Κλείνω, ομολογώ με βαριά καρδιά, το βιβλίο του Εδουάρδο Γκαλεάνο «Το ποδόσφαιρο στη σκιά και στο φως» (μτφρ. – επίμετρο: Κώστας Αθανασίου, εκδ. Μεταίχμιο) και με το κεφάλαιο που αφιερώνει στο Μουντιάλ της Ισπανίας το 1982.
Είναι, ίσως, αυτή μια καλή «πάσα» για όποιον ενδιαφέρεται προκειμένου να προετοιμαστεί για το φετινό Μουντιάλ (αρχίζει στις 11 Ιουνίου). Αν και το ιδανικό είναι να διαβάσετε το βιβλίο του Γκαλεάνο (ο βαθύτερος σκοπός αυτής της στήλης, άλλωστε, αυτός είναι: να οδηγεί αναγνώστες και αναγνώστριες σε βιβλία που θεωρεί άξια λόγου).
Γιατί όμως ειδικά το Μουντιάλ του 1982; Ο λόγος είναι πολύ ιδιοτελής: είναι η πρώτη τέτοια διοργάνωση που θυμάμαι πολύ καθαρά εξ ολοκλήρου, στα δώδεκά μου τότε.
Τι λέει ο Ουρουγουανός συγγραφέας για εκείνο το Μουντιάλ; Θυμάται πως στην πρεμιέρα του, η Αργεντινή (παγκόσμια πρωταθλήτρια του 1978) ηττήθηκε, ενώ λίγες ώρες αργότερα έχανε και στα νησιά Μαλβίνες (Φόκλαντ) από τον βρετανικό στρατό. Προσωπικά ακόμα θυμάμαι τις μελαγχολικές εκφράσεις του μεγάλου Αρντίλες…
Ο Γκαλεάνο θυμάται ότι η Βραζιλία είχε την καλύτερη ομάδα (σωστό), αλλά ότι το τρόπαιο πήγε στην Ιταλία. Ο πιο αλησμόνητος αγώνας ήταν αυτός όπου η Ιταλία κέρδισε τη Βραζιλία με 3-2, με τρία γκολ του Πάολο Ρόσι. Ο Ρόσι έριξε άλλα δύο γκολ στην ηρωική Πολωνία και άλλο ένα στον τελικό με τη Δυτική Γερμανία, όπου οι Ιταλοί προηγήθηκαν 3-0, για να μειώσει στο τέλος ο Μπράιτνερ (το γκολ της τιμής).
Στην κραταιά Δυτική Γερμανία της εποχής εκείνης τερματοφύλακας ήταν ο κέρβερος Σουμάχερ, ενώ ένας σπουδαίος μεσοεπιθετικός ήταν ο Λιντμπάρσκι. Αμφότεροι, παίκτες μιας πολύ δυνατής Κολωνίας τότε. Το φθινόπωρο του 1982, στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ (μακρινό πρόδρομο του σημερινού Κόνφερενς), η ΑΕΚ κληρώθηκε με την Κολωνία. Ημουν μέσα στον πρώτο αγώνα, σε μια Νέα Φιλαδέλφεια όπου δεν έπεφτε καρφίτσα, και είδαμε ένα απίστευτο ματς που έληξε 3-3.
Μάλλον, όχι, δεν έληξε ποτέ: λεπτά πριν από τη λήξη, οι προβολείς του σταδίου έσβησαν. Μεγάλη συζήτηση έχει γίνει για εκείνο το μπλακ άουτ με άφθονο συνωμοσιολογικό περιεχόμενο…
Ο αγώνας επαναλήφθηκε. Ευτυχώς τώρα δεν ήμουν μέσα: η ΑΕΚ έχασε «σβηστά» 1-0 με κεφαλιά του Κλάους Αλοφς. Στον επαναληπτικό, στην Κολωνία, ήρθε η μάλλον αναμενόμενη συντριβή: 5-0. Οπότε, εκείνο το 3-3 ήταν κάτι σπάνιο και ακριβό. Και το θυμάμαι ακόμα, διότι είδα από κοντά Γερμανούς παίκτες που είχα θαυμάσει από την τηλεόραση δύο μήνες πριν. (Οι φανατικοί της σκεπαστής εξέδρας φώναζαν κάθε τόσο: «Κολωνία Ες Ες!». Αναρωτιέμαι τι καταλάβαιναν οι Γερμανοί…)
Αυτό όμως που μου είχε μείνει από το Μουντιάλ του 1982 ήταν ο αγώνας Πολωνίας – ΕΣΣΔ. Προσέξτε: στην Πολωνία είχε κηρυχθεί στρατιωτικός νόμος από το 1981. Η πολιτική ξανά πάλι στο ποδόσφαιρο. Θυμάμαι ακόμα πόσο φανατικά υποστήριζα την Πολωνία του μεγάλου Μπόνιεκ.
Αλίμονο: το ματς έληξε με το άδοξο 0-0…
