Ελεγχοι σε όλες τις πολεοδομίες της χώρας… Ηχηρή η αντίδραση της αρμόδιας Αρχής στη νεοφανή εστία διαφθοράς· όμως, δεν αρκεί.
Η ρίζα της διαφθοράς τρέφεται με την ιδέα μας για το κράτος· το πελατειακό, το κατακερματισμένο σε «μαγαζάκια», το χαοτικό και απρόσωπο, το λαβυρινθώδες και αδιαφανές, το σιδηροπαγές και υδροκέφαλο. Από τη βεβαιότητα της αγορασμένης ατιμώρητης αυθαιρεσίας. Από την αξερίζωτη πίστη ότι έτσι δουλεύουν τα δύσκολα, με κυκλώματα, λαδώματα και αλληλοεξυπηρετήσεις. Oτι με υπόγειες διευθετήσεις και αθέμιτες συναλλαγές νικώνται η γραφειοκρατία, η πολυνομία, η βραδύτητα στην απονομή δικαιοσύνης, το χάος, η εσκεμμένη υπαλληλική κωλυσιεργία, η παγιωμένη κρατική δολιχοδρομία. Αυτό το κυρίαρχο ελληνικό στερεότυπο είναι που συντηρεί το κακοφορμισμένο σκέλος της συλλογικής μας συνείδησης.
Πρώτα βγαίνει η ψυχή και μετά το χούι, λέμε. Αλλά τα χούγια εγκαταλείπονται. Η διαφθορά, μολονότι δεν μηδενίζεται, ωστόσο περιορίζεται. Εχει συμβεί αλλού, με σχέδιο, μόχθο, επιμονή στο να μη μάθουν οι ανήλικοι εκείνο που αδυνατούν να ξεμάθουν οι ενήλικοι. Δηλαδή, πως βολεύει το «δωροδόκει χρησίμως», πως εξυπηρετούν οι κριτές που κρητίζουν και τα κοχλιάρια που βουτούν στην κρατική χύτρα, πως είναι χρήσιμες οι διεφθαρμένες νησίδες σε δήμους, ΔΟΥ, πολεοδομίες, ΟΠΕΚΕΠΕ, αφού η νομιμότητα δεν παράγει το ποθητό αποτέλεσμα. Ζήτηση και προσφορά, ο νόμος που ορίζει τη ζωή. Οσο χρειαζόμαστε «Νάνσυ», θα έχουμε «Νάνσυ».
Σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, λένε οι μελέτες, όσο κραταιότερο είναι το πελατειακό κράτος, τόσο υψηλότερα είναι τα επίπεδα διαφθοράς, τόσο συχνότερη η κυβερνητική πρακτική της ανοχής έναντι παραβιάσεων του νόμου από συγκεκριμένες ομάδες ψηφοφόρων με αντάλλαγμα την πολιτική υποστήριξη, τόσο ισχυρότερη η κουλτούρα της ατιμωρησίας, τόσο ασθενέστερο το κράτος δικαίου. Θέλουμε να είμαστε μια τέτοια χώρα; Και βέβαια όχι.
Δεν υφίσταται σοβαρότερη δυσλειτουργία από την εκτεταμένη διαφθορά. Δεν συμβαδίζει θεωρητικά με τη δημοκρατία. Στην πράξη, σε σκάνδαλα διαφθοράς ανά τον κόσμο έχουν εμπλακεί εκλεγμένοι κυβερνήτες, αυτοδιοικητικοί, πολιτικοί – σε δημοκρατίες. Θέλουμε να φιγουράρουμε ως μία από αυτές; Και βέβαια όχι. Ζούμε αυτήν την αντίφαση. Επιθυμούμε να είμαστε και άσπιλοι και «με άκρες». Και τίμιοι και απείθαρχοι. Και προχωράμε έτσι, με απατηλό κοινωνικό φαντασιακό, διχασμένοι και ψύχραιμοι. Συχνά με τεράστιο κόστος…
