Εχει δίκιο η τ. Πρόεδρος της ∆ημοκρατίας κ. Κατερίνα Σακελλαροπούλου όταν γράφει ότι «η ανάθεση της τελικής αρμοδιότητας (σ.σ.: επιλογή της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων) στους ίδιους τους δικαστές είναι προφανώς προβληματική από συνταγματική σκοπιά, διότι το Σύνταγμα δεν θέλει αυτόνομη τη δικαστική εξουσία, ούτε ανέχεται ανεπίτρεπτα στεγανά σε ένα βασικό μέρος της κρατικής εξουσίας» («Τα Νέα», 13.6.2026). Η εκλογή της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων από κάποιο πολιτικό όργανο είναι η μόνη επαφή που έχει η δικαστική εξουσία με τη λαϊκή κυριαρχία.
Το ορθό αυτό σκεπτικό αναιρείται από την πρότασή της για «υπόδειξη από τις οικείες ολομέλειες περιορισμένου αριθμού υποψηφίων (π.χ. τριών) και την υποχρέωση της κυβέρνησης να επιλέξει έναν από αυτούς». Δηλαδή, το πρόβλημα είναι ο αριθμός; Δεν δημιουργεί στεγανά η αυτόνομη επιλογή τριών δικαστών αντί ενός;
Το ενδιαφέρον του άρθρου πάντως είναι η απόρριψη των υπολοίπων προτάσεων που συζητούνται. «Αν η επιλογή των υποψηφίων ανατεθεί στη Βουλή», γράφει η κ. Σακελλαροπούλου, «οι δικαστές, υποψήφιοι και μη, θα εκτίθενται σε διαρκή αλληλεπίδραση με τις πολιτικές παρατάξεις που εκπροσωπούνται στο Κοινοβούλιο, δημιουργώντας εξάρτηση από αυτές».
Η «διαρκής αλληλεπίδραση» είναι κομμάτι της ζωής και συνεπώς της δημοκρατίας. Επιπλέον τη χρειάζεται το δικαστικό σώμα εν γένει. Πρόβλημα είναι οι εξαρτήσεις. Ομως δεν έχουμε σήμερα ένα ανεξάρτητο σύστημα που κινδυνεύει να αλωθεί. Η εξάρτηση υπάρχει, εξ ου και η κουβέντα που γίνεται.
Συνεπώς το ερώτημα είναι ποια «εξάρτηση» θέλουμε. Τη μονοπαραταξιακή που έχουμε ή την πολυπαραταξιακή που φοβόμαστε; Η δεύτερη δεν είναι ιδανική, αλλά θα είναι καλύτερη από την «ενός πρωθυπουργού αρχή».
Προβληματική όμως είναι η απόφανση της κ. Σακελλαροπούλου ότι «οι απόψεις υπέρ της εμπλοκής τρίτων προσώπων (πανεπιστημιακών, αυτοδιοικητικών κ.λπ.) σε διευρυμένο εκλεκτορικό σώμα είναι ακόμη πιο ατυχείς, διότι μεταθέτουν την ευθύνη εκλογής σε πολιτικά ανεύθυνο όργανο». Ας αφήσουμε τους πανεπιστημιακούς. Με ποια λογική οι αυτοδιοικητικοί απαρτίζουν «πολιτικά ανεύθυνα όργανα»; Δεν εκλέγονται;
Βουλευτές και αυτοδιοικητικοί είναι οι μόνοι άμεσοι εκφραστές της λαϊκής κυριαρχίας· ο πρωθυπουργός και το υπουργικό συμβούλιο (που σήμερα αποφασίζουν για τις ηγεσίες των δικαστηρίων) υπάρχουν χάρη στην εμπιστοσύνη της Βουλής. Επομένως ένα διευρυμένο εκλογικό σώμα με βουλευτές και αυτοδιοικητικούς εκφράζει πιο γνήσια τη λαϊκή κυριαρχία. Επιπλέον, σε διευρυμένα σώματα οι εξαρτήσεις –που είναι αναπόφευκτες– ελαχιστοποιούνται και πολλάκις αλληλοεξουδετερώνονται.
