Γράφαμε το Σάββατο ότι το περιοδικό New Scientist μιλούσε πρόσφατα για μια θεωρία σύμφωνα με την οποία ο ίδιος ο χωρόχρονος αποτελείται από «κύτταρα μνήμης», τα οποία καταγράφουν την ιστορία του σύμπαντος («The Radical Idea that Space-Time Remembers could upend Cosmology»).
Εμπνευστής αυτής της παράξενης ιδέας είναι ένας τεχνοκράτης, ο Φλόριαν Νιούκαρτ (Dr Florian Neukart), διευθυντής παραγωγής στην εταιρεία Terra Quantum AG και καθηγητής Κβαντικών Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο Λέιντεν της Ολλανδίας. Προτού γίνει στέλεχος στην εταιρεία Terra Quantum, είχε εργαστεί στη γερμανική εταιρεία Volkswagen Group.
Ο Νιούκαρτ είναι «παιδί» του κβαντικού κόσμου: της μικροκλίμακας του απειροελάχιστου. Εκεί, στα ριζώματα της ίδιας της πραγματικότητας, ύλη και ενέργεια υπάρχουν σε κβάντα, σε «πακέτα». Αντιθέτως, στη μακροκλίμακα του Διαστήματος ισχύουν οι νόμοι της θεωρίας της σχετικότητας, που θέλει τον χωρόχρονο σαν μια εύπλαστη αλλά ενιαία, απαλή επιφάνεια – όπως ένα ελαστικό σεντόνι τρόπον τινά.
Κατά την κβαντομηχανική, η πληροφορία δεν χάνεται ποτέ. Ακόμα κι αν κάψουμε ένα βιβλίο και γίνει στάχτη, μέσα εκεί υπάρχει ακόμα, στο επίπεδο του μικροσκοπικού, πληροφορία από την αρχική του κατάσταση.
Ο Νιούκαρτ σκέφτηκε ότι ο χωρόχρονος λειτουργεί σαν ένα σύνολο από απειροελάχιστες κυτταρικές μονάδες που αποθηκεύουν μνήμη. Το σύμπαν «θυμάται» όπως ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής: αποθηκεύει πληροφορία.
Κρίσιμο ερώτημα: Εχουμε πρόσβαση σε αυτή την αποθηκευμένη μνήμη; Κατά τον Νιούκαρτ, ναι, στην πράξη όμως, με τα εργαλεία που διαθέτουμε, αυτή τη στιγμή είναι αδύνατον.
Για παράδειγμα, έχουμε πρόσβαση σε μια πληροφορία αποθηκευμένη σε έναν υπολογιστή: βρίσκεται σε έναν φάκελο, τον ανοίγουμε, τον επεξεργαζόμαστε, τον μοιραζόμαστε με άλλους – μπορούμε να αλλοιώσουμε την αρχική του συνθήκη. Στο κβαντικό επίπεδο, όμως, που εννοεί ο Νιούκαρτ, κάτι τέτοιο θα απαιτούσε τεράστια αποθέματα ενέργειας που δεν διαθέτουμε. Εάν το καταφέρναμε, θα μπορούσαμε, όπως λέει, να «χειραγωγήσουμε την πραγματικότητα» (manipulate reality), προσθέτοντας αμέσως μετά: «Χωρίς να θέλω να ακουστώ μεταφυσικός εδώ».
Ερεθιστική θεωρία, ακόμα και αν δεν την καταλαβαίνουμε πλήρως. Ομως τεκμηριώνεται; Κατά τον Νιούκαρτ, σε αυτό θα μπορούσε, ίσως, να βοηθήσει μελλοντικά το πρότζεκτ Event Horizon, αυτό το είδος επιστημονικής κοινοπραξίας ραδιοτηλεσκοπίων σε όλη τη Γη που πριν από λίγα χρόνια μάς έδωσε τις πρώτες πραγματικές απεικονίσεις μαύρων τρυπών: του Τοξότη Α*, στο κέντρο του γαλαξία μας, κι εκείνης στο κέντρο του γαλαξία Μ87. Για να δούμε…
«Ενα πράγμα για το οποίο παραμένω περίεργος είναι πόσο καλή είναι η μνήμη του χωρόχρονου», γράφει ο Νιούκαρτ, προσθέτοντας: «Με άλλα λόγια, μέχρι πόσο πίσω μπορεί να φτάσει; Η υποψία μου είναι ότι όλη η κοσμολογική ιστορία εμπεριέχεται, κατά κάποιον τρόπο, μέσα στην υφή του χωρόχρονου».
Δύσκολα πράγματα, έτσι; Η μνήμη είναι μια πολύ περίπλοκη υπόθεση έτσι κι αλλιώς. Στην τέχνη η μνήμη σχεδόν ισοδυναμεί με επινόηση. Στο σύμπαν;
