Το βίντεο από την κάμερα του κινητού δείχνει έναν άντρα με το κεφάλι στο κράσπεδο, ακινητοποιημένο από έναν άλλον άνδρα που κρατάει ένα μαχαίρι και το κατεβάζει στον λαιμό του. Βρισκόμαστε στο προαστιακό Μπέλφαστ. Οι περίοικοι ουρλιάζουν, «προσπαθεί να τον αποκεφαλίσει», κάποιος περαστικός επεμβαίνει, η αστυνομία εμφανίζεται.
Την επομένη ανακοινώνεται ότι το θύμα ζει. Εχει χάσει την όραση από το αριστερό μάτι, έχει σοβαρές επιπλοκές στο δεξί του μάτι, στον λαιμό και στο κεφάλι. Ο θύτης, ένας τριαντάχρονος από το Σουδάν, κατηγορείται για απόπειρα ανθρωποκτονίας.
Τα χαρτιά του δείχνουν ότι ζει στην Ιρλανδία από το 2023. Ταξίδεψε από το Σουδάν στο Παρίσι έπειτα, αεροπορικώς ξανά, από το Παρίσι στο Δουβλίνο και κατόπιν επιβιβάστηκε σε λεωφορείο για το Μπέλφαστ όπου και έκανε αίτηση για άσυλο. Μια αίτηση που έγινε δεκτή προσφέροντάς του άδεια παραμονής στη χώρα για τα επόμενα πέντε χρόνια.
Μετά αρχίζει το ρατσιστικό καφριλίκι, που διαρκεί για μέρες. Διαδηλωτές βγαίνουν στους δρόμους, καίνε σπίτια, αυτοκίνητα και λεωφορεία. Καμιά εκατοστή μασκοφόροι σπάνε παράθυρα, παραβιάζουν πόρτες και φωνάζουν ότι βρίσκονται εκεί «για να πετάξουν τους ξένους έξω».
Κάποιες τοπικές ιστοσελίδες –στο Facebook– προμηνύουν ότι στο εξής η Ιρλανδία θα έχει «μηδαμινή ανοχή στο Ισλάμ» και άλλες ανακοινώνουν ότι θέλουν «Islamic free zones». Καλούν ιδιοκτήτες ακινήτων να μην παραχωρούν και να μη νοικιάζουν καταλύματα σε μουσουλμάνους γιατί θα θεωρηθούν υπεύθυνοι για την «πολιτισμική διάβρωση των δρόμων» τους.
Ο Στάρμερ, προφανώς, χαρακτήρισε την απόπειρα δολοφονίας «αρρωστημένη» και τα επεισόδια που σημειώθηκαν κατά των μεταναστών «σοκαριστικά» και «εντελώς απαράδεκτα». Κάτι πιο ενδιαφέρον ειπώθηκε από το πλέον υψηλόβαθμο στέλεχος της ιρλανδικής αστυνομίας: «Ολες οι κοινότητες της Βόρειας Ιρλανδίας συνεισφέρουν στον τόπο», είπε, και «να μην ξεγελιούνται (κάποιοι) από τις παγίδες του Διαδικτύου», που με το τοξικό τους περιεχόμενο υποκινούν αναταραχές.
Και έτσι άνοιξε μια συζήτηση για το πώς οι ψηφιακές πλατφόρμες υποθάλπουν την άκρα Δεξιά και μέσω αυτών οργανώνουν τους οπαδούς τους. Φυσικά, οι δημοκρατίες πρέπει να τσεκάρουν την ψηφιακή κινητικότητα όταν οι απόψεις που διακινούνται είναι ακραίες και βίαιες. Αλλά οι δημοκρατίες με αυτοπεποίθηση δεν χρειάζεται καν να επισημαίνουν την επιρροή του Διαδικτύου. Οταν υπάρχει σιγουριά, όταν μια χώρα είναι έμπλεη αυτοπεποίθησης, αφήνουμε τον ιό να εκκολαφθεί και έχουμε πίστη ότι κανείς δεν θα μολυνθεί.
Εάν ο μόνιμος στόχος είναι ο ορισμός του περιθωρίου και εάν η ενέργεια σπαταλιέται στις απόπειρες απομάκρυνσης της άκρας Δεξιάς, χάνεται το ερέθισμα και οι ευκαιρίες να διαγνωστούν οι πιο ευγενικές, πιο αδιόρατες, αλλά πολύ ισχυρές διαφωνίες που βρίσκονται στο κέντρο πριν κατευθυνθούν στα άκρα. Το πολιτικό σύστημα πρέπει να αντιληφθεί ότι κάτι συμβαίνει όταν ακόμα οι φωνές είναι μέινστριμ.
Κάποιοι διαφωνούν με τη μετανάστευση. Στο Διαδίκτυο, δηλαδή στη θεωρία, και έπειτα, πολύ ρεαλιστικά, στους δρόμους ό,τι διαδραματίστηκε λέγεται απαράδεκτα ρατσιστική μη νόμιμη διαφωνία. Αλλά οι ειρηνικοί άνθρωποι του Μπέλφαστ το εξέφρασαν αλλιώς, λεκτικοποίησαν τη διαφωνία τους στη Βουλή των Κοινοτήτων.
Ο βουλευτής της Βόρειας Ιρλανδίας (Τζιμ Αλιστερ) εξέφρασε μια ερώτηση που είχαν κατά νουν αρκετοί συμπολίτες του. Στην ουσία, η πλειοψηφία συμπολιτών που επέλεξαν Brexit αλλά δεν είδαν να έχει πραγματοποιήσει αλλαγές, δέκα χρόνια αργότερα, η αντιμεταναστευτική ψήφος τους, έχουν την ίδια απορία.
Το πολιτικό κατεστημένο μετατρέπει το θέμα της μετανάστευσης σε ταμπού σκιαγραφώντας οποιονδήποτε αντιδρά, σε ρατσιστή, οπισθοδρομικό, ισλαμοφοβικό, και η μόνη λύση που προσφέρει είναι η άρνηση της ύπαρξης του θέματος.
Ρώτησε το εξής: «Τι μπορεί να γίνει για να πάψουμε να εισάγουμε μια αλλότρια κουλτούρα που θεωρεί ότι αρμόζει να προσπαθείς να αποκεφαλίσεις κάποιον;». Στο οποίο ο αρμόδιος βουλευτής των Εργατικών (Χίλαρι Μπεν) απάντησε: «Λυπάμαι πολύ, αξιότιμε κύριε· χρησιμοποιήσατε τον όρο “ξένη κουλτούρα”, σε τι ακριβώς αναφέρεται;». Δεν θα έπρεπε να είναι τόσο δύσκολο να καταλάβει.
Ξένη κουλτούρα είναι μια κουλτούρα όπου δεν είναι τόσο ασυνήθιστο να προσπαθείς να αποκεφαλίσεις κάποιον. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλοι όσοι προέρχονται από μια ξένη κουλτούρα προσπαθούν να αποκεφαλίσουν κάποιον. Χωρίς αυτό επίσης να σημαίνει ότι κάποιος με την ίδια κουλτούρα δεν είναι φρενοβλαβής και εγκληματίας που θα αποπειραθεί να αποκεφαλίσει κάποιον.
Ξένη κουλτούρα είναι άλλα ήθη και άλλα έθιμα. Διαφορετικές προτιμήσεις και προσλαμβάνουσες, άλλες επιρροές, άλλες τάσεις. Αλλη κουλτούρα δεν σημαίνει ούτε χειρότερη κουλτούρα, ούτε απαραίτητα καλύτερη.
Στην περίπτωση του Σουδάν είναι με πάσα βεβαιότητα χειρότερη. Γιατί το Σουδάν βρίσκεται σε εμφύλιο πόλεμο επί επτά δεκαετίες. Είναι κάτι ξένο για εμάς που ζούμε στη Δύση. Πώς είναι να μεγαλώνεις στη βία, να επιβιώνεις στη βία, ό,τι ξέρεις να είναι μονάχα βία όπως στην περίπτωση του 30χρονου θύτη;
Πώς περιγράφεις έναν τόπο ποτισμένο στους εξαναγκασμούς; Πώς περιγράφεις μια χώρα όπου οι γυναίκες μαστιγώνονται επειδή είναι ακατάλληλα ενδεδυμένες; Πώς περιγράφεις μια χώρα όπου η ομοφυλοφιλία είναι αμάρτημα και σε πετάνε σε ένα κελί για πέντε χρόνια; Εγώ θα την περιέγραφα αναχρονιστική, ανοίκεια, κατώτερη. Ξένη.
Είναι κάπως οξύμωρο να προσποιούνται ότι δεν αντιλαμβάνονται τι σημαίνει αλλότρια κουλτούρα, όταν το Ηνωμένο Βασίλειο αποτρέπει τους Βρετανούς πολίτες μέσω των επίσημων ταξιδιωτικών οδηγιών να επισκεφθούν το Σουδάν για τους ίδιους λόγους.
Είναι φαιδρό να υποκρινόμαστε τόσο περιφρονητικά ότι δεν καταλαβαίνουμε ότι ο κάθε τόπος διαθέτει πολιτισμικά γνωρίσματα. Η απάντηση που έδωσαν οι Εργατικοί είναι μια προσποίηση. Και ακριβώς αυτό είναι το πρόβλημα, η επιτήδευση μαζί και η απαξίωση των ανησυχιών και ο σνομπισμός για τον φόβο κάποιων.
Το πολιτικό κατεστημένο μετατρέπει το θέμα της μετανάστευσης σε ταμπού σκιαγραφώντας οποιονδήποτε αντιδρά, σε ρατσιστή, οπισθοδρομικό, ισλαμοφοβικό, και η μόνη λύση που προσφέρει είναι η άρνηση της ύπαρξης του θέματος.
Η ασυλία είναι η πιο γενναιόδωρη ανθρωπιστική πράξη. Είναι και υποχρέωση, το τίμημα που οφείλουν να καταβάλουν τα πλουσιότερα κράτη. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν αντιλαμβάνομαι το ρίσκο που φέρνει τις ενστάσεις.
*Η κ. Ελεάννα Βλαστού είναι συγγραφέας και ζει στο Λονδίνο.
