Τις προηγούμενες ημέρες είδαμε, για όσους το παρακολούθησαν, τη σχέση του ποδοσφαίρου με την Ιστορία και τα μεγάλα σφαγεία της, τόσο στον Α΄ όσο και στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, διατρέχοντας πάντα το βιβλίο «Το ποδόσφαιρο στη σκιά και στο φως» –μτφρ. – επίμετρο: Κώστας Αθανασίου, εκδ. Μεταίχμιο– του Εδουάρδο Γκαλεάνο (1940-2015). Το θαυμάσιο αυτό βιβλίο είναι ένα είδος γέφυρας ανάμεσα στο τώρα και στο εναρκτήριο λάκτισμα του Μουντιάλ 2026, στις 11 Ιουνίου.
Ο Ουρουγουανός Γκαλεάνο δεν θα μπορούσε να μη σταθεί και στην Ισπανία και, ειδικότερα, στον αιματηρό Ισπανικό Εμφύλιο (1936-39). Οσο ο Φράνκο βομβαρδίζει πόλεις της Ισπανίας με τη βοήθεια των Χίτλερ και Μουσολίνι, δύο ομάδες γίνονται, κατά τον Γκαλεάνο, σύμβολα της δημοκρατικής αντίστασης.
Η μία είναι η βασκική Εουσκάντι και η άλλη η καταλανική Μπαρτσελόνα. Η τελευταία περιοδεύει στις ΗΠΑ και στο Μεξικό. Η πρώτη, πάλι, ταξιδεύει στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες «με αποστολή την προπαγάνδα και τη συγκέντρωση χρημάτων για την άμυνά της».
Οσον αφορά την Μπαρτσελόνα, το 1937 ο πρόεδρος του συλλόγου πέφτει νεκρός από τις σφαίρες των φρανκιστών. Η ουσία είναι ότι αμφότερες οι ομάδες «ενσάρκωναν, στα ποδοσφαιρικά γήπεδα, αλλά και έξω από αυτά, την απειλούμενη δημοκρατία. (…) Μόνο τέσσερις Καταλανοί παίκτες επέστρεψαν στην Ισπανία κατά τη διάρκεια του πολέμου. Από τους Βάσκους, μόνον ένας. Οταν νικήθηκε η Δημοκρατία, η FIFA χαρακτήρισε τους εξόριστους παίκτες αντάρτες, απειλώντας τους με οριστικό αποκλεισμό, όμως ορισμένοι κατάφεραν να ενταχθούν στο λατινοαμερικανικό ποδόσφαιρο».
Στον αντίποδα, η ομάδα-σύμβολο των φρανκιστών είναι η Ρεάλ Μαδρίτης, η οποία θα γίνει ομάδα-θρύλος από το 1956 έως το 1960. «Η εκπληκτική αυτή ομάδα κέρδισε στη σειρά τέσσερα πρωταθλήματα Ισπανίας, πέντε ΚύπεΛλα Ευρώπης κι ένα διηπειρωτικό», γράφει ο αριστερός Γκαλεάνο, προσθέτοντας: «Η Ρεάλ Μαδρίτης πήγαινε παντού κι άφηνε τους πάντες με το στόμα ανοιχτό. Η δικτατορία του Φράνκο είχε βρει μια απαράμιλλη περιοδεύουσα πρεσβεία».
Η Ρεάλ Μαδρίτης αποτελεί την «επιτομή όλων των αρετών της Φυλής», ωστόσο ως ομάδα μοιάζει, λέει ο Γκαλεάνο, με τη Λεγεώνα των Ξένων: «Σε αυτήν πρωτοστατούσαν ένας Γάλλος, ο Κοπά, δύο Αργεντίνοι, ο Ντι Στέφανο και ο Ριάλ, ο Ουρουγουανός Σανταμαρία και ο Ούγγρος Πούσκας». Πούσκας – μυθικό όνομα και στην Ελλάδα, από το επιτυχημένο πέρασμά του σε Παναθηναϊκό και ΑΕΚ τη δεκαετία του ’70.
Σε κάθε περίπτωση, η ιστορία από τον Ισπανικό Εμφύλιο δείχνει με μεγάλη έμφαση τη σχέση πολιτικής και ποδοσφαίρου. Οσο κι αν προσπαθούμε να βλέπουμε το άθλημα ως κάτι απολιτίκ, αυτό θα σου ξεγλιστρά συνέχεια.
