Τις προηγούμενες ημέρες, ειδικά χθες, γράφαμε για το μυστήριο που περιβάλλει την περίφημη «σκοτεινή ύλη» που αποτελεί το 27% του σύμπαντός μας. Γενικά, και το έχουμε ξαναγράψει από αυτή τη στήλη, όποτε οι επιστήμονες τα βρίσκουν σκούρα με κάτι στη φύση το λένε «μαύρο» ή «σκοτεινό». Βλέπε «μαύρη τρύπα», «σκοτεινή ύλη», όπως επίσης «σκοτεινή ενέργεια».
Αυτή αποτελεί το 68% της ύλης του σύμπαντος. Που σημαίνει: 68+27= 95%. Απομένει ένα ταπεινό 5%, που αποτελεί την ορατή ύλη του σύμπαντος.
Με άλλα λόγια, όσα βλέπουμε, ακούμε, αντιλαμβανόμαστε με όποιον τρόπο, είναι ελάχιστο. Η πραγματικότητα είναι αόρατη, σκοτεινή στο συντριπτικά πολλαπλάσιο μέρος της. Εξωφρενικό, άκρως ερεθιστικό, αλλά αληθές.
Το σχόλιο περί «μαύρου», «σκοτεινού» κ.τ.λ. δεν αποτελεί μομφή ή ειρωνεία απέναντι στους επιστήμονες. Ισα ίσα: οι ίδιοι οι επιστήμονες το έχουν παραδεχθεί αυτό. Μέχρι να ανακαλύψουν τη βαθύτερη ουσία, την αληθινή υπόσταση ενός φυσικού φαινομένου, όλα είναι μαύρα.
Από την προϊστορική εποχή, ο άνθρωπος φοβάται το σκοτάδι. Το ταυτίζει με το άγνωστο και, οπωσδήποτε, με τον θάνατο. Στο βάθος, ο άνθρωπος είναι ακόμα το μικρό παιδί που ζορίζεται πολύ να προχωρήσει μόνο του στο σκοτεινό σπίτι τη νύχτα.
Θυμάμαι τον εαυτό μου να τρέχει περίπου πανικόβλητος για να ανάψω γρήγορα το φως και να διώξω όλες τις σκιές γύρω μου. Μου φαίνεται τρομερό σήμερα, και κάπως αστείο: να φοβάσαι μέσα στο ίδιο σου το σπίτι. Αλλά και το σπίτι σου, αυτό που θυμάσαι ως το πατρικό της παιδικής σου ηλικίας, αυτό που σε επισκέπτεται κάθε τόσο στα όνειρά σου κι ας μην το έχεις σκεφτεί καθόλου χρόνια τώρα, κρύβει τρομακτικά σκοτάδια.
Οι επιστήμονες δεν φοβούνται το σκοτάδι. Αλλά δεν ξέρουν τι είναι. Η υφή του χωρόχρονου στο σύμπαν κρύβει ακόμα πολλά σκοτάδια. Τον τελευταίο χρόνο προέκυψαν κάποιες νέες θεωρίες. Το περιοδικό New Scientist μιλάει ακόμα και για «ενδείξεις» ότι ενδεχομένως ο ίδιος ο χωρόχρονος (που δεν είναι κενό διάστημα, όπως μας υπαγορεύουν η κοινή εμπειρία και η καθημερινή λογική) να αποτελείται από «κύτταρα μνήμης», τα οποία καταγράφουν ολόκληρη την ιστορία του σύμπαντος («The Radical Idea that Space – Time Remembers could upend Cosmology»). Εάν τελικώς ισχύει, θα μπορούσε να εξηγήσει τη φύση της σκοτεινής ύλης και πολύ περισσότερα ακόμη.
Εξωπραγματικό, έτσι; Θυμίζει, κάπως, τον ωκεάνιο πλανήτη Σολάρις που επινόησε στο ομότιτλο μυθιστόρημά του ο μεγάλος Στάνισλαβ Λεμ (εμπνέοντας τον Αντρέι Ταρκόφσκι στη συνέχεια) με έναν πλανήτη που «σκέφτεται».
Ισως αυτός να είναι ένας τρόπος με τον οποίο ο χωρόχρονος αποθηκεύει πληροφορίες. Αλλά πώς γίνεται κάτι τέτοιο; Η μνήμη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με έναν εγκέφαλο.
Θα δούμε λίγο περισσότερο την υπόθεση αυτή από βδομάδα. Εως τότε, ας αναλογιστούμε –όσους μας ενδιαφέρουν τέτοια παράξενα πράγματα– τι μπορεί να σημαίνει κάτι όπως μια «συμπαντική μνήμη».
