Ο αστροφυσικός Μίτσιο Κάκου, Αμερικανός ιαπωνικής καταγωγής, είναι διάσημος για τη φοβερή ικανότητά του στην επιστημονική εκλαΐκευση. Τα άκρως συναρπαστικά βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Τραυλός: «Η θεϊκή εξίσωση», «Κβαντική υπεροχή», «Το μέλλον της ανθρωπότητας», «Παράλληλοι κόσμοι».
Συγκρατήστε αν θέλετε τον τελευταίο τίτλο για τη θεματολογία του: παράλληλα σύμπαντα, άλλες διαστάσεις – είναι μερικά από τα θέματα που πραγματεύεται σε αυτό ο Κάκου. Και το κάνει ως θιασώτης της Θεωρίας των Χορδών.
Σύμφωνα με αυτήν, η θεμελιώδης υφή του σύμπαντος δεν είναι μικροσωματίδια, αλλά δονούμενες χορδές απειροελάχιστου μεγέθους. Το σύμπαν μας είναι αυτό που είναι λόγω των συγκεκριμένων δονήσεων των χορδών. Μια ελαφρά μετατόπιση και θα μιλούσαμε για άλλους φυσικούς νόμους.
Τα μαθηματικά που απαιτεί η Θεωρία των Χορδών χρειάζονται όχι τις τέσσερις διαστάσεις που γνωρίζουμε (μήκος, πλάτος, ύψος και χρόνος), αλλά… έντεκα. Δηλαδή, δέκα του χώρου και μία του χρόνου.
Πού βρίσκονται; Πιθανόν να είναι «κουλουριασμένες» με τέτοιο τρόπο, που να είναι αδύνατον να τις αντιληφθούμε είτε ως φυσικές οντότητες είτε στα επιστημονικά εργαστήρια.
Η πιο εξελιγμένη θεωρία στο πλαίσιο αυτό είναι η Θεωρία Μ, των μεμβρανών: το σύμπαν μας είναι ένα από τα πολλά που βρίσκονται «εκεί έξω», ανήκοντας σε μια απέραντη επιφάνεια, μια μεμβράνη, μία από τις πολλές επίσης.
Οι διαφορετικές αυτές μεμβράνες/σύμπαντα ενίοτε μπορεί σε ορισμένα σημεία τους να τέμνονται: εκεί μπορεί να έχουμε ένα είδος διαπλοκής ανάμεσα σε δύο διαφορετικά σύμπαντα.
Σύμφωνα με μια ερμηνεία, η Μεγάλη Εκρηξη προήλθε από μια τέτοια «σύγκρουση» διαφορετικών μεμβρανών, η οποία δημιούργησε ένα ακόμη – το δικό μας.
Τίποτε από όλα αυτά δεν έχουν δοκιμαστεί στο εργαστήριο, τίποτα δεν έχει επιβεβαιωθεί επιστημονικά – είναι μόνο θεωρίες. Θεωρίες ανεπτυγμένες από έγκυρους κοσμολόγους και αστροφυσικούς, με τον ίδιο τρόπο που κάποτε ο Αϊνστάιν ανάπτυξε τη Θεωρία της Σχετικότητας. Στην αρχή και αυτή ήταν απλώς μια θεωρία. Στην πορεία, επιβεβαιώθηκε επιστημονικά. Η Θεωρία των Χορδών βρίσκεται ακόμη σε μια νοητή αίθουσα αναμονής. Ισως παραμείνει εκεί για πάντα. Θα «δούμε»…
Επί του παρόντος, ο Κάκου επανήλθε πρόσφατα με μία ακόμη υπόθεση: ότι η μυστηριώδης επίδραση που έχει η σκοτεινή ύλη στο σύμπαν (αόρατο είδος δύναμης που δεν μπορεί να εντοπιστεί, αλλά είναι η «κόλλα» που κρατάει τους γαλαξίες ενωμένους, αποτελώντας μάλιστα το 26% του σύμπαντος) μπορεί να προκαλείται από βαρύτητα που διαρρέει σε κάποια άλλη διάσταση.
Μπορεί, δηλαδή, η ύλη να περιορίζεται στο σύμπαν μας, αλλά η βαρύτητα να διαχέεται σε άλλες διαστάσεις, κάνοντάς την να μοιάζει αδύναμη και να δημιουργεί την ψευδαίσθηση μιας μάζας που είναι εκεί, αλλά δεν τη βλέπουμε.
Εάν ισχύουν όλα αυτά, η πραγματικότητα είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο και ευρύ από αυτό που νομίζουμε. Αυτό και μόνον το βρίσκω θαυμάσιο.
