Κάθε γενιά έχει τα τραύματά της. Για τους άνω των 35 ήταν το καλοκαίρι του ’15. Η αβεβαιότητα καθόταν δίπλα μας στον καναπέ, έτρωγε στο τραπέζι μας, μας έκανε παρέα από το πίσω κάθισμα στο αμάξι στη διαδρομή για τη δουλειά. Να κάνουμε παιδιά ή να το αφήσουμε; Πού θα μας βρει η επόμενη ημέρα; Οι δικοί μας θα είναι καλά;
Ο φόβος για το αύριο, βέβαια, ήταν τίποτα μπροστά στον φόβο για τον διπλανό. Δεν ήμαστε όλοι μαζί ενώπιον μιας δυσκολίας. Πολλοί αισθάνονταν σαν τον εχθρό εντός των πυλών. Οσοι αντιδρούσαν στην πολιτική τής τότε κυβέρνησης χαρακτηρίζονταν «νοικοκυραίοι» και «βολεμένοι», που στέκονταν απέναντι στα συμφέροντα του λαού. Μέχρι και η γραβάτα έγινε σύμβολo της ελίτ. Οι πολιτικοί αντίπαλοι, οι δημοσιογράφοι, οι τεχνοκράτες, αποκαλούνταν «γερμανοτσολιάδες», «μερκελιστές», «υποτελείς», «προσκυνημένοι». Ακόμη και αν κάποιοι από αυτούς τους χαρακτηρισμούς δεν κυκλοφόρησαν επισήμως από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, ουδέποτε αποδοκιμάστηκαν ξεκάθαρα. Ούτε όταν κάποιοι άρχισαν τις προγραφές, φάνηκε να συγκινείται κανείς.
Και όμως δεν είχε ξεκινήσει έτσι εκείνη η διακυβέρνηση. Το κεντρικό σύνθημα του ΣΥΡΙΖΑ στην καμπάνια του 2015 ήταν «Η Ελλάδα προχωράει, η Ευρώπη αλλάζει, η Ελπίδα έρχεται». Ενα σύνθημα με θετικό πρόσημο, χωρίς φόβο ή θυμό, αλλά με πρόταγμα την αξιοπρέπεια, τη δικαιοσύνη, τη δημοκρατία. Τίποτα δεν προμήνυε ότι έπειτα από λίγους μήνες οι μισοί θα ήθελαν να κρεμάσουν από τα κάγκελα τους άλλους μισούς.
Τα capital controls ήταν ίσως η πιο ανώδυνη πλευρά της υπόθεσης – το να μη σου μιλούν οι φίλοι ή να φοβάσαι να τοποθετηθείς δημοσίως πολιτικά για να μη δεχθείς απειλές, είναι αυτό που οι περισσότεροι θέλουν να ξεχάσουν.
Ο Αλέξης Τσίπρας στο Θησείο μίλησε ξανά για αξιοπρέπεια και δημοκρατία, για δίκαιη ανάπτυξη. Μόνο που η εμφάνισή του λειτουργεί ως trigger* εκείνης της περιόδου. Εκείνης της κωλοτούμπας που προηγήθηκε της κωλοτούμπας του δημοψηφίσματος και που χώρισε τη χώρα στα δύο, στους δικούς μας και στους άλλους. Τα capital controls ήταν ίσως η πιο ανώδυνη πλευρά της υπόθεσης – το να μη σου μιλούν οι φίλοι ή να φοβάσαι να τοποθετηθείς δημοσίως πολιτικά για να μη δεχθείς απειλές, είναι αυτό που οι περισσότεροι θέλουν να ξεχάσουν.
Εχει απομακρυνθεί ο Τσίπρας από εκείνη τη λογική; Μακάρι, αν και δεν το έχει αναγνωρίσει, δεν έχει αναφερθεί ποτέ στον διχασμό στον οποίο επένδυσαν ο ίδιος και το κόμμα του. Δεν δίνει πολλές ελπίδες ότι στη νέα του προσπάθεια επέλεξε να τον προλογίσει η ηθοποιός που θεωρεί ότι ζούμε χούντα («το μόνο που λείπει είναι τα τανκς») και που έχει κάνει δηλώσεις όπως «πόσοι Χίτλερ μαζεμένοι σε έναν πλανήτη; Πάτε λίγο στη σειρά να δούμε ποιον θα πρωτοσκοτώσουμε να ησυχάσουμε». Η ελπίδα, πάντως, όντως πεθαίνει τελευταία. «Τις καλύτερες θάλασσες δεν τις έχουμε ακόμα ταξιδέψει», είπε στο τέλος της ομιλίας του στο Θησείο. Ωραίος ο στίχος του Χικμέτ, απλώς ακούμε θάλασσα και θυμόμαστε φουρτούνα.
* Trigger είναι ένα ερέθισμα, μια εικόνα, μια λέξη, ένα πρόσωπο, ένα γεγονός, που προκαλεί έντονη συναισθηματική ή ψυχολογική αντίδραση, επειδή συνδέεται με προηγούμενη εμπειρία ή τραύμα.
