Σήμερα θα σας φρεσκάρω τα θρησκευτικά που μάθατε στο σχολείο. Σύμφωνα με το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (1:1-17) η ιστορία αρχίζει με:
«Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, υἱοῦ Δαβίδ, υἱοῦ Ἀβραάμ.
Ἀβραὰμ ἐγέννησε τὸν Ἰσαάκ,
Ἰσαὰκ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ,
Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰούδαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ,
Ἰούδας δὲ ἐγέννησε τὸν Φαρὲς καὶ τὸν Ζάρα ἐκ τῆς Θάμαρ,
[…]
Ἰεσσαὶ δὲ ἐγέννησε τὸν Δαβὶδ τὸν βασιλέα.
Δαβὶδ δὲ ὁ βασιλεὺς ἐγέννησε τὸν Σολομῶντα ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου,
Σολομῶν δὲ ἐγέννησε τὸν Ῥοβοάμ,
[…]
Ἐλιοὺδ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἐλεάζαρ,
Ἐλεάζαρ δὲ ἐγέννησε τὸν Ματθάν,
Ματθὰν δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ,
Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησε τὸν Ἰωσὴφ τὸν ἄνδρα Μαρίας,
ἐξ ἧς ἐγεννήθη Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστός.
Πᾶσαι οὖν αἱ γενεαὶ
ἀπὸ Ἀβραὰμ ἕως Δαβὶδ γενεαὶ δεκατέσσαρες,
καὶ ἀπὸ Δαβὶδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος γενεαὶ δεκατέσσαρες,
καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ Χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες».
Είμαι βέβαιος ότι σας έχω μπερδέψει. Τι σχέση μπορεί να έχει ο τίτλος του σημειώματος με την εισαγωγή; Θέλησα να γράψω κάτι για την «κομματογονία» (copyright Νίκος Κωνσταντάρας, «Κ» 22/5/2026) και ειδικά για την Αριστερά και αμέσως μου ήλθε στο μυαλό η «Βίβλος Γενέσεως». Θα σας εξηγήσω το γιατί.
Στην αρχή είχαμε το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας, που ιδρύθηκε το 1918. Βλέπετε είχαμε μεγάλη πρεμούρα να είμαστε από τις πρώτες χώρες στην Ευρώπη που ασπαστήκαμε τον ορθόδοξο Σοβιετικό Κομμουνισμό. Η Γαλλία και η Βρετανία το 1920, η Ιταλία, η Ισπανία και η Τσεχοσλοβακία το 1921. Το 1924 μετονομάστηκε σε ΚΚΕ. Στη συνέχεια το ΚΚΕ κρίθηκε παράνομο λόγω του εμφυλίου. Ετσι τη θέση του πήρε η ΕΔΑ (Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά) και μετά τη δικτατορία έγινε ξανά ΚΚΕ. Εν τω μεταξύ, το 1968 λόγω της εισβολής στην Τσεχία το ΚΚΕ διασπάστηκε σε ΚΚΕ Εξωτερικού και ΚΚΕ Εσωτερικού.
Το ΚΚΕ Εξωτερικού –πόσο ελληνικό θεωρείται ένα κόμμα με τον προσδιορισμό «εξωτερικού» (έστω και ανεπίσημα)– παρέμεινε πιστό στη Μόσχα, ενώ το ΚΚΕ Εσωτερικού μετεξελίχθηκε στην ΕΑΡ (Ελληνική Αριστερά). Το 1989 το ΚΚΕ, η ΕΑΡ και άλλες αριστερές οργανώσεις ενώθηκαν στον Συνασπισμό. Το 2004, από τον Συνασπισμό, τις τροτσκιστικές και τις μαοϊκές ομάδες, καθώς και τους οικολόγους και ριζοσπαστικά κινήματα δημιουργήθηκε ο Σύριζα.
Νομίζω ότι πήρατε μια καλή ιδέα για την Αριστερά. Δεν έχει νόημα για να συνεχίσω την ανάλυση – διάλυση, αλλά θα σας παραθέσω όλα τα αριστερής ιδεολογίας κόμματα που μετείχαν στις εκλογές του 2023. Είναι δύσκολο να πιστέψετε ότι έχουμε τόσο πολλά αριστερά κόμματα στην Ελλάδα: Σύριζα, ΚΚΕ, Πλεύση Ελευθερίας, ΜεΡΑ25, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ΚΚΕ (μαρξιστικό-λενινιστικό), Μαρξιστικό – Λενινιστικό ΚΚΕ, Οργάνωση Κομμουνιστών Διεθνιστών Ελλάδας, Οργάνωση για την Ανασυγκρότηση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας. Μπορεί να υπάρχουν κι άλλα που δεν μπόρεσα να καταλάβω τι αντιπροσωπεύουν από την ονομασία τους. Δεν είναι δα και λίγα αυτά.
Ελάτε όμως να επικεντρωθούμε στον Σύριζα. Μετά την υπογραφή του 3ου μνημονίου αποχώρησαν από τον Σύριζα ο Παναγιώτης Λαφαζάνης και άλλοι και ίδρυσαν τη Λαϊκή Ενότητα. Στη συνέχεια, το 2016, αποχώρησε και η Ζωή Κωνσταντοπούλου και ίδρυσε την Πλεύση Ελευθερίας. Αλλά δεν σταμάτησε εκεί η διάσπαση. Το 2018 ο Γιάνης Βαρουφάκης ίδρυσε το ΜέΡΑ25.
Η πιο μεγάλη διάσπαση του Σύριζα έγινε μετά τη συντριπτική ήττα το 2023 και την παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα. Από εκεί μας προέκυψε η Νέα Αριστερά, κάποιο κόμμα του Κοτζιά και μετά την καθαίρεσή του ο Κασσελάκης έκανε το δικό του κόμμα. Για να ολοκληρώσω, έχουμε και τον Πέτρο Κόκκαλη που ίδρυσε το δικό του κόμμα και πρόσφατα το διέλυσε, αλλά και τη Νέα Αριστερά η οποία αυτοδιαλύθηκε!
Και φτάνουμε στο κρίσιμο ερώτημα. Γιατί υπάρχουν τόσο πολλές εκδοχές του κομμουνισμού και της αριστεροσύνης; Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Θα σας δώσω δύο πιθανές εξηγήσεις. Μπορεί να υπάρχουν κι άλλες.
Η μία εξήγηση είναι το περίφημο «σύνδρομο του σκαντζόχοιρου». Το σύνδρομο αυτό είναι μια ψυχολογική μεταφορά που περιγράφει τη συμπεριφορά των ανθρώπων όταν βρίσκονται σε στενή επαφή με άλλους για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Η έννοια αυτή προέρχεται από τη φυσική συμπεριφορά των σκαντζόχοιρων, οι οποίοι όταν απειλούνται ή κρυώνουν κουλουριάζονται σε σφαιρικό σχήμα και χρησιμοποιούν τα αγκάθια τους ως μηχανισμό άμυνας. Αυτή η μεταφορά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να κατανοήσουμε πώς οι ανθρώπινες σχέσεις μπορούν να δοκιμαστούν κάτω από συνθήκες πίεσης και εγγύτητας.
Η πιο μεγάλη διάσπαση του Σύριζα έγινε μετά τη συντριπτική ήττα το 2023 και την παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα.
Οταν μια ομάδα ανθρώπων, που είναι φίλοι ή γνωστοί, συγκεντρώνεται σε ένα κλειστό περιβάλλον, η αρχική αίσθηση άνεσης και οικειότητας μπορεί να μετατραπεί σε ένταση και διαφωνίες. Η δυναμική αυτή προκύπτει από την ανάγκη των ανθρώπων να διατηρήσουν την αυτονομία τους και την προσωπική τους ελευθερία. Οταν οι διαφορές στις προσωπικότητες, στις απόψεις και τις προσδοκίες αρχίζουν να αναδύονται, οι σχέσεις μπορεί να αρχίσουν να τρίζουν.
Η εγγύτητα μπορεί να φέρει στην επιφάνεια τις υποκείμενες εντάσεις, ειδικά αν τα άτομα δεν έχουν τη δυνατότητα να εκφράσουν ελεύθερα τα συναισθήματά τους ή αν αισθάνονται πιεσμένα. Σε τέτοιες περιπτώσεις οι άνθρωποι μπορεί να «βγάζουν αγκάθια», γίνονται αμυντικοί και επιθετικοί, εκφράζοντας απογοήτευση ή θυμό. Αυτή η αντίδραση μπορεί να οδηγήσει σε τσακωμούς και συγκρούσεις, ακόμα και μεταξύ όσων έχουν στενές σχέσεις.
Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τις διαπροσωπικές σχέσεις. Οι συγκρούσεις μπορεί να προκαλέσουν ρήξεις και αποξένωση, αν δεν διαχειριστούν σωστά. Είναι σημαντικό για τους ανθρώπους να αναγνωρίζουν αυτές τις δυναμικές και να βρίσκουν τρόπους να επικοινωνούν ανοιχτά και ειλικρινά προκειμένου να αποτρέψουν την κλιμάκωση των εντάσεων.
Το σύνδρομο του σκαντζόχοιρου μας υπενθυμίζει την ανάγκη για ισορροπία μεταξύ της εγγύτητας και της προσωπικής ελευθερίας στις σχέσεις. Ενώ οι φιλίες και οι στενές σχέσεις είναι πολύτιμες, η κατανόηση και η αποδοχή των διαφορών είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της αρμονίας. Με αυτόν τον τρόπο οι άνθρωποι μπορούν να οικοδομήσουν υγιείς σχέσεις που αντέχουν στον χρόνο και στις προκλήσεις.
Η δεύτερη εξήγηση, η οποία κατά τη γνώμη μου είναι η πλέον πιθανή, έχει σχέση με τη μανία των αριστερών να συζητούν για όλα τα θέματα και να διαφωνούν. Μου είχε κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση μια σκηνή από το φιλμ του Μπουλμέτη, «1965», όπου νεαροί που γύριζαν ένα ντοκιμαντέρ τσακώνονταν αν πρέπει να χρησιμοποιήσουν ευρυγώνιο ή τηλεφακό για τη σκηνή. Βλέπετε, άμα συνεχώς συζητάς για ένα θέμα, στο τέλος επέρχεται η ρήξη. Ειδικά εμείς οι Ελληνες δεν θέλουμε και πολύ για να σφαχτούμε! Βλέπετε, πώς από το γνήσιο κομμουνιστικό κόμμα φτάσαμε να έχουμε ένα σημαντικό πλήθος αριστερών κομμάτων. Δεν γνωρίζω αν υπάρχει άλλη χώρα όπου να συνέβη κάτι παρόμοιο. Είναι κι αυτό ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μας.
Οσοι είχατε την υπομονή να φτάσετε μέχρι αυτό το σημείο, είμαι βέβαιος ότι θα διερωτάσθε γιατί έγραψα το σημερινό σημείωμα. Οπως θα έχετε διαπιστώσει, το μεγαλύτερο μέρος αποτελείται από αδιαμφισβήτητα γεγονότα. Εχω μάθει ότι η καταγραφή και η χρονική εξέλιξη ενός φαινομένου είναι πολύ αποκαλυπτική. Ακριβώς για τον λόγο αυτό σας παρέθεσα τις μεταλλάξεις της Αριστεράς από την ημέρα που γεννήθηκε το ΚΚΕ μέχρι σήμερα. Οι άνθρωποι αυτοί, που συνεχώς τρώγονται μεταξύ τους, θέλουν να μας ξανακυβερνήσουν για να μας… σώσουν! Δεν θέλουμε τη δική τους σωτηρία. Τη γνωρίσαμε την περίοδο διακυβέρνησης των ΣυριζΑνέλ και την πληρώσαμε πολύ ακριβά. Επί τέλους ας μας αφήσουν στην ησυχία μας. Οσοι παρακολουθήσατε έστω και ένα επεισόδιο από το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό», που προβάλλεται στον ΣΚΑΪ, θα έχετε διαπιστώσει ότι πραγματικά γλιτώσαμε την απόλυτη καταστροφή «στο χιλιοστό». Το επιστέγασμα της ανοησίας ήταν η δήλωση του Γιάνη με ένα «ν», ο οποίος φαίνεται έχασε άλλο ένα «ν» από το «νους», ο οποίος δήλωσε με απόλυτη βεβαιότητα ότι αν γυρίζαμε στη δραχμή ο κόσμος θα χόρευε στους δρόμους, ενώ οι ξένοι έλεγαν ότι θα είχαμε μια άμεση υποτίμηση 60% – 80% και δεν θα είχαμε χρήματα για καύσιμα στα πολεμικά πλοία μας!
Βαρύ το σημερινό κείμενο και θα κλείσω με ένα από τα καλύτερα ανέκδοτα που είχε πει ο Ronald Reagan σε κάποιο επίσημο δείπνο: Μια κυρία επισκέπτεται το Κρεμλίνο και ζητά με επιμονή να δει τον Γκορμπατσώφ. Της εξηγούν ότι ο Γενικός Γραμματέας είναι πολύ απασχολημένος και δεν μπορεί να τον δει. Αυτή επιμένει και αρνείται να φύγει από το Κρεμλίνο. Υστερα από πολλές προσπάθειες και αφού η γυναίκα δεν το κουνάει, ενημέρωσαν τον Γκορμπατσώφ για το θέμα. Αυτός, λοιπόν, δέχτηκε να δει την κυρία ώστε να τελειώσει το επεισόδιο. Στη συνάντησή τους, η κυρία ρωτάει τον Γενικό Γραμματέα: «Κύριε Πρόεδρε, ο Κομμουνισμός είναι προϊόν επιστημονικής μελέτης ή πολιτικών διεργασιών;». Και ο Γκορμπατσώφ φυσικά της απαντάει: «Από πολιτικούς». Τότε η κυρία τού λέει: «Ετσι εξηγείται γιατί απέτυχε. Αν τον είχαν δημιουργήσει επιστήμονες, θα τον είχαν δοκιμάσει πρώτα σε ποντίκια»!
Θεέ μου από πού γλιτώσαμε!
*Ο κ. Ανδρέας Γ. Δρυμιώτης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων.
