Στη «Χώρα των θαυμάτων» του Ντόναλντ Τραμπ

2' 54" χρόνος ανάγνωσης
Φόρτωση Text-to-Speech...

Ενώ η ανθρωπότητα ανησυχεί για την εξέλιξη της σύγκρουσης των ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος επιδίδεται σε ένα ρεσιτάλ αντικρουόμενων δηλώσεων που θολώνουν την εικόνα συνεχώς. Από την αρχή του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, ο Τραμπ δηλώνει, ή αναρτά στο κοινωνικό δίκτυο προσωπικής ιδιοκτησίας του (Truth Social), ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις του Ιράν έχουν καταστραφεί ολοσχερώς, ότι το Ιράν συνθηκολογεί, ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες καρποφορούν, ότι θα καταστρέψει το Ιράν και τον πολιτισμό του, ότι ο πόλεμος τελειώνει άμεσα. Η τεχνητή νοημοσύνη Grok του Ελον Μασκ μέτρησε –μόνο στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios– έντεκα περιπτώσεις όπου ο Τραμπ δήλωνε ότι ο πόλεμος τελειώνει ή και τελείωσε. Το κορυφαίας σημασίας ζήτημα του πολέμου, όμως, είναι απλώς άλλο ένα πεδίο όπου ο Αμερικανός πρόεδρος δείχνει ότι ενώ στην πρώτη του θητεία είχε στόχο να προκαλεί σύγχυση μεταξύ αλήθειας και ψέματος (της «εναλλακτικής αλήθειας»), τώρα επιχειρεί να καταστρέψει την ίδια τη γλώσσα, στερώντας τις ίδιες τις λέξεις από νόημα. Και στις δύο περιπτώσεις, το αποτέλεσμα είναι ο Τραμπ να δημιουργεί τέτοια σύγχυση που ουδείς γνωρίζει τι είναι αλήθεια και τι ψέμα, και έτσι παρασύρει τους πάντες σε έναν κόσμο όπου αυτός ορίζει τους κανόνες του παιχνιδιού. (Κάπως σαν την Επιτροπή Ειρήνης του).

Ο Αμερικανός πρόεδρος δείχνει ότι ενώ στην πρώτη του θητεία είχε στόχο να προκαλεί σύγχυση μεταξύ αλήθειας και ψέματος, τώρα επιχειρεί να καταστρέψει την ίδια τη γλώσσα, στερώντας τις ίδιες τις λέξεις από νόημα.

Η σχέση του Τραμπ με τη γλώσσα αναδεικνύει τον τρόπο που σκέφτεται και τη στρατηγική του. Πριν την αναλύσουμε πάντως, οφείλουμε να σημειώσουμε πως ίσως ο Τραμπ να αδυνατεί να κάνει σύνθετες σκέψεις, και γι’ αυτό χρησιμοποιεί βασικά σχήματα, όπως Καλό/Κακό, Λευκό/Μαύρο, Θρίαμβος/Ηττα. Ισως γι’ αυτό να εκφράζεται με απειλές, κολακείες, τραμπουκισμούς και εκδηλώσεις αυτοθαυμασμού. Οπως και να έχει, ο υπόλοιπος κόσμος επιχειρεί να ερμηνεύσει τη λογική του, σαν να έχει κάποια στρατηγική. Ο ίδιος γι’ αυτό θα ήθελε να μας πείσει, «γράφοντας» το βιβλίο «Η τέχνη της διαπραγμάτευσης», όπου η μέθοδός του μπορεί να συνοψιστεί στην αυτοπροβολή και επιδίωξη δημοσιότητας. Εάν διακρίνουμε κάποιο σχέδιο, είναι το γνωστό «πλημμυρίζουμε την περιοχή με ανοησίες», ώστε ουδείς να γνωρίζει τι συμβαίνει, αφήνοντας ελεύθερο το πεδίο για να δηλώσει ο Τραμπ ό,τι τον συμφέρει. Η επανάληψη πραγμάτων που δεν ισχύουν υπονομεύει την αντικειμενική αξία των λέξεων. Πρόκειται για άλλο ένα μέτωπο στον πόλεμο εναντίον της αλήθειας. Ετσι, ο Τραμπ περιγράφει την πραγματικότητα που αυτός θέλει. Αυτό είναι το «χάρισμά» του – αναγκάζει όλη την ανθρωπότητα να τον ακολουθεί στο λαγούμι που οδηγεί στη «χώρα των θαυμάτων» που αυτός κατασκευάζει αυτοσχεδιάζοντας. Ακολουθούμε επειδή έχουμε ανάγκη να διακρίνουμε κάποια λογική σε ό,τι βλέπουμε, σε ό,τι ζούμε, σε ό,τι ακούμε. Μετά από 100.000-και χρόνια χρήσης της γλώσσας για να επικοινωνούμε μεταξύ μας, δυσκολευόμαστε να εξοικειωθούμε με τη χρήση της ως όπλου παραγωγής σύγχυσης. Η θεωρία ότι η γλώσσα λειτουργεί σαν ιός είναι ιδιαιτέρως χρήσιμη εδώ, καθώς έτσι φαίνεται πως η προβολή των δηλώσεων του Τραμπ μολύνει και μεταλλάσσει την ενημέρωση, τις απόψεις και, συνεπώς, τις αποφάσεις ανθρώπων παντού – μιας και στην εποχή μας όλοι εκτιθέμεθα σε όλα.

Παρά τα τεχνάσματα του Τραμπ, όμως, η πραγματικότητα έχει τη δική της πορεία. Κάποια στιγμή ο νόμος της βαρύτητας θα πιάσει και αυτόν. Οταν αυτοί που εξαρτώνται απ’ αυτόν (και γι’ αυτό τον στηρίζουν) αισθανθούν ότι τους γίνεται βάρος, θα τον εγκαταλείψουν, ενώ οι πολλοί αντίπαλοι θα συσπειρωθούν. Οι εξελίξεις θα επιβληθούν σε αυτόν, και όχι το αντίθετο. Τότε θα δούμε εάν η γλώσσα θα ξεπεράσει αυτή την ακραία δοκιμασία υπονόμευσής της.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT