Η συζήτηση για την κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων –οι φετινές ξεκινούν αύριο– με στόχο να αμβλυνθεί το άγχος των υποψηφίων είναι ανεδαφική. Σε όλες τις χώρες υπάρχουν δύσκολες εξετάσεις για την εισαγωγή στα ΑΕΙ. Ιδίως για όσους στοχεύουν σε σχολές υψηλής ζήτησης. Ενα κάποιο «ξεκαθάρισμα» υπάρχει, είτε στο τέλος του λυκείου είτε μέσα στο πανεπιστήμιο.
Αρα, ένα από τα θέματα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν δείγμα για την πολιτική αναξιοπιστία του πολιτικού μας συστήματος, είναι η εξαγγελία περί κατάργησης των εξετάσεων (όπως κι αν ονομάζονται) εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ο κ. Αλέξης Τσίπρας την έκανε την περασμένη Τρίτη, για μία ακόμη φορά σε προεκλογική περίοδο κατά τη μακρά πολιτική του θητεία.
Η συζήτηση, άλλωστε, συνιστά λαϊκιστική μετατόπιση του κέντρου βάρους. Ορθώς λέγεται πως η ελληνική πολιτεία πρέπει να θεσμοθετήσει ένα λιγότερο «πιεστικό» σύστημα εισαγωγής, αφού σήμερα όλα κρίνονται μέσα σε 12 ώρες: το σύνολο των τρίωρων εξετάσεων στα τέσσερα μαθήματα. Κάλλιστα η Ελλάδα θα μπορούσε να αντιγράψει ένα από τα συστήματα άλλων κρατών. Ενδεικτικά, η Φινλανδία έχει τελικές εξετάσεις, αλλά οι μαθητές μπορούν να τις δώσουν δύο φορές. Επίσης, τα θέματα απαιτούν λιγότερη αποστήθιση και περισσότερο κριτική σκέψη, ενώ η πλήρης ψηφιοποίηση των εξετάσεων μειώνει το άγχος («Κ», 24/5/2026).
Αλλά θέλει και προσπάθεια εκ μέρους των παιδιών· η επιτυχία θέλει βάσεις. Από νωρίς πρέπει ένας μαθητής να έχει μεθοδικότητα και συνέπεια στα σχολικά μαθήματα, να τον ενδιαφέρουν, να έχει αποκτήσει μια «σύνδεση» με τη… φάση που λέγεται σχολείο. Προφανώς δεν απαιτείται επιχειρηματολογία επ’ αυτού. Πόσες πιθανότητες επιτυχίας έχει ένας μαθητής που λειτουργεί σαν «παρατηρητής» ελπίζοντας σε εισαγωγή εάν «γκαζώσει», όπως λέγεται, στη Β΄ και στη Γ΄ Λυκείου;
Οι στόχοι ζωής δεν πρέπει να μπαίνουν σε «λοταρία». Ας κρατήσουμε, λοιπόν, αυτό που είπε στην «Κ» ο φιλόλογος και πρώην πρόεδρος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) Γιάννης Αντωνίου: «Σήμερα ζούμε σε μια κοινωνία που απεχθάνεται τα δύσκολα και ιδίως όταν το προβάλλει αυτό στα παιδιά της. Πλέον έχει δημιουργηθεί μια κουλτούρα χαλαρότητας μακράς διαρκείας σε όλη την εκπαίδευση, που ξεκινάει από το Δημοτικό».
Νομίζω ότι ευκολότερα θα βρούμε ένα νέο σύστημα εισαγωγής και δυσκολότερα θα παραδεχθούμε ότι και τα δικά μας αγαθά «κόποις κτώνται». Θέλουμε τα παιδιά μας να είναι και άριστα στο σχολείο, και κοινωνικά επιτυχημένα, και όλα αυτά χωρίς προσπάθεια; Χαλαρά…
