Οι εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια από την ηρωική Εξοδο του Μεσολογγίου έφεραν στην επιφάνεια ζητήματα ταυτότητας και προοπτικής. Η εξέλιξη της πόλης τα τελευταία χρόνια είναι σημαντική. Περισσότερο όμως κρίσιμο είναι το θέμα της διαφύλαξης αυτής της προόδου, της δημιουργίας ενός μέλλοντος. Το Μεσολόγγι ανήκει σε εκείνες τις μικρού μεγέθους πόλεις, στις οποίες το ιστορικό αποτύπωμα προκαλεί προσδοκίες και θέτει τη βάση για εκείνη τη ζητούμενη σύμπλευση άυλης κληρονομιάς και οικονομικού μεγέθους.
Βρέθηκα πρόσφατα σε αυτήν την ιστορική πόλη για την παρουσίαση του λευκώματος «Ο Κήπος των Ηρώων». Μια σημαντική έκδοση, η οποία, αξιοποιώντας τις φωτογραφίες της Μαρίας Στέφωση και τα κείμενα σημαντικών προσωπικοτήτων, ορίζει έναν τρόπο θέασης της Ιστορίας. Είναι μια πρωτοβουλία της Βυρωνικής Εταιρείας Μεσολογγίου, το έργο ζωής της Ροδάνθης Φλώρου, μιας γυναίκας που επωμίζεται μια ολόκληρη πόλη.
Αυτή ακριβώς η εμπειρία, σε αυτόν τον ιστορικό τόπο, δίνει τροφή για σκέψη. Το Μεσολόγγι συνδέεται στο συλλογικό υποσυνείδητο με την Εξοδο του 1826 και τον Λόρδο Βύρωνα, αλλά ταυτόχρονα είναι και μια πόλη της παλαιάς Ελλάδας, με εκείνο τον γλυκύ νεοκλασικισμό, κέντρο μιας ευρύτερης αγροτικής περιφέρειας, συνδεδεμένο με τις αλυκές και τη λιμνοθάλασσα. Επιπλέον, όπως διαφαίνεται και μέσα από τα εκθέματα στο Αρχαιολογικό Μουσείο (στεγασμένο στο Ξενοκράτειο, πρώην σχολείο, όπου εκτίθεται και το έργο του Ντελακρουά), το Μεσολόγγι διαθέτει μια εξαιρετικά πυκνή και σημαντική αρχαιολογική ενδοχώρα.
Πρόκειται, δηλαδή, για μια πόλη πολλαπλών ταυτοτήτων και σημαντικής προοπτικής. Αν σε όλα αυτά τα πλεονεκτήματα αθροίσει κανείς την εύκολη πρόσβαση από την Πάτρα και την Αθήνα, γίνεται αντιληπτό ότι έχουμε να κάνουμε με μια πρόκληση αστικής αναγέννησης που απαιτεί σχεδιασμό και ρεαλιστικούς στόχους. Δίπλα στον Κήπο των Ηρώων, μία από τις σημαντικότερες υπαίθριες γλυπτοθήκες και συγκινητικό τόπο προσκυνήματος, υπάρχει επί δεκαετίες το νεοκλασικό ερείπιο του παλαιού Νοσοκομείου Χατζηκώστα, που, σε μια ιταλική πόλη, το ίδιο κτίριο, ιδιαίτερης αισθητικής, θα ήταν μέρος της ταυτότητας του τόπου και πηγή περηφάνιας.
Αλλά δεν είναι μόνο τα μνημεία και τα κτίρια με ενδιαφέρον. Η ευημερία της περιοχής με θέσεις εργασίας είναι το ζητούμενο που θα μπορούσε να απελευθερώσει τη δημιουργικότητα και να στερεώσει την πίστη στον τόπο. Το Μεσολόγγι συγκινεί με την ιστορία του και καθώς το περπατάς, αισθάνεσαι πως αυτός ο τόπος έχει κάτι το ιδιαίτερο…
