Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που νομίζουν ότι κάποιοι τα ξέρουν όλα. Γι’ αυτό τον τελευταίο καιρό τούς ρωτούν «πότε θα γίνουν εκλογές»; Υπάρχουν βεβαίως και εκείνοι που νομίζουν ότι οι ίδιοι τα ξέρουν όλα. Συνήθως είναι δημοσιογράφοι, που ανακοίνωσαν ακόμη και ημερομηνία εκλογών, για τα μέσα Σεπτεμβρίου.
Οι πολιτικοί, πάλι, κρατούν πισινή. «Η προκήρυξη εκλογών είναι αποκλειστικό προνόμιο του πρωθυπουργού», λένε τα στελέχη του κυβερνώντος κόμματος, όποτε ερωτώνται. Αληθές. Αυτό γίνεται τα τελευταία χρόνια, ασχέτως αν αυτό το «προνόμιο» είναι αναντάμ παπαντάμ αντισυνταγματικό. Το άρθρο 53 για τη διάρκεια της βουλευτικής περιόδου είναι κατηγορηματικό: «Οι βουλευτές εκλέγονται για τέσσερα συνεχή έτη, που αρχίζουν από την ημέρα των γενικών εκλογών».
Βεβαίως, όπως σε όλα, έτσι και στο Σύνταγμα υπήρχε ένα παραθυράκι, το οποίο εκμεταλλεύονταν παλιά οι κυβερνήσεις. Το άρθρο 41 προβλέπει ότι «ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διαλύει τη Βουλή με πρόταση της κυβέρνησης που έχει λάβει ψήφο εμπιστοσύνης, για ανανέωση της λαϊκής εντολής προκειμένου να αντιμετωπιστεί εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας». Σημειώναμε πέρυσι (28.8.2025) ότι «κάποτε γελούσαμε διότι το Κυπριακό κατέβαινε από το ράφι της πολιτικής ως πρόσχημα για πρόωρες εκλογές, αλλά τώρα εξέλιπε και ο τυπικός σεβασμός στον καταστατικό χάρτη».
Αυτή η κυβέρνηση δεν φημίζεται για τον σεβασμό της στους θεσμούς και στο Σύνταγμα. «Σκοτίστηκε για τη νομιμότητα», που θα έλεγε και ο νομομαθής κ. Ανδρέας Λοβέρδος. Γι’ αυτό και διάφορα στελέχη της προσπαθούσαν να μας πείσουν ότι οι εκλογές τον Μάρτιο ή Απρίλιο «δεν είναι πρόωρες», ασχέτως αν προηγούνται τρεις-τέσσερις μήνες από τη συνταγματική προθεσμία. Τα κατάφεραν και γι’ αυτό ο κ. Αδωνις Γεωργιάδης το τράβηξε παραπέρα: «Οποιαδήποτε ημερομηνία από τη ΔΕΘ και μετά δεν είναι πρόωρη» (ΣΚΑΪ, 9.5.2026).
Το μόνο ερώτημα είναι γιατί κανένα κόμμα δεν προτείνει την κατάργηση της συνταγματικής αυτής πρόνοιας αφού ουδείς την τηρεί. Γιατί την κρατούν; Για να γεμίζει το Σύνταγμα κούφιες λέξεις ή για να υποσκάπτεται η έννοια της νομιμότητας με την εκάστοτε κυβερνητική βούλα;
Οπως και να έχει το πράγμα, ουδείς γνωρίζει πότε θα γίνουν οι εκλογές. Ούτε καν αυτός που «έχει το προνόμιο». Οι πρωθυπουργοί έχουν απλώς εναλλακτικά σενάρια προς υλοποίηση. Ο κανόνας, πάντως, είναι ότι κυβερνήσεις που πάνε να χάσουν τις εκλογές τηρούν το Σύνταγμα και η βουλευτική περίοδος εξαντλείται. Οταν τα κυβερνητικά άλματα είναι μικρότερα από τη φθορά έχουμε πρόωρες εκλογές, είτε με την ελπίδα του αιφνιδιασμού της αντιπολίτευσης είτε για να περισώσουν ό,τι μπορούν από τη φθορά.
