή ζιγκ ζαγκ επιτείνοντας τον θυμό και την αδιαφορία. Δεν είναι αντικρουόμενα τα αισθήματα. Τρέφουν το ένα το άλλο. Ακόμη κι αν δεν φτάσουν έως τις κάλπες, κυκλοφορούν ελεύθερα στην πόλη. Μας κινούν και μας ορίζουν.
