Οι Κινέζοι συνηθίζουν να λένε ότι η Ευρώπη έχει κάποια θετικά: τα εξαιρετικά μουσεία, τον πολιτισμό και ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που επιτρέπει κάποιες δουλειές με μεγαλύτερη τάξη. Οι Αμερικανοί, όπως φάνηκε ακόμη πιο καθαρά από τότε που ανήλθε στην εξουσία ο Ντόναλντ Τραμπ, δεν έχουν πολύ διαφορετική αντίληψη, μάλιστα η άποψή τους είναι ίσως ελαφρώς χειρότερη για την Ευρώπη, την οποία κάποτε άφησαν οι πρόγονοί τους για να αποικίσουν τις σημερινές ΗΠΑ.
Οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι δείχνουν να κοιμούνται τον βαθύ ύπνο του δικαίου. Η Ωραία Κοιμωμένη του παραμυθιού, καθηλωμένη σε αιώνιο ύπνο από την κατάρα της κακιάς μάγισσας, δεν μπορεί να ξυπνήσει παρά μόνον αν δεχθεί το «φιλί της πραγματικής αγάπης».
Στην περίπτωση της Ευρώπης, η Ωραία Κοιμωμένη κινδυνεύει να βρεθεί έξω από το σπίτι της, είτε έχει ξυπνήσει είτε όχι, από κάποιον πιο έτοιμο και επιτήδειο δρώντα. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι ο κίνδυνος δεν είναι θεωρητικός, ούτε όμως και απροειδοποίητος. Μετά τον Φεβρουάριο του 2022 και –πολύ περισσότερο– μετά τους πολέμους που ξεκίνησαν από τον Οκτώβριο του 2023 στη Μέση Ανατολή, η Ευρώπη μοιάζει να αδυνατεί να κατανοήσει το διεθνές περιβάλλον στο οποίο καλείται να κινηθεί.
Παρά το γεγονός ότι στην Ε.Ε. υπάρχουν κάποιες παραγωγικές δυνατότητες, στην αιχμή της τεχνολογίας, στο πεδίο –εν ολίγοις– της τεχνητής νοημοσύνης και του Διαστήματος, η Ευρώπη παρακολουθεί όπως ο μαθητής που έχει μείνει πίσω στο διάβασμα. Και το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι οι κοινωνίες δυσκολεύονται ακόμη περισσότερο να αποδεχθούν ότι, σύντομα, το μεταπολεμικό κοινωνικό «θαύμα» της Ευρώπης θα είναι ένας σωρός από επιμελώς στολισμένα ερείπια.
Τι μπορεί να μείνει στην Ευρώπη από τον διεθνή καταμερισμό εργασίας; Ισως μια περιοχή υψηλού επιπέδου τουριστικών υπηρεσιών. Οπως είναι προφανές σε όλη την Ευρώπη, από την Ισπανία και τη Γαλλία έως την Ελλάδα και τη γειτονική Αλβανία, οι επενδύσεις προέρχονται από την Αμερική, τον αραβικό κόσμο, την Ανατολή. Και οι Ευρωπαίοι επαναπαύονται σε κάτι πρακτικά κενό: το αναπαλαιωμένο νεοκλασικό της ευημερίας. Και κάπως έτσι, αργά και ληθαργικά, οι Ευρωπαίοι μετατρέπονται συνολικά σε εκείνο που άλλοτε θεωρούσαν υποτιμητικό και αντιμετώπιζαν αφ’ υψηλού ως μοίρα των χωρών του Νότου: στους σερβιτόρους του πλανήτη.
