Ο Αμερικανός οικονομολόγος Αρθουρ Λάφερ έχει υποστηρίξει ότι οι χαμηλοί φορολογικοί συντελεστές σημαίνουν στην πράξη υψηλότερα φορολογικά έσοδα, καθώς μειώνουν το κίνητρο για φοροδιαφυγή. Οσοι δεν έχουν πειστεί με αυτό –διαδοχικές κυβερνήσεις στην Ελλάδα– πρέπει ενδεχομένως να εξετάσουν έναν άλλον τρόπο για να μειώσουν τους φόρους χωρίς να στερηθούν έσοδα: διευρύνοντας τη φορολογική βάση, ελαχιστοποιώντας τις εξαιρέσεις.
Στην πραγματικότητα, και οι δύο προτάσεις έχουν κοινή αφετηρία. Θα πρέπει περισσότεροι να πληρώνουν λιγότερα, αντί λιγότεροι να πληρώνουν περισσότερα. Η φοροαπαλλαγή αποτελεί την εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα… των υψηλών φορολογικών συντελεστών σε μια στενή φορολογική βάση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπερθεμάτισε στις γνωμοδοτήσεις άλλων διεθνών οργανισμών, όπως το ΔΝΤ και ο ΟΟΣΑ, σε σχέση με τις φοροαπαλλαγές στην Ελλάδα. Μέτρησε 1.236 εξαιρέσεις από φόρους, συνιστώντας να επανεξεταστούν διότι διαβρώνουν την αποτελεσματικότητα είσπραξης κρατικών εσόδων, με συνέπειες που τελικά αναιρούν τον χαρακτήρα των φοροαπαλλαγών ως μέτρων υποστηρικτικής πολιτικής. Ζητεί ούτως ή άλλως την εγκαθίδρυση μόνιμου μηχανισμού που θα αξιολογεί το κόστος και την αποδοτικότητά τους.
Ας θυμηθούμε ότι ο ανεξάρτητος οργανισμός Tax Foundation έχει υπολογίσει για τη χώρα μας ότι εάν καταργούσε τις απαλλαγές από τον ΦΠΑ, θα μπορούσε να μειώσει τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ από 24% σε 11%, για όλους. Κι αυτό διότι θα κάλυπτε το κενό που προκύπτει στα έσοδα από τον ΦΠΑ λόγω των θεσπισμένων φοροαπαλλαγών· θα αύξανε τα έσοδα έως και κατά 70%: «Η Ελλάδα εξαιρεί πάρα πολλά αγαθά και υπηρεσίες από τη φορολογία ή τα φορολογεί με μειωμένους συντελεστές, κι έτσι επιβάλλει υψηλότερους κανονικούς συντελεστές για να συγκεντρώσει επαρκή έσοδα». Μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα εφαρμόζει τον 7ο υψηλότερο συντελεστή ΦΠΑ ανάμεσα σε 35 χώρες της Ευρώπης, ο οποίος καλύπτει μόλις το 37% της τελικής κατανάλωσης.
Η ανάγνωση της Κομισιόν, λοιπόν, είναι εξόχως εποικοδομητική, υπό μία προϋπόθεση: το όφελος από την αύξηση των εσόδων λόγω της κατάργησης των εξαιρέσεων να μετουσιωθεί σε μείωση των φορολογικών συντελεστών, για όλους. Σκοπός εδώ δεν είναι να ενισχύσει το κράτος περαιτέρω τα έσοδα για να τα αναδιανείμει με βάση τις διαθέσεις της εκάστοτε κυβέρνησης. Δεν είναι καν να μειώσει ακόμη πιο γρήγορα το δημόσιο χρέος, κάτι που θα ήταν ασφαλώς καλοδεχούμενο. Σκοπός είναι να αξιοποιηθεί μια ευκαιρία για ώθηση της ανάπτυξης και τόνωση της αγοραστικής δύναμης μέσα στο τρέχον περιβάλλον των υψηλών τιμών και φόρων. Μια δεξαμενή για οριζόντιες φοροελαφρύνσεις.
